Do kiedy można nawozić pola jesienią 2026 roku?
Terminy stosowania nawozów zawierających azot zależą od ich rodzaju oraz sposobu użytkowania gruntu. Zgodnie z programem azotanowym w 2026 roku obowiązują następujące terminy:
- Do 31 października – nawozy naturalne stałe, takie jak obornik, na gruntach ornych.
- Do 30 listopada – nawozy naturalne stałe na trwałych użytkach zielonych, uprawach wieloletnich i uprawach trwałych.
- Do 20 października – nawozy azotowe mineralne oraz nawozy naturalne płynne, takie jak gnojowica i gnojówka, na gruntach ornych.
- Do 15 października lub 25 października – nawozy azotowe mineralne i nawozy naturalne płynne na gruntach ornych w wybranych gminach, wskazanych w załącznikach do programu azotanowego.
- Do 31 października – nawozy azotowe mineralne i nawozy naturalne płynne na trwałych użytkach zielonych, uprawach wieloletnich i uprawach trwałych.
Podane terminy nie dotyczą nawożenia upraw pod osłonami oraz upraw kontenerowych.
Kiedy można nawozić po terminie?
Program azotanowy przewiduje wyjątki od standardowych terminów nawożenia. Nie oznacza to jednak, że rolnik może dowolnie przesuwać datę stosowania nawozów.
Niekorzystna pogoda pozwala przesunąć termin do 30 listopada
Jeżeli rolnik nie mógł przeprowadzić zbiorów lub nawożenia z powodu niekorzystnych warunków pogodowych, na przykład nadmiernego uwilgotnienia gleby, termin stosowania nawozów na gruntach ornych może zostać przesunięty do 30 listopada.
Rolnik sam ocenia, czy warunki pogodowe rzeczywiście uniemożliwiały wykonanie prac. Program azotanowy nie wymaga specjalnego dokumentowania samego wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych.
Nie oznacza to jednak, że można nawozić niezależnie od stanu gleby. Nadal obowiązują zakazy stosowania nawozów na określonych rodzajach podłoża.
Późny zbiór buraków lub kukurydzy a nawożenie do 21 grudnia
Inny wyjątek dotyczy zakładania upraw jesienią po późno zbieranych przedplonach, buraku cukrowym, kukurydzy lub późnych warzywach. W takich przypadkach termin stosowania nawozów może zostać przesunięty do końca jesieni kalendarzowej, czyli 21 grudnia.
Obowiązuje jednak dodatkowy warunek: dawka azotu w wieloskładnikowych nawozach mineralnych przeznaczonych pod zakładaną uprawę nie może przekroczyć 30 kg N/ha.
Rolnik musi również prowadzić szczegółową dokumentację, obejmującą:
- termin zbioru przedplonu,
- datę zastosowania nawozu,
- rodzaj zastosowanego nawozu i jego dawkę,
- termin siewu uprawy jesiennej.
Dokumentację należy przechowywać przez trzy lata. Wyjątek dotyczy określonej sytuacji związanej z zakładaniem uprawy jesiennej, a nie dowolnego przesunięcia nawożenia na grudzień.
Na jakiej glebie nie wolno stosować nawozów?
Niezależnie od terminu nawożenia zabronione jest stosowanie nawozów na glebach:
- zamarzniętych,
- zalanych wodą,
- nasyconych wodą,
- pokrytych śniegiem.
Za glebę zamarzniętą nie uznaje się jednak gleby, która rozmarza co najmniej powierzchniowo w ciągu dnia.
Samo zmieszczenie się w terminie określonym w programie azotanowym nie wystarcza. Rolnik musi również przestrzegać ograniczeń związanych ze stanem gleby i warunkami stosowania nawozów.
Jakie opłaty grożą za naruszenie programu azotanowego w 2026 roku?
W 2026 roku obowiązują następujące maksymalne stawki opłat za naruszenie programu azotanowego:
- Do 3042,25 zł – za stosowanie nawozów niezgodnie z programem azotanowym lub planem nawożenia azotem.
- Do 4563,37 zł – za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z programem azotanowym.
- Do 760,56 zł – za prowadzenie dokumentacji realizacji programu niezgodnie z przepisami lub brak wymaganej dokumentacji.
- Do 760,56 zł – za brak planu nawożenia azotem.
Są to maksymalne stawki opłat, a nie kwoty automatycznie nakładane na każdego rolnika za każde stwierdzone uchybienie. Wysokość opłaty zależy od rodzaju naruszenia i właściwych przepisów.
Czy rolnik może stracić część dopłat?
Naruszenie wymogów dotyczących nawożenia może mieć również konsekwencje dla płatności bezpośrednich w ramach warunkowości. Ewentualne zmniejszenie płatności zależy od rodzaju i skali stwierdzonej niezgodności oraz okoliczności sprawy. Nie można więc zakładać, że każda nieprawidłowość oznacza identyczną obniżkę dopłat.
Rolnicy powinni zatem zwracać uwagę nie tylko na terminy stosowania nawozów, lecz także na warunki ich aplikacji, wymagania dotyczące dokumentacji i zasady przechowywania nawozów naturalnych.
źródła: MRiRW, MI, ARiMR
oprac. Agnieszka Sawicka
