Przybył z Ameryki i opanował niemal całą Polskę. Teraz żeruje na słoneczniku, ale trudno go zauważyć

Na plantacjach słonecznika obserwuje się coraz więcej gatunków owadów, które mogą oddziaływać na rozwój i kondycję roślin. Jednym z nich jest kolcoróg bizoniak. Choć w Polsce został po raz pierwszy zaobserwowany dopiero w 2007 roku, obecnie prawdopodobnie występuje już w całym kraju.

Galeria

Uprawa słonecznika a jej ochrona

Wydawać by się mogło, że uprawa słonecznika pod kątem ochrony przed szkodnikami nie jest szczególnie wymagająca. Jak się jednak okazuje, również tę roślinę zasiedlają różne gatunki fitofagów, które mogą wpływać na jej rozwój i kondycję, a także uczestniczyć w przenoszeniu patogenów roślinnych. Jedną z bardziej pospolitych grup owadów żerujących na słoneczniku są piewiki.

W Polsce występuje 600 gatunków piewików

Jak podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów, spośród około 600 gatunków piewików występujących w Polsce regularnie i licznie na słoneczniku pojawia się zaledwie kilka. Należą do nich skoczek czarnoplamek (Eupteryx atropunctata) oraz skoczek ziemniaczak (Hebata pteridis, dawniej zaliczany do rodzaju Empoasca). Zarówno osobniki dorosłe, jak i nimfy tych gatunków wysysają soki roślinne z komórek liści.

Szkodliwość piewików

Szkodliwość piewików wynika przede wszystkim z uszkadzania tkanek liści podczas żerowania. W miejscu, z którego wysysany jest sok, dostaje się powietrze, czego efektem są charakterystyczne, liczne białe plamki, często widoczne gołym okiem. Piewiki najliczniej pojawiają się pod koniec wegetacji słonecznika, gdy rośliny są jeszcze zielone. Zarówno nimfy, jak i osobniki dorosłe przebywają głównie na spodniej stronie liści. Na jednym liściu może żerować nawet kilkadziesiąt osobników.

Kolejnym spotykanym owadem na słoneczniku jest kolcoróg bizoniak (Stictocephala bisonia). Jest to przedstawiciel rodziny zgarbkowatych (Membracidae), których w Polsce występują obecnie jedynie 4 gatunki.

Skąd przybył kolcoróg bizoniak

Kolcoróg bizoniak to owad, który jeszcze do niedawna był w Polsce praktycznie nieznany. Pierwsze stwierdzenie jego obecności w naszym kraju odnotowano w 2007 roku. Gatunek ten pochodzi z Ameryki Północnej, jednak obecnie występuje prawdopodobnie na terenie niemal całej Polski. Kolcoróg bizoniak jest owadem polifagicznym, czyli żeruje i rozwija się na licznych gatunkach roślin należących do różnych rodzin, zarówno uprawnych, jak i dziko rosnących. Taki sposób żerowania daje mu również potencjalnie duże możliwości uczestniczenia w rozprzestrzenianiu patogenów roślinnych, które mogą powodować choroby. Jak podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów, kolcoróg bizoniak zazwyczaj nie występuje masowo. Również na słoneczniku podczas pojedynczej kontroli obserwowano najwyżej kilka osobników tego gatunku.

Jak żeruje kolcoróg piewik?

W przeciwieństwie do wspomnianych wcześniej piewików kolcoróg bizoniak pobiera sok roślinny z wiązek przewodzących. W efekcie miejsce żerowania nie powoduje powstawania charakterystycznych, białych plam na liściach i może być praktycznie niewidoczne gołym okiem.

Szkodniki żerujące na plantacji słonecznika

Kolcoróg bizoniak nie jest jedynym owadem, który może pojawić się na plantacji słonecznika. Wśród innych szkodników, które można spotkać na tej uprawie, warto wymienić m.in.:

zmieniki (Lygus spp.) - roślinożerne pluskwiaki z rodziny tasznikowatych (Miridae), wyposażone w kłująco-ssący aparat gębowy;

gąsienice niektórych gatunków motyli, zarówno dziennych, jak i nocnych, np. rusałki osetnika (Vanessa cardui) oraz wieczernicy szczawiówki (Acronicta rumicis), które jednak rzadziej powodują uszkodzenia słonecznika;