Jak wynika z najnowszych doniesień, Komisja Europejska rozważa wprowadzenie specjalnych, ukierunkowanych zasad dla ukraińskiego rolnictwa na wypadek przystąpienia tego kraju do UE. O planach tych informował już na początku tygodnia serwis „top agrar”, powołując się na „Financial Times”. Teraz zostały one oficjalnie ogłoszone.
We wtorek 6 października br., Komisja Europejska przedstawiła komunikat dotyczący przygotowań do kolejnych rund rozmów w sprawie rozszerzenia Wspólnoty. Przewidziane w nim zasady znacząco ograniczyłyby wsparcie finansowe dla ukraińskich rolników. Po przystąpieniu Ukrainy do UE ograniczony mógłby zostać również jej dostęp do unijnego rynku w zakresie tzw. wrażliwych produktów rolnych.
Jako przyczynę Bruksela wskazuje wielkość, strukturę oraz „bardzo wysoką wydajność” ukraińskiego sektora rolnego. Przebija z tego wyraźna obawa, że rolnictwo obecnych państw członkowskich może nie sprostać konkurencji ze strony Ukrainy.
Szczegóły tej propozycji wymagają jeszcze omówienia
Szefowie państw i rządów krajów UE mają się w tym tygodniu spotkać z Komisją Europejską i omówić ewentualne nowe zasady współpracy dotyczące kandydatów do członkostwa – którymi oprócz Ukrainy są Czarnogóra, Albania i Mołdawia. Co ważne, komunikat KE wyraźnie kierunkuje wspomniane wyżej przepisy jedynie w odniesieniu do Ukrainy. Komisja zamierza włączyć je – „w stosownym momencie” – do negocjacji dotyczących tzw. klastra 5 („Zasoby, rolnictwo i spójność”).
Komisja Europejska uznaje, że przyszłe państwa członkowskie wniosłyby do UE znaczący potencjał produkcji rolnej. Mogłoby to wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe we Wspólnocie. Z komunikatu wynika jednak, że KE zdaje sobie sprawę z tego, że jednocześnie wzrośnie presja na rynki unijne, a także należy uwzględnić konsekwencje dla obecnie stosowanego systemu wsparcia dochodów. Ponadto Komisja wyraźnie zaznacza, że w trakcie przygotowań do akcesji konieczne jest pełne przestrzeganie wymogów prawa unijnego. Wymienia się tu kwestie bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i roślin, dobrostanu zwierząt oraz norm dotyczących wprowadzania produktów do obrotu i ochrony środowiska.
Dostęp do tradycyjnych rynków eksportowych
Zdaniem Komisji Europejskiej negocjacje akcesyjne mogą zatem wymagać wprowadzenia specjalnych zasad okresu przejściowego. Dotyczy to przede wszystkim rolnictwa oraz produktów wrażliwych. Ograniczeniu mógłby ulec na przykład import ukraińskiego zboża do pozostałych krajów UE. W ramach rekompensaty kraj ten mógłby otrzymać wsparcie w odzyskaniu dostępu do swoich tradycyjnych rynków zbytu w państwach trzecich; w tym kontekście wymienia się zwłaszcza Afrykę Północną.
Ukraiński sektor rolny bardzo niezadowolony
Jak się można było tego spodziewać, ze strony Ukraińskiego Klubu Agrobiznesu (UCAB) popłynęła ostra krytyka nowego podejścia Brukseli. Organizacja podkreśla, że widzi przyszłość kraju w UE i jest gotowa na kompleksowe dostosowanie przepisów prawnych. Wyraża jednak rosnące zaniepokojenie nadmiernie protekcjonistycznym podejściem, które może towarzyszyć procesowi akcesji.
UCAB dostrzega sprzeczność w tym, że Ukraina z jednej strony musi ponosić pełne koszty gospodarcze dostosowania się do unijnych standardów, a z drugiej – odmawia się jej jasnej perspektywy pełnego udziału w jednolitym rynku UE.
W związku z tym stowarzyszenie postuluje, aby UE wspólnie z Ukrainą opracowała nowy model rolnictwa, zamiast modelu mającego na celu ochronę rolnictwa europejskiego przed Ukrainą. Zdaniem UCAB ewentualne ograniczenia powinny wynikać z opartej na faktach oceny rzeczywiście stwierdzonych zagrożeń, a nie stanowić punkt wyjścia dla procesu integracji Ukrainy.
Opr. A.Kozłowska na podst. topagrar.com
