Rolnicy chcą zmiany zasad. Apel KRIR o większą elastyczność w programie dla młodych rolników
Krajowa Rada Izb Rolniczych w obliczu coraz trudniejszej sytuacji w rolnictwie zwróciła się 25 marca 2026 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o odstępstwo w zasadach programu „Premie dla młodych rolników” w ramach WPR 2023–2027. Chodzi przede wszystkim o warunek, który wymaga utrzymania przez 5 lat co najmniej 60% przychodów z gospodarstwa.
Rolnicy będą musieli dorabiać?
Jak podkreślają rolnicy, dzisiejsze realia na wsi są coraz trudniejsze do pogodzenia z takimi zobowiązaniami. Koszty produkcji rosną, szczególnie paliwo i nawozy, a ceny skupu nie nadążają za wydatkami. Do tego dochodzą problemy ze sprzedażą plonów i większa konkurencja na rynku, m.in. przez import z krajów trzecich.
W efekcie wielu młodych gospodarzy staje dziś przed trudnym wyborem: albo utrzymać gospodarstwo, albo dorabiać poza nim, żeby domknąć budżet.
Ministerstwo nie ustąpiło
Resort rolnictwa podkreśla, że obowiązek uzyskiwania minimum 60 proc. przychodów z działalności rolniczej i okołorolniczej pozostaje jednym z kluczowych warunków programu. Do przychodów z działalności okołorolniczej należą m.in. sprzedaż płodów rolnych i produktów z nich przetworzonych, przychody pochodzące ze wsparcia krajowego i unijnego (prócz premii dla młodych rolników i wsparcia inwestycyjnego), ze sprzedaży usług rolniczych, agroturystyki, przychodów pochodzących z odszkodowań czy czynszów dzierżawnych.
Według ministerstwa wsparcie ma trafiać przede wszystkim do osób, dla których gospodarstwo jest głównym źródłem utrzymania. Dlatego obecnie nie są planowane zmiany w przepisach dotyczących wymaganej struktury dochodów.
60% przychodów z działalności rolniczej zamiast pełnego ubezpieczenia w KRUS
Resort przypomina także, że obowiązek utrzymania co najmniej 60% przychodów z działalności rolniczej zastąpił wcześniejszy wymóg pełnego ubezpieczenia w KRUS, o co sami rolnicy postulowali na etapie prac nad programem. Zmiana ta miała na celu większą elastyczność i umożliwienie łączenia działalności rolniczej z dodatkową pracą, np. na podstawie umowy o pracę, przy jednoczesnym założeniu, że głównym źródłem utrzymania pozostaje wspierane gospodarstwo rolne.
Jest wyjątek
Resort dodaje, że przepisy przewidują wyjątek od osiągnięcia poziomu 60% przychodu z działalności rolniczej. Jest to zastosowanie przepisów unijnych w przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W praktyce oznacza to, że w wyjątkowych sytuacjach rolnik może uniknąć utraty wsparcia.
Każdy przypadek jest jednak indywidualnie oceniany przez ARiMR. Beneficjent musi zgłosić problem w ciągu 15 dni roboczych od momentu, gdy ma taką możliwość, i przedstawić odpowiednie dokumenty.
Rolnicy muszą poczekać na decyzje po 2027 roku
Ministerstwo zapowiedziało jednocześnie, że zasady wsparcia dla młodych rolników po 2027 roku będą analizowane przy tworzeniu kolejnego okresu Wspólnej Polityki Rolnej. Na razie więc obowiązujące przepisy pozostają bez zmian.
źródło: KRIR
oprac. Agnieszka Sawicka
