Porozumienie Rolników Opolszczyzny domaga się ponownego otwarcia naboru wniosków o dopłaty do nawozów oraz umożliwienia korekty już złożonych dokumentów.
Powodem jest zmiana cen referencyjnych, którą ministerstwo rolnictwa ogłosiło po zakończeniu przyjmowania wniosków. Część gospodarstw wcześniej zrezygnowała z ubiegania się o pomoc, inni nie uwzględnili w dokumentach wszystkich zakupionych nawozów. Organizacje rolnicze obawiają się, że bez dodatkowego naboru i możliwości korekt część producentów nie skorzysta z nowych wyliczeń.
Rolnicy chcą drugiej szansy na dopłaty do nawozów
Porozumienie Rolników Opolszczyzny (zrzesza Opolski Związek Producentów Rolnych, Opolski Związek Rolników i Organizacji Społecznych, Opolski Związek Rewizyjny Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych, Związek Śląskich Rolników, Rybacką Lokalną Grupę Działania "Opolszczyzna" oraz Izbę Rolniczą w Opolu) zwróciło się do ministerstwa rolnictwa z wnioskiem o pilne umożliwienie składania nowych wniosków o nadzwyczajną pomoc do zakupu nawozów.
Organizacja postuluje również otwarcie możliwości poprawiania dokumentów, które rolnicy złożyli w zakończonym już naborze.
Powodem interwencji jest zmiana cen referencyjnych nawozów, ogłoszona 12 listopada. Zdaniem przedstawicieli Porozumienia pierwotne wartości były zawyżone i nie odpowiadały rzeczywistym cenom rynkowym. Po ich ponownym przeliczeniu część gospodarstw mogłaby uzyskać prawo do wsparcia lub otrzymać wyższą pomoc.
Nowe ceny nawozów mogą zmienić wysokość dopłat
Porozumienie zwraca uwagę, że część rolników w ogóle nie złożyła wniosków, ponieważ na podstawie pierwotnych cen referencyjnych uznała, że nie spełnia warunków programu. Inni zdecydowali się ubiegać o pomoc, ale wykazali tylko część zakupionych nawozów. W dokumentach pomijali między innymi saletrę amonową.
Po ogłoszeniu nowych cen sytuacja tych gospodarstw może wyglądać inaczej. Rolnicy, którzy wcześniej nie widzieli możliwości uzyskania wsparcia, mogą teraz kwalifikować się do pomocy. Z kolei osoby, które uwzględniły tylko część zakupów, mogłyby otrzymać wyższą kwotę po uzupełnieniu dokumentacji.
Jak podkreśla Porozumienie, zmiana cen nastąpiła już po zakończeniu naboru, dlatego rolnicy nie mieli możliwości uwzględnienia nowych wyliczeń w składanych wnioskach.
Błędne wyliczenia cen? Rolnicy nie chcą za to płacić
W stanowisku organizacja podkreśla, że zmiana cen referencyjnych może mieć bezpośredni wpływ na możliwość uzyskania pomocy przez gospodarstwa, które wcześniej z niej zrezygnowały.
"Wielu rolników, którzy wcześniej nie kwalifikowali się do programu lub zawnioskowali tylko o część zakupionych środków produkcji, obecnie nabyło realne prawo do otrzymania wsparcia lub do uzyskania go w wyższej kwocie” – wskazuje Porozumienie Rolników Opolszczyzny.
Przedstawiciele organizacji zwracają również uwagę na odpowiedzialność administracji za pierwotne wyliczenia cen.
"Rolnicy nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji finansowych wynikających z pierwotnego, błędnego oszacowania cen referencyjnych przez administrację rządową" – czytamy w stanowisku.
Trzy postulaty rolników. Chcą dodatkowego naboru i korekt
Porozumienie Rolników Opolszczyzny przedstawiło trzy główne postulaty dotyczące dalszej realizacji programu pomocy nawozowej.
Organizacja chce:
- uruchomienia dodatkowego naboru wniosków, aby mogli z niego skorzystać rolnicy, którzy wcześniej zrezygnowali z ubiegania się o wsparcie;
- umożliwienia korekty już złożonych dokumentów, w tym dodawania faktur i rodzajów nawozów, które nie zostały wcześniej uwzględnione;
- dostosowania systemów ARiMR do nowych zasad, ale bez wstrzymywania wypłat dla gospodarstw, których wnioski nie wymagają zmian.
W ocenie Porozumienia takie rozwiązanie pozwoliłoby uwzględnić nowe ceny referencyjne, a jednocześnie nie opóźniałoby pomocy dla rolników, których dokumentacja jest już kompletna.
Wielkopolska Izba Rolnicza również interweniuje w sprawie dopłat
Nie jest to jedyna interwencja w sprawie pomocy nawozowej. O ponowne uruchomienie naboru zabiega również Wielkopolska Izba Rolnicza. 17 listopada organizacja poinformowała, że wystąpiła do Wiktora Szmulewicza, prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych, z wnioskiem o pilną interwencję u ministra rolnictwa.
WIR zwraca uwagę na sytuację gospodarstw, które na podstawie pierwotnych cen referencyjnych uznały, że nie spełniają warunków programu lub że przysługująca im kwota wsparcia będzie zerowa. W konsekwencji zrezygnowały ze składania wniosków. Po ponownym przeliczeniu cen obniżono wartości dla 12 z 14 rodzajów nawozów. Zdaniem izby część rolników, którzy wcześniej nie ubiegali się o pomoc, mogłaby teraz otrzymać wsparcie.
Wielkopolska Izba Rolnicza podkreśla, że gospodarstwa podejmowały decyzje na podstawie oficjalnych danych i zasad przedstawionych przez administrację. Jej zdaniem skutki późniejszej korekty cen nie powinny obciążać producentów, którzy zaufali opublikowanym wcześniej informacjom.
Ministerstwo zmieniło sposób liczenia cen referencyjnych nawozów
12 listopada ministerstwo rolnictwa poinformowało o ponownej analizie cen referencyjnych nawozów. Jak wyjaśniono w komunikacie, decyzja była odpowiedzią na uwagi zgłaszane przez rolników i organizacje rolnicze. Zmieniono również sposób zbierania danych wykorzystywanych do wyliczeń.
Wcześniej podstawą były przede wszystkim dane GUS, a w pojedynczych przypadkach także informacje z Centrum Doradztwa Rolniczego. W nowej analizie uwzględniono dane zbierane przez doradców rolniczych bezpośrednio w punktach sprzedaży nawozów. Pozwoliło to również uwzględnić różnice cenowe występujące między województwami.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski wyjaśniał, że ponowna analiza była potrzebna, aby przyjęte wartości lepiej odpowiadały warunkom, w jakich rolnicy kupowali nawozy. – Rolnicy zgłaszali uwagi do cen nawozów, które ogłosiliśmy w październiku. Dlatego zdecydowałem o ponownej, szczegółowej analizie. Chcę, aby ceny, które przyjmujemy na potrzeby pomocy, jak najlepiej odpowiadały warunkom, w jakich rolnicy kupowali nawozy – przekazał minister.
Resort zaznaczył jednocześnie, że zmiana metody wyliczania cen nie oznacza podważenia wiarygodności danych GUS ani nie świadczy o nieprawidłowości wcześniejszych obliczeń.
Nowe ceny ogłoszone. Czy ARiMR pozwoli poprawić wnioski?
Samo ogłoszenie nowych cen referencyjnych nie rozwiązuje jednak problemu rolników, którzy nie złożyli wniosków lub nie uwzględnili w nich wszystkich zakupionych nawozów. Dlatego organizacje rolnicze domagają się kolejnego naboru i możliwości uzupełnienia dokumentacji.
Na razie postulaty Porozumienia Rolników Opolszczyzny i Wielkopolskiej Izby Rolniczej pozostają apelami skierowanymi do administracji. To od decyzji ministerstwa rolnictwa zależy, czy rolnicy będą mogli ponownie ubiegać się o pomoc na podstawie zmienionych cen referencyjnych.
Krzysztof Zacharuk
