Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Kulawizna u świń to duże straty dla rolnika. Jak temu zapobiegać?

Dominika Stancelewska
Kategoria: Hodowla Zwierząt
Kulawizna u świń to duże straty dla rolnika. Jak temu zapobiegać?
Hodowla Zwierząt Świnie
Data publikacji 08.10.2021r.

Choroby kończyn występują we wszystkich systemach utrzymania, ale jeśli jest ich zbyt dużo, należy skontrolować warunki w chlewni i żywienie oraz selekcję zwierząt. Szczególnie uszkodzenia kończyn u loch prowadzą do strat ekonomicznych w wyniku zbyt wysokiego współczynnika remontu stada i zwiększonej śmiertelności prosiąt spowodowanej zaduszeniami.

r e k l a m a

Schorzenia zwyrodnieniowe kończyn stanowią poważny problem w intensywnym chowie świń, w którym prace hodowlane, żywieniowe i środowiskowe zmierzają do uzyskania jak największych przyrostów masy ciała i wysokiej mięsności, a tym samym prowadzą do nadmiernej eksploatacji zwierząt.

Brakowania z powodu kulawizn mogą wynosić w przypadku loch i knurów nawet 45%. W kalkulacji strat należy również wziąć pod uwagę obniżoną wartość handlową i przetwórczą żywca oraz konfiskaty poubojowe. Nie mniej ważne jest, że świadczą one o pogorszeniu dobrostanu zwierząt, gdyż doprowadzają do cierpienia świń.

Występują najczęściej na litych podłogach bezściołowych, zwłaszcza szorstkich i mokrych, a także na nieprawidłowo wykonanych podłogach rusztowych. Nawilżony róg racicowy ulega łatwiejszemu ścieraniu o nierówną powierzchnię i nie zabezpiecza dostatecznie tworzywa i opuszek przed urazami mechanicznymi, co sprzyja zapaleniu i powstaniu kulawizn.

Skaleczenia u macior mogą być niebezpieczne dla prosiąt

W systemach ekstensywnych, zapewniających wyższy poziom dobrostanu, schorzenia kończyn występują rzadziej lub wcale, gdyż systemy te sprzyjają rozwojowi układu szkieletowego. Aktywność ruchowa świń jest niezbędna do utrzymania równowagi między procesami mineralizacji i demineralizacji tkanki kostnej.

Choroby racic występują zarówno przy twardych powierzchniach, jak i przy podłogach szczelinowych. Decydujące znaczenie ma ukształtowanie podłogi, ale ważną rolę odgrywa nie tylko podłoże, ale także ogólna sytuacja w chlewni i zarządzanie. Walki o hierarchię w chowie grupowym wpływają bowiem na rodzaj i częstotliwość uszkodzeń kończyn. Szczególnie przy utrzymaniu grupowym loch, w przypadku którego dochodzi często do walki, ostre krawędzie czy nierówności mogą dodatkowo zwiększać liczbę loch z uszkodzeniami i tym samym prowadzić do ich przedwczesnego wybrakowania.

Z powodu skaleczeń maciory nie mogą się wystarczająco poruszać, coraz częściej leżą i siedzą, w kojcu porodowym zwiększają się straty przez zaduszenia prosiąt, ponieważ lochy szybciej się pokładają z powodu bólu. Zwierzęta z odleżynami i opuchnięciami na stawach i kończynach muszą zostać wyłączone z produkcji, ponieważ wskazują na przeciążenie, podrażnienie kości lub stany zapalne.
 Na mokrym zniszczonym podłożu może dochodzić do uszkodzeń kończyn, a rany są idealnymi wrotami wejścia dla drobnoustrojów chorobotwórczych

  • Na mokrym zniszczonym podłożu może dochodzić do uszkodzeń kończyn, a rany są idealnymi wrotami wejścia dla drobnoustrojów chorobotwórczych

Długie zniekształcone racice mogą uszkadzać gruczoły mleczne

U starszych zwierząt brak ruchu bądź utrzymanie na głębokiej ściółce lub innych miękkich podłożach może powodować nadmierny wzrost rogu. W ekstremalnych przypadkach prowadzi to do przedłużeń racicy głównej i raciczki w kształt dzioba, czyli tzw. racic zakrzywionych. Szczególnie dotyczy to zewnętrznych racic kończyn tylnych. Na skutek nadmiernego rozrośnięcia rogu nie mogą one już w pełnym zakresie spełniać swojej funkcji, którą jest łagodzenie uderzeń przy stąpaniu i rozkładanie ciężaru zwierząt. Powstają wtedy bolesne krwawe wybroczyny, a na skutek nieprawidłowej pozycji dochodzi do przeciążenia więzadeł i stawów, czego następstwem jest zwiększone nagromadzenie płynu i zapalenie.

W ścianie rogu tworzą się szczeliny, a drobnoustroje chorobotwórcze mogą przenikać głębiej. Oprócz tego miękki róg racicy ściera się szybciej, co może prowadzić do problemów zdrowotnych i nasilenia zakażeń. Rany skóry właściwej racic są z reguły bardzo bolesne, więc dochodzi do silnych kulawizn. Długie zniekształcone racice mogą uszkadzać gruczoły mleczne oraz strzyki i w ten sposób otwierać wrota zakażenia dla drobnoustrojów chorobo­twórczych, doprowadzając do zapalenia gruczołu mlecznego, przez co jeszcze bardziej pogarszają się przyrosty u osesków.

Zbyt długie raciczki zaplątują się w podłodze szczelinowej i mogą się oderwać lub złamać. Szczególnie w kojcach porodowych lub w sektorze krycia problem może się nasilać. W profilaktyce na pierwszym miejscu znajduje się poprawa warunków utrzymania. W pomieszczeniach ze ściółką należy regularnie zapewniać suche podłoże i podścielać słomę o nienagannym stanie higienicznym.

Szczególnie loszki są narażone na kulawizny

r e k l a m a

W wyniku mechanicznego uszkodzenia na podłogach rusztowych o ostrych kantach beleczek, niedostosowanych szerokościach szczelin, wystających drutach lub niestarannie wykonanych połączeniach elementów podłóg może dochodzić do infekcji i stanów zapalnych. Podobne uszkodzenia mogą powstawać także na pełnej podłodze betonowej o zniszczonej powierzchni posadzki z licznymi pęknięciami.

Często urazy, złamania czy pęknięcia występują przy przepędzaniu zwierząt, transporcie, formowaniu nowych grup, a także obskakiwaniu i kryciu naturalnym. Schorzenia kończyn mogą być spowodowane także niedoborem składników pokarmowych, zwłaszcza złym zbilansowaniem wapnia, fosforu i witaminy D. Szczególnie loszki są narażone na kulawizny poprzez nieodpowiednie żywienie w czasie ich rozwoju. Często rolnicy karmią je paszami przeznaczonymi dla tuczników. Tymczasem pasza dla loszek powinna zawierać składniki pokarmowe wspomagające prawidłowy rozwój kośćca i układu rozrodczego. Zastosowanie specjalnej paszy przeznaczonej dla tej grupy technologicznej przyczynia się do zmniejszenia częstości przypadków kulawizn.

W przypadku stwierdzenia uszkodzeń racic należy u wszystkich loch, w tym także luźnych, zastosować suplementację diety chelatami aminokwasowymi, co poprawia jakość puszki racicowej. W gospodarstwach, w których wprowadzono suplementację cynkiem, miedzią i manganem, po kilku miesiącach nastąpiła redukcja częstości występowania uszkodzeń racic oraz zmniejszenie obecnych już zmian chorobowych.

Stany zapalne i obrzęk stawów przyczyniają się do cierpienia zwierząt, doprowadzają do charłactwa i ostatecznie do strat dla producentów

  • Stany zapalne i obrzęk stawów przyczyniają się do cierpienia zwierząt, doprowadzają do charłactwa i ostatecznie do strat dla producentów

Infekcyjne i środowiskowe przyczyny chorób świń

Wszelkiego rodzaju schorzenia zwyrodnieniowe stanowią poważny problem w chowie trzody chlewnej, gdyż prowadzą do osłabienia kości, w wyniku którego może dochodzić do częstszych złamań. Zmianom w obrębie raciczek towarzyszą bardzo często stany ropno-martwicze tworzywa, a chore stawy mogą być gorące i obrzękłe. Przy rozmiękaniu kości świnie często przyjmują pozycję siedzącego psa. Charakterystycznym objawem jest też rozjeżdżanie się kończyn i częste ich złamania.

Schorzenia powstające u prosiąt, jeżeli nie są leczone, mogą w okresie odchowu warchlaków ujawnić się w postaci chronicznej i prowadzić poprzez występujące kulawizny do charłactwa. U niektórych świń może także występować zapalenie mózgu i opon mózgowych z dyskoordynacją ruchu i niemożliwością utrzymania się w pozycji stojącej, kończące się śmiercią. Poważną przyczynę wybrakowań loch powodują martwice chrzęstno-kostne i zwyrodnienia stawów. Nie bez znaczenia w etiologii tych schorzeń są twarde podłogi bezściołowe przy stosunkowo dużej masie ciała zwierząt oraz nadmierne napięcia mięśni naciskające na niedojrzały jeszcze szkielet kostny, a także nagły wysiłek, do którego nie były przyzwyczajone. Częstość występowania kulawizn u loch mających zmniejszone możliwości poruszania się jest większa w porównaniu z lochami utrzymywanymi w dużych kojcach grupowych.

Deformacje i kulawizny mogą być niewidoczne aż do momentu przeniesienia zwierząt do nowych warunków czy do nowego stada. Objawy różnią się w zależności od typu zmian i ich zaawansowania oraz miejsc występowania. Mogą dotyczyć jednej lub wielu kończyn. W sytuacjach ekstremalnych świnie nie mogą stać, a w wymuszonych poruszają się tylko na nadgarstkach. Oddzielenie nasady kości może być wtórnym zjawiskiem osteochondrozy i występuje często w wyniku obrażeń spowodowanych przez inne zwierzęta podczas walki bądź obskakiwania się. Przy oddzieleniu główki kości udowej świnie mają trudności z wstawaniem i poruszaniem się. Stopniowo mogą odzyskiwać ruchliwość, choć zmiany chorobowe nie wygasają.

Należy uważać na zakaźne zapalenie stawów u świń

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Koszulka damska - Prawdziwa Kobieta Kocha Rolnika – Tygodnik Poradnik Rolniczy

Koszulka damska - Prawdziwa Kobieta Kocha Rolnika – Tygodnik Poradnik Rolniczy

Płacisz tylko

35,00 zł

Cena regularna 40,00 zł

SPRAWDŹ

Generalnie kulawizny u świń, poza wrodzonymi anomaliami kończyn, mogą występować na tle schorzeń infekcyjnych i nieinfekcyjnych. W obu przypadkach głównymi czynnikami usposabiającymi są warunki środowiskowe – zarówno w zakresie systemu utrzymania, jak i żywienia. Schorzenia kończyn będące przyczyną kulawizn wywołanych błędami konstrukcyjnymi podłóg powodują urazy, otarcia i zranienia skóry, uszkodzenia racic, stwarzając bramy wejścia dla różnych drobno­ustrojów. Czynnikami infekcyjnymi najczęściej izolowanymi ze stawów są drobnoustroje, takie jak paciorkowce, gronkowce i pasterelle.

Infekcyjnym schorzeniem spotykanym u prosiąt po urodzeniu jest zakaźne zapalenie stawów. Schorzenie może powstawać również przy braku czystości i higieny kojca, prowadząc do zakażenia przez pępowinę. Rany powstające przy obcinaniu kiełków, ogonków, kastracji także predysponują do wystąpienia takich problemów. Schorzenie to u prosiąt objawia się obrzękiem i bolesnością stawów, kulawizną i obrzękiem pępka. Nieleczone kończy się upadkiem.

Na zdrowie kończyn duży wpływ ma odpowiednie żywienie, a wszelkiego rodzaju kulawizny utrudniają poruszanie się i pobieranie paszy

  • Na zdrowie kończyn duży wpływ ma odpowiednie żywienie, a wszelkiego rodzaju kulawizny utrudniają poruszanie się i pobieranie paszy


Oprac. Natalia Marciniak-Musiał
na podstawie artykułu Dominiki Stancelewskiej pt. Na śliskiej posadzce trzoda kuleje, który ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 40/2021 na str. 38.
Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR: Zamów prenumeratę.

Zdjęcia: Dominika Stancelewska, Marian Porowski

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody