Co z cenami zbóż?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odniosło się do apelu Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych dotyczącego trudnej sytuacji na rynku zbóż. W odpowiedzi resort podkreśla, że obecne spadki cen nie są wyłącznie polskim problemem. Podobna sytuacja występuje w całej Unii Europejskiej oraz na światowych giełdach.
Jak wskazuje ministerstwo, rynek zbóż od lat funkcjonuje w globalnym systemie zależności. O cenach decydują dziś przede wszystkim relacje podaży i popytu, rekordowe zbiory w wielu krajach eksportujących, sytuacja geopolityczna oraz kursy walut.
Oznacza to, że nawet krajowe działania mają ograniczony wpływ na poziom cen skupu.
Rolnicy ograniczają sprzedaż ziarna
Resort zwraca uwagę, że część gospodarstw nadal przetrzymuje zboże w magazynach. Według informacji przekazywanych przez uczestników rynku, mniejsi producenci sprzedali już większość zapasów, natomiast większe gospodarstwa często wstrzymują handel, licząc na poprawę sytuacji cenowej.
Znaczenie mają także warunki pogodowe. Rolnicy obawiają się skutków suszy i wiosennych przymrozków, które mogą odbić się na kondycji tegorocznych upraw.
Ministerstwo: nie ma możliwości administracyjnego podnoszenia cen
Najwięcej emocji budzi kwestia ewentualnej interwencji państwa na rynku zbóż. Ministerstwo podkreśla jednak, że przepisy obowiązujące na jednolitym rynku Unii Europejskiej nie przewidują mechanizmu odgórnego ustalania cen skupu.
Zdaniem resortu sztuczne podnoszenie cen mogłoby przynieść odwrotny efekt od zamierzonego. Droższe krajowe zboże mogłoby zostać wyparte przez tańszy import, a polscy eksporterzy straciliby konkurencyjność na rynkach zagranicznych.
To szczególnie ważne w przypadku Polski, ponieważ około 30 proc. krajowej produkcji zbóż trafia na eksport. Rocznie oznacza to nawet około 10 mln ton ziarna, które musi znaleźć odbiorców poza krajem.
Co ze skupem na rezerwy strategiczne?
Przypomnijmy, że już w marcu tego roku PZPRZ apelowało do Premiera o zwiększenie aktywności spółki Elewarr w skupie zbóż od krajowych producentów oraz o rozważenie przeznaczania większej części tego ziarna na budowę krajowych zapasów strategicznych, we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych.
"Postulujemy, aby spółka Elewarr, pozostająca pod nadzorem Skarbu Państwa, w większym stopniu zaangażowała się w skup zbóż od krajowych producentów (...) Ziarno skupione przez spółkę Elewarr mogłoby w znacznym stopniu zostać przeznaczone na zwiększenie krajowych zapasów strategicznych. W naszej ocenie szersze uruchomienie skupu zbóż przez tę spółkę, we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, mogłoby stanowić właściwe połączenie realizacji funkcji bezpieczeństwa żywnościowego państwa z aktywnym udziałem sektora publicznego w stabilizowaniu rynku zbóż" - czytamy.
W odpowiedzi na postulaty dotyczące skupu zbóż do rezerw strategicznych ministerstwo zaznacza, że taki mechanizm ma zupełnie inne zadanie.
Zakupy do rezerw państwowych prowadzone są planowo i mają zabezpieczać ciągłość dostaw żywności w sytuacjach kryzysowych. Resort podkreśla, że system rezerw nie służy do stabilizowania rynku ani wpływania na ceny skupu.
Zakaz importu z Ukrainy nadal obowiązuje
Resort informuje też, że nadal utrzymywany jest zakaz przywozu wybranych produktów rolno-spożywczych z Ukrainy do Polski. To jeden z elementów ograniczających presję importową, która w ostatnich latach mocno wpływała na krajowy rynek zbóż.
Resort zachęca do współpracy i dywersyfikacji produkcji
W odpowiedzi do producentów zbóż resort po raz kolejny podkreśla znaczenie zrzeszania się rolników w grupy i organizacje producenckie. Według ministerstwa większa skala działania pozwala poprawić pozycję negocjacyjną gospodarstw wobec skupów i przetwórców.
Dodatkowo promowana jest dywersyfikacja produkcji, między innymi poprzez rozwój upraw roślin białkowych i włóknistych. Zdaniem resortu gospodarstwa o bardziej zróżnicowanej strukturze produkcji są mniej narażone na kryzysy cenowe dotyczące jednego rynku.
źródło: pzprz.pl
oprac. Agnieszka Sawicka
