Pszenica jara: Lista Odmian Zalecanych w województwach

Ziarno pszenicy jarej wybitnie jakościowe

Odmiany pszenicy jarej różnią się potencjałem plonowania, podatnością na choroby, wymaganiami glebowymi. Analizując różnice przy wyborze odmian nie korzystajmy z ogólnych wyników doświadczeń odmianowych – średnich ze wszystkich doświadczeń w kraju. Sięgajmy po te najbliższe gospodarstwu. W tym wyręcza nas gotowa rekomendacja – tworzone w województwach Listy Odmian Zalecanych.

Wracając do odmian pszenicy jarej, poza wymaganiami i potencjałem plonotwórczym różnią się jakością. Oczywiście największy mamy wybór spośród jakościowych odmian chlebowych (grupa A). Jest kilka odmian chlebowych (grupa B) i aktualnie jedna elitarna odmiana chlebowa (grupa E) – KWS Facette.

W porównaniu do formy ozimej, pszenica jara cechuje się lepszą jakością, wyższym glutenem i wartością wypiekową, ale ustępuje jej mniejszą wydajnością mąki i większym udziałem popiołu. To sprawia, że mimo wyższej jakości pszenicy jarej, skup na cele młynarsko-piekarnicze często woli pszenicę ozimą. Oczywiście decyduje o tym szybka analiza, bo jakość, zwłaszcza wysoki gluten – w skupie decyduje.

Od 3 lat liderem pszenica jara, oścista WPB Pebbles

Liderką Listy Odmian Zalecanych pszenicy jarej przez trzy sezony (2021, 2022 i 2023 r.) była Harenda. To doskonała odmiana, ale ma już swoje lata. Wpisana do Krajowego rejestru w 2014 r. siłą rzeczy ustępuje miejsca najnowszym odmianom wnoszącym wyraźny postęp hodowlany. Przez trzy ostatnie sezony najczęściej rekomendowaną do uprawy jest oścista WPB Pebbles.

Na tegorocznej LOZ widać wyraźną karierę wschodzącej gwiazdy rekomendacji. To Copacabana, jedna z najnowszych odmian na LOZ zarejestrowana w 2024 r. To polska odmiana i jedna z nielicznych z Krajowego rejestru, która w ostatnich trzech sezonach, na poziomie agrotechniki a₁i a₂, zawsze plonowała powyżej wzorca. Podobnie odmiana Pireus i też w rekomendacjach pnie się w górę.

Poniżej zamieszczamy krótką charakterystykę kilku odmian w kolejności od najczęściej rekomendowanych (wg Listy opisowej COBORU), a na mapie pełną listę rekomendacji. Województwa, które przedstawiły aktualne rekomendacje na 2026 r. oznaczone są gwiazdką „*”. W przypadku pozostałych są to listy na 2025 r.

WPB Pebbles – jakościowa odmiana chlebowa (grupa A) wpisana do Krajowego rejestru w 2021 r. Plon ziarna duży do bardzo dużego. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki powyżej średniej. Odporność na mączniaka prawdziwego, rdzę żółtą i septoriozę plew – dość duża, na choroby podstawy źdźbła, septoriozy liści i brunatną plamistość liści – średnia, na rdzę brunatną i fuzariozę kłosów – dość mała. Rośliny dość wysokie, o małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren i wyrównanie ziarna średnie, gęstość ziarna w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie przeciętna, liczba opadania duża. Zawartość białka dość duża, ilość glutenu średnia. Wskaźnik sedymentacyjny SDS bardzo duży. Wydajność ogólna mąki dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna

KWS Dorium – jakościowa odmiana chlebowa (grupa A) wpisana do Krajowego rejestru w 2021 r. Plon ziarna bardzo duży. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki średni. Odporność na mączniaka prawdziwego – duża, na rdzę brunatną i brunatną plamistość liści – dość duża, na rdzę żółtą, septoriozy liści i septoriozę plew – średnia, na choroby podstawy źdźbła i fuzariozę kłosów – dość mała. Rośliny dość wysokie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren duża do bardzo dużej, wyrównanie ziarna dość dobre, gęstość ziarna w stanie zsypnym średnia. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania duża. Zawartość białka duża, ilość glutenu duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacyjny SDS duży. Wydajność ogólna mąki dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

Copacabana – jakościowa odmiana chlebowa (grupa A). Wpisana do Krajowego rejestru w 2024 r. Plon ziarna dość duży. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki przeciętny. Odporność na mączniaka prawdziwego, rdzę brunatną, rdzę żółtą, brunatną plamistość liści, septoriozę plew i fuzariozę kłosów – średnia, na choroby podstawy źdźbła i septoriozy liści – dość mała. Rośliny dość niskie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia wczesny, dojrzewania dość wczesny. Masa 1000 ziaren średnia, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie w kłosie przeciętna, liczba opadania dość duża. Zawartość białka duża do bardzo dużej, ilość glutenu średnia. Wskaźnik sedymentacyjny SDS bardzo duży. Wydajność ogólna mąki mała do bardzo małej. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość duża.

Merkawa – jakościowa odmiana chlebowa (grupa A) wpisana do Krajowego rejestru w 2019 r. Odporność na mączniaka prawdziwego – dość duża, na rdzę brunatną, rdzę żółtą, brunatną plamistość liści, septoriozy liści i septoriozę plew – średnia, na choroby podstawy źdźbła i fuzariozę kłosów – dość mała. Rośliny dość niskie, o dość małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren średnia, wyrównanie dobre, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie w kłosie dość mała, liczba opadania duża do bardzo dużej. Zawartość białka duża, ilość glutenu duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacyjny SDS duży do bardzo dużego. Wydajność ogólna mąki średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Pireus – jakościowa odmiana chlebowa (grupa A) wpisana do Krajowego rejestru w 2023 r. Plon ziarna duży. Przyrost plonu przy uprawie na wysokim poziomie agrotechniki powyżej średniej. Odporność na choroby podstawy źdźbła, mączniaka prawdziwego, rdzę żółtą, brunatną plamistość liści, septoriozę plew i fuzariozę kłosów – średnia, na rdzę brunatną i septoriozy liści – dość mała. Rośliny dość niskie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren dość mała, gęstość ziarna w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie przeciętna, liczba opadania duża. Zawartość białka duża do bardzo dużej, ilość glutenu duża. Wskaźnik sedymentacyjny SDS duży do bardzo dużego. Wydajność ogólna mąki mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.