Polska eksportowała nawozy na Ukrainę po 1700 zł/t. Rolnik porównał ceny w kraju: „Krew się gotuje”

Ile kosztowały nawozy azotowe wysyłane z Polski na Ukrainę, a ile w tym samym czasie płacili polscy rolnicy? Ministerstwo podało dane o eksporcie za lata 2023–2026. Liczby oburzyły Huberta Ojdanę, rolnika z Podlasia. Sprawdziliśmy więc nasze sondy cenowe. Różnica jest duża.

Chodzi o interpelację nr 18981 posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak, skierowaną do ministra finansów i gospodarki. Posłanka zapytała m.in. o import nawozów do Polski oraz o eksport polskich nawozów na Ukrainę. W odpowiedzi podano, ile nawozów trafiało z Polski na Ukrainę i jaka była wartość tego eksportu.

Ile nawozów azotowych Polska wysłała na Ukrainę?

W 2024 roku na Ukrainę wyeksportowano 396 tys. ton nawozów azotowych za 115 mln euro. W 2025 roku było to 443 tys. ton za 148 mln euro. W pierwszej połowie 2026 roku – 153 tys. ton za 60 mln euro.

Po podzieleniu wartości eksportu przez liczbę ton wychodzi średnio około 290 euro/t w 2024 roku, 334 euro/t w 2025 roku i 393 euro/t w pierwszej połowie 2026 roku. W przeliczeniu na złote to orientacyjnie około 1200–1300 zł/t w 2024 roku, 1400 zł/t w 2025 roku i 1700 zł/t w pierwszej połowie 2026 roku za nawozy azotowe. 

Ojdana: „Taniej niż kupujemy w Polsce”

I właśnie te liczby wywołały reakcję Huberta Ojdany, rolnika z Podlasia.

– Po ile Polska sprzedawała nawozy azotowe Ukraińcom? Zobaczcie, właśnie przyszła interpelacja na ręce Czarzastego, Marszałka Sejmu. Po ile my sprzedawaliśmy mocznik Ukraińcom? Taniej niż kupujemy w Polsce, to się nie mieści w głowie. Od 1 stycznia do 1 czerwca sprzedaliśmy Ukraińcom mocznik za lekko ponad 1700 zł – mówi Ojdana.

Rolnik zwrócił uwagę także na wcześniejsze lata.

– W 2025 roku średnia wartość mocznika wyeksportowanego na Ukrainę wynosiła 1430 zł. A ile wypłaciliście w 2025 roku za mocznik? W 2024 roku jeszcze taniej kosztował, bo 1200 zł mocznik wyeksportowany na Ukrainę – mówi.

Ojdana przypomniał też protest rolników w Dorohusku. Jak mówi, widział wtedy transport polskich nawozów jadących na Ukrainę.

– I w tym właśnie momencie nasze polskie nawozy były eksportowane na Ukrainę. Nawozy polskie za pół ceny wjeżdżają na Ukrainę. My za to płacimy może nie dwa razy tyle, ale dużo – mówi.

Ile w tym czasie płacili polscy rolnicy?

Sprawdziliśmy nasze archiwalne sondy cenowe. Pod koniec czerwca 2024 roku mocznik kosztował w Polsce około 1880–2160 zł/t, a w niektórych opakowaniach nawet 2630 zł/t. Saletra amonowa kosztowała około 1550–1750 zł/t, a RSM 32 około 1360–1680 zł/t. W tym samym roku z danych ministerstwa wychodzi średnia wartość eksportowa nawozów azotowych na Ukrainę na poziomie około 1200–1300 zł/t.

W 2025 roku mocznik po ponad 2 tys. zł

Pod koniec maja 2025 roku mocznik w naszej sondzie kosztował około 2090–2440 zł/t w big-bagach. Saletra amonowa kosztowała mniej więcej 1570–1950 zł/t, a RSM 32 około 1390–1930 zł/t. Średnia wartość eksportowa nawozów azotowych na Ukrainę wynosiła w całym 2025 roku około 1400 zł/t. Różnica była więc wyraźna.

W 2026 roku mocznik kosztował nawet 3,5 tys. zł/t

Jeszcze większą różnicę widać w pierwszej połowie 2026 roku. Z danych ministerstwa wynika średnia wartość eksportowa nawozów azotowych na Ukrainę na poziomie około 1700 zł/t.

Tymczasem na początku czerwca mocznik kosztował w naszej sondzie około 3000–3500 zł/t. Saletra amonowa kosztowała około 1970–2320 zł/t, a RSM 32 około 1840–2280 zł/t.

– Krew się gotuje. Nam się wmawia od dawna, że nawozy, że zakłady nawozowe nie mogą produkować taniej, bo są wysokie ceny gazu, wysokie ceny paliwa, wojna na Ukrainie, wojna na Bliskim Wschodzie – mówi rolnik.

– Dlaczego Ukraina może kupić od nas te same nawozy sporo taniej? Wytłumaczcie mi jak działa ten mechanizm. Dlaczego dla polskich rolników, polskiego rolnika znowu pije się batem, podnosi ceny nawozów azotowych, a dla ukraińskiego rolnika jesteśmy, nie wiem, świętym Mikołajem? - pyta.

Mocznik po 5 tys. zł

W nagraniu Ojdana przypomniał też okres, gdy mocznik kosztował około 5 tys. zł za tonę. Powiedział przy tym o 2024 roku.

– Dlaczego my w 2024 roku po 5000 zł prawie płaciliśmy za mocznik? – mówił.

Po publikacji filmu rolnik sprostował w komentarzu, że chodziło mu o 2022 rok.

I rzeczywiście w 2022 roku ceny były na takim poziomie. W naszej sondzie z końca sierpnia mocznik kosztował od 4800 do 5990 zł/t. Saletra amonowa kosztowała około 3880–4450 zł/t, a RSM 32 od 3650 do 4280 zł/t.

Polska największym dostawcą nawozów na Ukrainę

Z odpowiedzi na interpelację wynika też, że Ukraina jest bardzo ważnym odbiorcą polskich nawozów. W całym 2025 roku Polska wysłała tam 785 tys. ton nawozów o wartości prawie 330 mln euro. Była to niemal jedna czwarta całego polskiego eksportu nawozów.

– Polska to zdecydowanie największy dostawca, w 2025 r. blisko 1/3 wartości importowanych nawozów przez Ukrainę pochodziło z Polski – czytamy w odpowiedzi na interpelację.

Eksport taniej niż w krajowych cennikach

Trzeba jednak pamiętać, że dane ministerstwa obejmują całą grupę nawozów azotowych CN 3102, a nie tylko mocznik. Pokazują też średnią wartość eksportu, podczas gdy nasze sondy dotyczą cen, które rolnicy widzieli u krajowych dystrybutorów. Nie jest to więc porównanie tej samej ceny na tym samym etapie obrotu.

Różnica jest jednak wyraźna. Średnia wartość nawozów azotowych eksportowanych na Ukrainę była znacznie niższa od cen wielu nawozów azotowych, które w tym samym czasie płacili polscy rolnicy.

Kamila Szałaj