Jakie kary grożą rolnikowi za niespełnienie norm GAEC?Canva
StoryEditorDopłaty bezpośrednie 2023

Dopłaty bezpośrednie: jakie kary grożą rolnikowi za niespełnienie norm GAEC? Ministerstwo wyjaśnia

09.11.2023., 18:30h
Rolnicy, którzy ubiegają się o dopłaty bezpośrednie, muszą przestrzegać norm dobrej kultury rolnej GAEC. Jaka kara grozi za niespełnienie tych wymogów? Ile dopłat bezpośrednich można stracić?

Od tego roku rolnicy, żeby otrzymać pełne dopłaty bezpośrednie muszą spełniać normy dobrej kultury rolnej, czyli GAEC. Jeśli nie będą ich przestrzegać, ARiMR może ich ukarać, zmniejszając lub nawet zabierając wszytskie dopłaty bezpośrednie.

Jakie kary grożą rolnikowi na niespełnienie norm GAEC?

O to, jakie dokładnie są sankcje za niespełnienie norm GAEC zapytaliśmy ministerstwo rolnictwa.

W odpowiedzi resort wyjaśnił nam, że konsekwencją nieprzestrzegania norm GAEC jest odpowiednie zmniejszenie przyznawanych rolnikowi:

  • płatności bezpośrednich (obejmujących również ekoschematy obszarowe i płatności dobrostanowe),
  • płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych,
  • płatności ekologicznych,
  • premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych oraz
  • płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

– Zmniejszenie płatności co do zasady wynosi 3 proc., niemniej jednak poziom zmniejszenia zależy od rodzaju i skali naruszenia danej normy – informuje nas resort rolnictwa.

Ministerstwo zaznacza też, że każde naruszenie stanowi niezgodność i jest oceniane pod kątem wagi stwierdzonej niezgodności w skali ocen punktowych (1, 3, 5) według trzech kryteriów:

  • zasięgu,
  • dotkliwości,
  • trwałości.

W przypadku, gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika (niezgodność nieumyślna), obniżka ta będzie co do zasady stanowić 3 proc. całkowitej kwoty płatności. W zależności od wagi stwierdzonych nieumyślnych niezgodności zmniejszenie płatności może zostać obniżone do 1 proc. lub zwiększone do 5 proc. całkowitej kwoty płatności, a w przypadku niezgodności stanowiącej bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt (poważna niezgodność) – nawet do 10 proc. kwoty płatności. Za poważną niezgodność uznaje się wypalanie użytków rolnych.

Jeżeli naruszenie odnoszące się do tej samej normy zostanie wykryte u rolnika jako powtarzalna niezgodność, to znaczy powtórzy się w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, to wówczas zmniejszenie płatności co do zasady wynosi 10 proc. całkowitej kwoty płatności.

Natomiast w przypadku, gdy powtarzalność naruszenia tej samej normy pojawi się po raz kolejny bez podania przez rolnika uzasadnionego powodu, to wówczas traktowane jest to jako niezgodność umyślna. Wówczas zmniejszenie płatności wynosi co najmniej 15 proc., ale ARiMR jako Agencja Płatnicza, na podstawie oceny niezgodności może podjąć decyzję o zwiększeniu tego odsetka nawet do 100 proc. całkowitej kwoty płatności.

Natomiast w przypadku, gdy kwota zmniejszenia płatności jest równa lub mniejsza od równowartości 100 EUR, kary nie są naliczane. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i obowiązku podjęcia działania naprawczego. Stwierdzenie w czasie kontroli niezrealizowania zaleconego działania naprawczego spowoduje odpowiednie zmniejszenie płatności.

Drobna niezgodność nie będzie karana

Zapytaliśmy także, czym jest drobna niezgodność i czy za drobne przewinienia ARiMR też będzie karała rolników.  

W odpowiedzi ministerstwo poinformowało, że drobna niezgodność, to taka dla której: zasięg, dotkliwość i trwałość oceniono w punktacji na 1 punkt w każdym z trzech kryteriów (1-1-1), czyli suma punktów w ramach oceny wagi według kryterium zasięgu, dotkliwości i trwałości, wynosi 3. 

- W przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, nie stosuje się kary administracyjnej, natomiast rolnik jest informowany o niezastosowaniu kary administracyjnej oraz o możliwych działaniach naprawczych mających na celu usunięcie stwierdzonych drobnych niezgodności - tłumaczy ministerstwo.

Podstawa prawna

Szczegółowe informacje dotyczące sposobu oceny naruszeń oraz naliczanych kar za nieprzestrzeganie norm GAEC wynikają z przepisów unijnych, tj. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (tytuł IV, Rozdział IV) oraz Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Rozdział III) oraz są określone w przepisach rozporządzenia z dn. 5 lipca 2023 (zmienione 14 września 2023) Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom. 

Jakie są norm dobrej kultury rolnej GAEC?

Do norm dobrej kultury rolnej GAEC zaliczamy:

  • GAEC 1.  Utrzymywanie trwałych użytków zielonych w oparciu o stosunek powierzchni TUZ do powierzchni UR na poziomie krajowym.
  • GAEC 2 - Ochrona torfowisk i terenów podmokłych (norma będzie obowiązywać od 2025 roku).
  • GAEC 3 - Zakaz wypalania gruntów rolnych
  • GAEC 4 - Ustanowienie stref buforowych wzdłuż cieków wodnych
  • GAEC 5 - Zarządzanie orką, przyczyniające się do zmniejszenia ryzyka degradacji i erozji gleby, w tym uwzględnianie nachylenia terenu.
  • GAEC 6 – Minimalna pokrywa glebowa w najbardziej newralgicznych okresach.
  • GAEC 7 - Zmianowanie i dywersyfikacja upraw na gruntach ornych (obowiązuje od 2024 roku)
  • GAEC 8 Minimalny udział powierzchni gruntów ornych przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne oraz na wszystkich użytkach rolnych, zachowanie elementów krajobrazu oraz zakaz ścinania żywopłotów i drzew podczas okresu lęgowego ptaków oraz okresu wychowu młodych.

image
Dopłaty bezpośrednie 2023

Ruszają kontrole u rolników w zakresie 80 proc. okrywy. Jakie kary grożą za nieprzestrzeganie GAEC 6?

oprac. Kamila Szałaj

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
11. kwiecień 2024 05:21