Ile państwowej ziemi pozostaje w Zasobie KOWR?
Państwowe grunty rolne wciąż mają duże znaczenie dla polskiego rolnictwa. Dla części gospodarstw możliwość wydzierżawienia ziemi z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest szansą na powiększenie areału bez konieczności kupowania gruntów.
Jak wynika z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, na koniec października 2026 roku w Zasobie WRSP znajdowało się 1 mln 317 tys. ha. Od początku działalności KOWR, a wcześniej Agencji Nieruchomości Rolnych, do państwowego zasobu przejęto łącznie 4,76 mln ha. Z tej powierzchni 3,4 mln ha zostało już trwale rozdysponowanych, głównie poprzez sprzedaż i nieodpłatne przekazania.
Państwowa ziemia nie jest jednak rozmieszczona równomiernie w całym kraju. Aż około 800 tys. ha, czyli ponad 60 proc. gruntów pozostających w Zasobie, przypada na cztery województwa: zachodniopomorskie, wielkopolskie, dolnośląskie i warmińsko-mazurskie.
Dzierżawa najważniejszym sposobem zagospodarowania gruntów
Zdecydowana większość ziemi pozostającej w Zasobie WRSP jest użytkowana na podstawie umów dzierżawy. Na koniec października 2026 roku dzierżawcy gospodarowali na powierzchni 1 063 189 ha.
Największy areał państwowych gruntów w dzierżawie znajdował się w województwach:
- zachodniopomorskim – 218 tys. ha,
- wielkopolskim – 162 tys. ha,
- dolnośląskim – 156 tys. ha,
- warmińsko-mazurskim – 127 tys. ha.
W pierwszych dziesięciu miesiącach 2026 roku KOWR wydzierżawił prawie 50 tys. ha. Najwięcej nowych umów zawarto za pośrednictwem oddziału terenowego we Wrocławiu, który wydzierżawił 12,2 tys. ha. Oddział w Poznaniu zagospodarował w ten sposób 7,6 tys. ha, a w Szczecinie – 6,5 tys. ha.
Rolnicy indywidualni mogą ubiegać się o dzierżawę w przetargach ograniczonych
Państwowe grunty są wydzierżawiane przede wszystkim w drodze przetargów. Szczególne znaczenie dla rolników indywidualnych mają przetargi ograniczone. Są one przeznaczone dla gospodarujących rolników, którzy chcą powiększyć swoje gospodarstwa rodzinne lub utworzyć takie gospodarstwo.
Od stycznia do końca października 2026 roku odbyło się prawie 5 tys. przetargów na dzierżawę nieruchomości. Łącznie zaoferowano w nich ponad 40 tys. ha ziemi.
Warto pamiętać, że podana powierzchnia dotyczy gruntów wystawionych do dzierżawy, a nie areału, który ostatecznie znalazł dzierżawców.
KOWR sprzedał 3,4 tys. ha państwowych gruntów
Dzierżawa pozwala rolnikom korzystać z państwowej ziemi bez jej kupowania. Drugą możliwością zagospodarowania nieruchomości jest sprzedaż. W tym przypadku grunty są trwale wyłączane z Zasobu WRSP.
W ciągu dziesięciu miesięcy 2026 roku KOWR sprzedał łącznie 3,4 tys. ha. Najwięcej ziemi sprzedano za pośrednictwem oddziału we Wrocławiu – 490 ha. W Olsztynie było to 462 ha, a w Szczecinie 444 ha.
W tym samym okresie przeprowadzono prawie 11,5 tys. przetargów dotyczących sprzedaży nieruchomości. Wystawiono w nich łącznie ponad 7 tys. ha gruntów. Są to dane o powierzchni zaoferowanej do sprzedaży, a nie o ziemi, która została już kupiona.
Ponad 3,3 tys. ha przekazano nieodpłatnie. Trafiają także do gmin
Nie wszystkie nieruchomości opuszczające państwowy zasób są sprzedawane. Część gruntów KOWR przekazuje bezpłatnie podmiotom, które mają do tego prawo. Wśród odbiorców są przede wszystkim samorządy lokalne, Lasy Państwowe oraz podmioty zajmujące się gospodarowaniem wodami publicznymi.
Od stycznia do końca października 2026 roku nieodpłatnie przekazano 3343 ha. Największą powierzchnię rozdysponował w ten sposób oddział w Poznaniu – 624 ha. W Szczecinie przekazano 486 ha, a w Bydgoszczy 416 ha.
151 tys. ha nadal czeka na zagospodarowanie
Mimo dzierżaw, sprzedaży i nieodpłatnych przekazań w państwowym zasobie pozostaje spora powierzchnia gruntów, które nie zostały jeszcze rozdysponowane.
Według stanu na 31 października 2026 roku było to dokładnie 151 296 ha do rozdysponowania. Najwięcej takich nieruchomości znajdowało się w rejonie działania oddziałów terenowych KOWR we Wrocławiu, Szczecinie, Gorzowie Wielkopolskim, Poznaniu i Olsztynie. Łącznie przypadało na nie 78 909 ha, czyli około 52 proc. całej powierzchni pozostającej do rozdysponowania.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie te grunty są od razu dostępne dla rolników. Sam fakt pozostawania nieruchomości w tej grupie nie przesądza o terminie ani możliwości jej wydzierżawienia czy sprzedaży.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podst. KOWR
