Trwający spadek cen mleka surowego w Europie
Najbardziej widocznym zjawiskiem obserwowanym obecnie w Europie jest utrzymujący się od dziesięciu miesięcy spadek cen mleka surowego. Średnia cena mleka w Unii Europejskiej spadła w kwietniu do poziomu 39,76 euro/100 kg (1,69 zł/kg), co oznacza obniżkę o ponad 21% względem analogicznego okresu poprzedniego roku. Szczególnie silne korekty odnotowano w Hiszpanii, gdzie ceny skupu zmniejszyły się o ponad 7 euro/100 kg.
Wzrost produkcji przy malejącym pogłowiu krów
Jednocześnie dostawy mleka w Unii Europejskiej w 2026 roku mają wzrosnąć do około 152,8 mln ton. Oznacza to niewielki wzrost produkcji, jednak odbywa się on w warunkach malejącego pogłowia krów mlecznych. W praktyce oznacza to dalszą koncentrację produkcji, wzrost wydajności oraz postępującą eliminację najmniejszych gospodarstw. Szczególnie silnie proces ten widoczny jest w Hiszpanii, gdzie w ciągu zaledwie jednego roku z rynku zniknęło ponad 500 gospodarstw mlecznych.
Polska na tle europejskiego rynku mleka
Sytuacja w Polsce pozostaje relatywnie stabilna na tle wielu państw Europy Zachodniej. Nadal utrzymuje się wysoka konkurencyjność kosztowa krajowych gospodarstw, choć marże producentów zaczynają odczuwać skutki spadku cen produktów przemysłowych. Dane SPARKS Polska pokazują, że na początku czerwca ceny odtłuszczonego mleka w proszku oscylują wokół 11,5–12,0 zł/kg, pełnego mleka w proszku 14–15 zł/kg, masła blokowego 15,5–16,4 zł/kg, a sera Gouda około 13,5–14,4 zł/kg. Jednocześnie ceny mleka przerzutowego pozostają bardzo niskie, wskazując na dużą dostępność surowca.
Korekta cen i rosnące znaczenie białka mlecznego
Po szczytach cenowych z lat 2022–2024 większość produktów mleczarskich weszła obecnie w fazę korekty. Szczególnie widoczne jest to w przypadku masła, którego ceny pozostają znacznie poniżej rekordowych poziomów z końca 2024 roku. Jednocześnie ceny serwatki utrzymują się relatywnie wysoko, co odzwierciedla globalny trend wzrostu znaczenia białka mlecznego. To właśnie białko staje się obecnie najważniejszym czynnikiem kształtującym światowy rynek mleczarski. W Stanach Zjednoczonych, Europie i Azji obserwowany jest dynamiczny wzrost popytu na produkty wysokobiałkowe.
Długoterminowe perspektywy światowego rynku mleka
Mimo licznych zagrożeń długoterminowe perspektywy dla światowego rynku mleka pozostają korzystne. Wzrost liczby ludności, urbanizacja krajów rozwijających się, rosnące dochody klasy średniej w Azji i Afryce oraz rosnące znaczenie żywności wysokobiałkowej będą nadal wspierały popyt na produkty mleczne. Szczególnie atrakcyjne perspektywy dotyczą segmentów premium, produktów funkcjonalnych, żywności wysokobiałkowej oraz specjalistycznych składników dla przemysłu spożywczego.
Szansa dla polskiego mleczarstwa
Dla Polski oznacza to szansę na dalsze wzmacnianie pozycji eksportowej. Kraj pozostaje jednym z najbardziej konkurencyjnych producentów mleka w Unii Europejskiej. Nowoczesna baza surowcowa, wysoka wydajność krów, relatywnie korzystna struktura kosztów oraz doświadczenie eksportowe sprawiają, że polskie mleczarstwo może nadal zwiększać udział w światowym handlu.
Jarosław Malczewski
