Nowe zasady dopłat dla rolników. Zmiany od roku 2028
To już pewne: unijna WPR na lata 2028-2034 zakłada całkiem nowe podejście w kontekście wypłacania wsparcia dla rolników. Przede wszystkim przewidziano swoistego rodzaju rewolucję strukturalną: na poziomie państwa członkowskiego ma powstać bowiem jeden wielki fundusz - Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego, w którym rolnictwo będzie konkurować ze spójnością, infrastrukturą, klimatem i innymi politykami. Drugiego filaru WPR nie będzie w ogóle.
Dla Polski Komisja Europejska przewidziała 123,3 miliarda euro łącznie na rolnictwo, z czego ok. 24,6 miliarda euro trafi do tak zwanego "obowiązkowego koszyka" Wspólnej Polityki Rolnej. Jak mają być wydawane te pieniądze? Jak wynika z dostępnych unijnych dokumentów, w ramach kolejnej perspektywy finansowej przewidziano m.in. takie poniższe interwencje w rolnictwie.
Jakie dopłaty dla rolników po 2027 roku?
Oto lista 16 form wsparcia.
- degresywne obszarowe wsparcie dochodów (ma zastąpić obecne podstawowe wsparcie dochodów, płatność redystrybucyjną oraz płatność dla młodych rolników);
- wsparcie dochodów związane z produkcją;
- płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami;
- wsparcie z tytułu strat wynikających z niektórych obowiązkowych wymogów;
- działania rolnośrodowiskowe i na rzecz klimatu;
- płatności dla małych gospodarstw;
- wsparcie na narzędzia zarządzania ryzykiem;
- wsparcie na inwestycje dla rolników i posiadaczy lasów;
- wsparcie na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników i nowych rolników, zakładanie przedsiębiorstw wiejskich oraz rozwój małych gospodarstw;
- wsparcie na usługi zastępowania rolników;
- LEADER;
- wsparcie na dzielenie się wiedzą i innowacje w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich;
- inicjatywy w zakresie współpracy terytorialnej i lokalnej;
- unijny program dla szkół;
- interwencje w niektórych sektorach;
- płatności kryzysowe dla rolników.
Duże gospodarstwo dostanie mniej pieniędzy
Wysokość obszarowego wsparcie dochodów będzie – podobnie jak obecnie – uzależniona od kwalifikujących się hektarów, ale nowa WPR, czyli ta na lata 2028-2034, zakłada dodatkowo tę ważną zmianę: cztery progi w dopłatach dla rolników. Gdy roczna kwota obszarowego wsparcia dochodów przyznanego rolnikowi zmieści się w przedziale do 20 000 EUR, dopłaty nie zostaną pomniejszone. Jeśli jednak:
- roczna kwota obszarowego wsparcia dochodów przyznanego rolnikowi przekroczy 20 000 EUR (z tym, że zmieści się w przedziale do 50 000 EUR), dopłata zostanie zmniejszona o 25%,
- jeśli przekroczy 50 000 EUR (ale nie więcej niż 75 000 EUR) nastąpi cięcie dopłat o 50%,
- jeśli przekroczy 75 000 EUR – nastąpi cięcie dopłat o 75%.
Całkowita kwota obszarowego wsparcia dochodów wynosić będzie maksymalnie 100 000 EUR na rolnika rocznie. W przypadku osoby prawnej lub grup osób prawnych ograniczenie to obejmować będzie wszystkie gospodarstwa znajdujące się pod kontrolą jednej osoby prawnej lub fizycznej.
Agnieszka Kozłowska
