Głos z Wielkopolski jest ważny
– W Wielkopolsce dyskusja na temat rolnictwa jest zawsze rzeczowa, merytoryczna i konkretna, a jesteśmy w takim momencie, że rzeczowej dyskusji potrzebujemy – mówił w Sielinku Adam Nowak.
Dziękując Wielkopolskiej Izbie Rolniczej za aktywność, zaangażowanie na forum Krajowej Rady Izb Rolniczych, ale też bezpośrednio w przekazywanie materiałów i informacji do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Nowak zapraszał do dalszej współpracy.
– Zapraszam do współpracy, w tym roku w sposób szczególny, bo przed nami przygotowanie nowego planu w ramach Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034. Od tego, co wykonamy w tym roku, będzie zależał kształt funduszy na lata 2028–2034. Musimy ocenić, co w tej perspektywie w ramach finansowania ze Wspólnej Polityki Rolnej udało się zrobić i co bezwzględnie musimy przenieść na nową perspektywę, a co należałoby udoskonalić – przekonywał wiceminister.
200 mld zł na rolnictwo
Adam Nowak tłumaczył, że przyszły budżet na rolnictwo wcale nie będzie mały, bo łącznie z rezerwą kryzysową z unijnego budżetu może to być nawet 42 mld euro, a do tego musi zostać dołożona część finansowania krajowego na poziomie 15%.
– Z około 300 mld euro zarezerwowanych w nowej perspektywie finansowej na wsparcie rolnictwa Polska otrzyma 24,6 mld. To tego dojdzie 6,3 mld euro udziału w rezerwie kryzysowej, która będzie mogła być uruchamiana w sytuacji wystąpienia konkretnych sytuacji kryzysowych – wyliczał wiceminister.
Nowak wspomniał także o dodatkowych pieniądzach w ramach tzw. rural targetu, czyli celu wiejskiego, który ma służyć wyrównywaniu szans między miastem a wsią. W jego ramach co najmniej 10% alokacji krajowych i regionalnych planów partnerstwa powinno zostać skierowane na obszary wiejskie. W Polsce, jak mówił Nowak, byłoby to około 9 mld euro.
– To razem daje ponad 47 mld euro, czyli ponad 200 mld zł, na wieś i rolnictwo, co jest kwotą rekordową od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej. Ze względu chociażby na inflację nie możemy przyrównać tych wartości do perspektywy 2004–2006 i kolejnej, ale jest to większy budżet na wieś i rolnictwo niż mają na przykład Niemcy czy Włosi. Odkąd jesteśmy w Unii Europejskiej, nigdy nam jeszcze nie udało się tego osiągnąć – przekonywał Adam Nowak.
Wiceminister odniósł się także do podziału 45 mld euro, które zostaną skierowane na wsparcie unijnego rolnictwa w ramach średniookresowego przeglądu WPR i zostaną zgodnie z decyzją KE uruchomione wcześniej niż w 2031 r. Z tej kwoty 8,7 mld zasili polskich rolników.
– To przesunięcie jest decyzją wynikającą z burzliwych dyskusji na temat umowy UE-Mercosur i zostało umożliwione przez Ursulę von der Leyen. Tutaj będzie potrzebny stanowczy głos izb rolniczych, organizacji rolniczych, rolników, ale też samorządowców z obszarów wiejskich i miejsko-wiejskich, żeby tę możliwość, którą Komisja Europejska dała, w pełni w Polsce wykorzystać – mówił w Sielinku Nowak.
KRUS zostanie taki, jaki jest
– Te wszystkie pieniądze musimy mądrze wydać. Temu służy m.in. nowa definicja rolnika aktywnego, która ma również przełożenie na wsparcie kierowane dla rolników z budżetu krajowego – podkreślał wiceminister.
Adam Nowak uspokajał, że nowe podejście do definicji rolnika aktywnego nie spowoduje, że z rolniczego systemu ubezpieczenia zostaną wykluczone osoby, które niewiele przed emeryturą, bez odpowiedniego okresu ubezpieczenia w KRUS, będą zmuszone z różnych względów przekazać gospodarstwo aktywnemu rolnikowi.
– Ci, którzy weszli do rolniczego systemu ubezpieczeń, muszą mieć możliwość korzystania z jego przywilejów i otrzymania emerytury. To nie podlega dyskusji. Trzeba też jednoznacznie powiedzieć, że nie ma zgody na jakiekolwiek próby likwidacji bądź zmiany systemu ubezpieczenia społecznego rolników, a to się, niestety, w dyskusji publicznej pojawia – podkreślał wiceminister.
Pomoc dla producentów prosiąt
Nowak zapowiedział także uruchomienie wsparcia dla producentów trzody chlewnej. Pomoc ma być przyznawana do prosiąt urodzonych w Polsce, czyli do gospodarstw prowadzących produkcję w cyklu zamkniętym oraz dla tych, które produkują i sprzedają prosięta.
– Więcej niż co drugi kotlet schabowy pochodzi, niestety, z niepolskiego mięsa. O tym trzeba nie tylko mówić – musimy to zmienić.
– Jesteśmy na etapie zastanawiania się, jak konkretnie wyskalować tę pomoc. Na ten cel będzie przeznaczonych kilkaset milionów złotych z budżetu państwa. Prośba do organizacji rolniczych, do izb rolniczych, o przedstawienie propozycji, jak miałaby ta pomoc wyglądać. Nie jestem w stanie na razie wskazać, o jakim poziomie do sztuki byśmy tutaj mówili. Chodzi o to, żeby wypracować rozwiązanie, które nie spowoduje, że dopłata przyczyni się do spadku ceny prosiąt, bo wtedy zaburzylibyśmy rozwój gospodarstw hodowlanych. Trzeba tak ustabilizować sytuację, aby rolnicy nie byli zmuszeni do sprzedaży macior. Chodzi nam nie o jednorazowy zastrzyk gotówki, tylko o powrót tej produkcji. Musimy uniezależnić się od importu prosiąt z Danii, tym bardziej że ze względu na coraz bardziej rygorystyczne wymagania związane z ochroną środowiska Duńczycy mogą za kilka lat ograniczyć produkcję i eksport prosiąt – wskazywał Nowak.
Wiceminister podkreślał, że resort rolnictwa nie zamierza uruchamiać dopłat do sprzedanego tucznika, bo takie dopłaty nie ustabilizują sytuacji na rynku trzody chlewnej.
Tanie kredyty powrócą
Adam Nowak zapewniał, że resort pracuje nad uruchomieniem kontynuacji wsparcia w postaci tanich kredytów.
– Jednoprocentowe kredyty uruchomione pod koniec ubiegłego roku pokazały, że jest duże zapotrzebowanie na tani pieniądz – nie tylko z poziomu gospodarstw, które planują inwestycje, a też z uwagi na utrzymanie ciągłości produkcji i zapewnienie finansowania bieżącej działalności. Początkowo przeznaczyliśmy na tę akcję 700 mln zł. Kwota ta została zwiększona najpierw do 1,5 mln zł, później do 2,2 mld zł. Ostatecznie uruchomiliśmy akcję na poziomie 3 mld zł, ale zapotrzebowanie ze strony rolników było na poziomie ponad 5 mld zł – wyliczał wiceminister.
Nowak zapowiedział, że nowy program pomocy musi lepiej odpowiadać na potrzeby gospodarstw, które tej pomocy potrzebują, ale nie mogą wykazać się zdolnością kredytową.
Wiceminister podkreślał, że w resorcie pracuje się także nad kredytami konsolidacyjnymi i płynnościowymi. Chodzi nie tylko o kredyty z dopłatą z budżetu krajowego, ale także w ramach Planu Strategicznego.
– Przy dużym gospodarstwie z produkcją zwierzęcą tani kredyt na wiele lat jest skuteczniejszą pomocą niż małe bezzwrotne wsparcie – przekonywał Nowak.
Przeczytaj także: Ruszyły kredyty preferencyjne dla rolników. Sprawdź, na co dają pieniądze
Wsparcie do produkcji rodzimego białko
Nowak mówił także o tym, że resort rolnictwa będzie kładł większy nacisk na wsparcie gospodarstw nastawionych na produkcję rodzimego źródła białka. Jest to konieczne, aby poprawić ujemny bilans handlowy z krajami Ameryki Południowej w tym obszarze, wynikający ze znacznego importu śruty sojowej. Importujemy też sporo białka sojowego ze Stanów Zjednoczonych.
– Pewnie odbędzie się to w ramach systemu płatności bezpośredniej, ale może też w jakichś jeszcze innych formach. To temat do wypracowania, do omówienia – mówił w Sielinku Adam Nowak.
Magdalena Szymańska
fot. M. Szymańska, D. Mulak
