Wśród złotych medali znalazły się dwa rozwiązania przeznaczone dla produkcji trzody chlewnej. Firma WEDA została nagrodzona za inteligentny kojec porodowy, który analizuje zachowanie loch i prosiąt oraz automatycznie dostosowuje warunki utrzymania. Z kolei Peter Prinzing otrzymała złoty medal za autonomicznego robota Pig-Barn-Cleaner, ograniczającego ręczne usuwanie odchodów z kojców.
Środowisko sterowane zachowaniem loch
W tradycyjnej organizacji pracy ocena zachowania zwierząt opiera się przede wszystkim na obserwacji hodowcy, który kontroluje porodówkę raz lub dwa razy dziennie. Wnioski dotyczące temperatury w gnieździe, aktywności prosiąt, zachowania lochy czy pobrania paszy są następnie podejmowane na podstawie doświadczenia oraz danych z komputerów wentylacji i żywieniowych. Oznacza to jednak, że reakcja na problem może nastąpić dopiero wtedy, gdy jego objawy są już wyraźne.
System WEDA analizuje zachowanie zwierząt przez całą dobę. Kamera rejestruje między innymi aktywność, rozmieszczenie lochy i prosiąt oraz sposób korzystania z gniazda. Sztuczna inteligencja interpretuje te informacje w czasie rzeczywistym i może przekazywać je do systemów sterujących środowiskiem chlewni. Na tej podstawie automatycznie dostosowywane są parametry, takie jak temperatura w gnieździe prosiąt czy krzywa żywienia.
Jeżeli prosięta nie korzystają prawidłowo z gniazda, system może zmienić jego temperaturę. Z kolei zmiany zachowania lochy lub prosiąt mogą sygnalizować konieczność korekty programu żywieniowego albo dodatkowej kontroli. System można zainstalować w istniejących kojcach porodowych WEDA, dlatego nie jest przeznaczony wyłącznie dla nowych chlewni. Rozwiązanie otrzymało również specjalną nagrodę Animal Welfare Award 2026, przyznawaną za szczególnie wysoki wkład w poprawę dobrostanu zwierząt.
Mniej pracy przy usuwaniu obornika
Drugim złotym medalem dla sektora trzody chlewnej wyróżniono system Pig-Barn-Cleaner firmy Peter Prinzing. Jest to w pełni automatyczny robot do czyszczenia kojców i usuwania odchodów. W chlewniach z pełną podłogą usuwanie obornika odbywa się najczęściej ręcznie lub półautomatycznie. Praca ta jest czasochłonna i wymaga dużego wysiłku fizycznego. W zależności od zastosowanej metody świnie trzeba wyprowadzać z czyszczonej części kojca i zabezpieczać w innym miejscu. Z kolei klasyczne zgarniacze powierzchniowe mogą stwarzać ryzyko zranienia zwierząt.
Pig-Barn-Cleaner wykorzystuje przegrodę, która automatycznie i łagodnie przesuwa zwierzęta poza czyszczoną strefę. Następnie jednostka robocza wyposażona w system szczotek czyści wyznaczony obszar. Odchody trafiają do zbiornika, a później są opróżniane w określonym punkcie przeładunkowym. System zapewnia powtarzalną jakość czyszczenia każdego kojca. Regularne usuwanie odchodów może poprawiać higienę, ograniczać emisję amoniaku oraz wspierać jakość powietrza w chlewni.
Robot zwiększa również bezpieczeństwo pracy. Podczas czyszczenia nie jest wymagany bezpośredni kontakt ze zwierzętami i nie trzeba wypędzać świń ani wchodzić w zabrudzoną strefę. Rozwiązanie przeznaczone jest dla odpowiednio zaprojektowanych chlewni, w których układ kojców umożliwia przejazd robota i automatyczne oddzielenie zwierząt od czyszczonej powierzchni.
Redukcja emisji gazów w chowie świń
Srebrny medal otrzymały między innymi wanny na gnojowicę SpaceKit Slurry Cassettes firmy ACO Funki z Danii. Ich lejkowaty kształt zmniejsza powierzchnię gnojowicy w kanale. Im większa powierzchnia lustra i dłuższy czas przetrzymywania gnojowicy, tym większe ryzyko uwalniania gazów. Konstrukcja kaset umożliwia częstsze usuwanie gnojowicy i ogranicza powierzchnię, z której mogą powstawać emisje.
Innowacyjność rozwiązania polega również na połączeniu kaset z podpodłogowym systemem odciągowym umieszczonym przy krawędzi lejka. Powietrze z kanałów może być kierowane do systemu oczyszczania. Pozwala to dodatkowo ograniczyć stężenie szkodliwych gazów w strefie przebywania zwierząt. Modułowa budowa umożliwia montaż wanien w istniejących chlewniach. Rozwiązanie może być stosowane zarówno w budynkach dla tuczników, jak i w gospodarstwach utrzymujących lochy. Niższe stężenie gazów może poprawiać warunki zdrowotne zwierząt oraz komfort pracy obsługi.
Bezpieczne ogrzewanie prosiąt
Srebrnym medalem targów Euro Tier wyróżniono również system ATX AluXheat szwajcarskiej firmy ATX Suisse. To promiennik podczerwieni przeznaczony do ogrzewania gniazd prosiąt w kojcach porodowych. Systemy elektryczne w chlewniach muszą być odporne na wilgoć, gazy i ryzyko zwarcia. ATX AluXheat łączy energooszczędną technologię podczerwieni ze szczelną aluminiową obudową i systemem zabezpieczeń przeciwpożarowych. Obudowa chroni elementy elektryczne przed wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Jednocześnie tworzy barierę ograniczającą możliwość zapłonu materiałów palnych w przypadku awarii lub zwarcia. Konstrukcja pozwala na bezpieczne mycie urządzenia za pomocą myjki wysokociśnieniowej. Ma to duże znaczenie w kojcach, gdzie elementy grzewcze są narażone na zabrudzenie, wilgoć i częste mycie.
Wczesne pobranie paszy przez prosięta
Weanex NEO firmy HealthTech BioActives z Hiszpanii jest dodatkiem paszowym, którego celem jest zachęcanie prosiąt do wcześniejszego pobierania paszy stałej. Produkt naśladuje naturalne związki lotne występujące w łożysku, siarze i mleku lochy. Tradycyjne sposoby zwiększania pobrania paszy opierają się na aromatach, substancjach słodzących oraz odpowiednio zbilansowanej recepturze. Weanex NEO wykorzystuje natomiast wrodzoną zdolność prosiąt do rozpoznawania matczynych sygnałów zapachowych. Związki kojarzone z lochą mają zachęcać je do wcześniejszego zainteresowania się paszą stałą. Takie podejście może ułatwiać przejście z żywienia mlekiem na paszę stałą i przyspieszyć adaptację układu pokarmowego. Może również poprawiać wzrost, wyrównanie miotu i wyniki po odsadzeniu.
Robot myje i dezynfekuje chlewnię
Dokładne mycie chlewni jest jednym z najbardziej pracochłonnych zadań w zarządzaniu fermą, ale bezpośrednio wpływa na zdrowie zwierząt i wyniki produkcyjne. Nagrodzony MS Smart Cleaning Robot firmy MS Schippers z Niemiec automatyzuje proces czyszczenia chlewni. Robot wykorzystuje precyzyjny skaner 3D LiDAR, który rozpoznaje konstrukcję budynku i pozwala poruszać się między kojcami oraz korytarzami bez czasochłonnego programowania.
Urządzenie można obsługiwać pilotem. Ma wysuwane ramię myjące o długości 5,5 m, dzięki czemu może czyścić także głębsze kojce grupowe. Regulacja ciśnienia na dyszy pozwala automatycznie dostosować intensywność mycia, również przy czyszczeniu sufitów. Najpierw powierzchnia jest przygotowywana przez chemiczne namaczanie, następnie myta, a na końcu dezynfekowana tym samym urządzeniem. Funkcja 3 w 1 ogranicza nakład pracy, zmniejsza konieczność kontaktu z aerozolami i środkami dezynfekcyjnymi oraz poprawia powtarzalność higienizacji.
Automatyczna kontrola ogonów u świń
Firma WEDA została nagrodzona również za oparty na kamerach i sztucznej inteligencji system oceny stanu ogonów świń przechodzących przez bramkę sortującą. Kamera obserwuje zwierzęta z góry, a system analizuje, czy ogon jest nieuszkodzony, czy pojawiają się oznaki obgryzania albo martwicy. Dzięki indywidualnej ocenie każdej świni hodowca może wcześniej zareagować, dostarczając dodatkowy materiał manipulacyjny lub izolując zwierzęta szczególnie podatne na urazy. PigTail pozwala interweniować, zanim problem obejmie całą grupę. System gromadzi również dane dotyczące liczby zwierząt z nieuszkodzonymi ogonami, które mogą być w przyszłości wykorzystane przy ubieganiu się o premie dobrostanowe.
Dominika Stancelewska
