Rolnik zbierał kamienie z pola. Pod jednym z nich znalazł skarb
Małżeństwo rolników z Mazur, Beata i Romuald Jóźwiak, zbierało kamienie z pola w Bukowcu Wielkim. I nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby pod jednym z nich nie znaleźli prawdziwego skarbu. Na miejsce weszli archeolodzy i konserwatorzy zabytków. Rozpoczęli badania terenu i skarb, który zabezpieczyli szybko okazał się znacznie bogatszy, niż można było przypuszczać na początku.
W ziemi zabezpieczono stare monety, ale także fragmenty naczyń ceramicznych oraz pojedyncze zabytki rozproszone w glebie.
Łącznie odkryto około 300 monet, w tym główny zespół liczący 162 srebrne egzemplarze, które trafiły do dalszych prac konserwatorskich.
Monety z pola sprzed wieków
Wśród znalezisk na polu znalazły się m.in.: orty i szóstaki, tymfy, monety z czasów Jana II Kazimierza, monety Jana III Sobieskiego, emisje Fryderyka Wilhelma, monety węgierskie, drobne boratynki i pojedyncze monety zagraniczne.
Najstarsze egzemplarze polowych znalezisk sięgają początku XVII wieku, a najmłodsze datowane są na rok 1680. To właśnie ten przedział czasowy pozwala określić, kiedy skarb mógł zostać ukryty.
Nie tylko monety
To jednak nie wszystko. Badania archeologów pokazały, że to nie było jedyne znalezisko w tym miejscu. W okolicy natrafiono również na ślady dawnej zabudowy folwarcznej oraz przedmioty codziennego użytku, takie jak fragmenty ceramiki, elementy metalowe, guziki, medalik czy fragmenty narzędzi. To wszystko wskazuje, że teren był użytkowany intensywnie w okresie nowożytnym.
Skarb z pola
Stanowisko znajduje się na obszarze historycznego pogranicza Mazowsza i Prus. Depozyt mógł zostać ukryty w czasie niepokojów XVII wieku. Dokładna historia jego ukrycia pozostaje jednak nieznana i być może już taka pozostanie.
Historia z pola, która trafiła do muzeum
Po zakończeniu badań i konserwacji część monet trafiła do ekspozycji muzealnej. Znalezisko zostało zaprezentowane podczas wydarzenia w Muzeum Pogranicza w Działdowie. Dziś to już nie tylko ziemia i pole. To fragment historii, który przez wieki czekał pod powierzchnią, aż ktoś znów go odkryje.
W najbliższą sobotę 16 maja Muzeum Pogranicza w Działdowie otworzy się na Noc Muzeów, gdzie będzie można zobaczyć skarb monet z Bukowca Wielkiego.
Pola kryją historię
W Polsce wiele gospodarstw rolnych funkcjonuje na terenach o bogatej historii, czasem objętych nadzorem konserwatorskim. W praktyce oznacza to, że prace na takich polach mogą wymagać szczególnej uwagi w przypadku natrafienia na przedmioty zabytkowe. Jak widać bowiem, zdarza się, że podczas zwykłych prac polowych wychodzą na światło dzienne przedmioty sprzed setek lat.
Źródło: Relacje i informacje przedstawione podczas konferencji oraz prezentacji wyników badań archeologicznych dotyczących odkrycia zespołu monet w rejonie Bukowca Wielkiego.
oprac. Agnieszka Sawicka
