Wapnowanie gleb korzystne dla roślin
Na biurko ministra rolnictwa i rozwoju wsi Stefana Krajewskiego trafiło pismo autorstwa Lubelskiej Izby Rolniczej ws. pilnego uruchomienia oraz zapewnienia stabilnego finansowania programu dopłat do wapnowania gleb na terenie woj. lubelskiego.
– Według dostępnych danych stacji chemiczno-rolniczych znaczna część użytków rolnych w województwie lubelskim charakteryzuje się odczynem kwaśnym lub bardzo kwaśnym. Postępujące zakwaszenie gleb stanowi jeden z kluczowych czynników ograniczających potencjał produkcyjny regionu, wpływając negatywnie na plonowanie roślin uprawnych, efektywność nawożenia mineralnego oraz przyswajalność podstawowych składników pokarmowych, w tym fosforu, potasu i magnezu – czytamy we wniosku.
Jak wskazują rolnicy, wysokie zakwaszenie gleb może skutkować:
- obniżenia plonów oraz pogorszenia jakości surowca rolniczego,
- zmniejszenia skuteczności stosowanych nawozów,
- pogorszenia struktury gleby i aktywności biologicznej,
- wzrostu kosztów produkcji rolnej przy jednoczesnym spadku dochodowości gospodarstw.
Rolników nie stać na wapnowanie
Rolnicy wskazują, że w obecnej sytuacji ekonomicznej wielu z nich nie jest w stanie pokryć kosztów zakupu i rozsiewu wapna, dlatego są zdania, iż brak wsparcia finansowego przełoży się na degradację potencjału produkcyjnego regionu, a także obniżenia konkurencyjności gospodarstw rolnych z woj. lubelskiego.
– Wapnowanie gleb nie jest wyłącznie działaniem agrotechnicznym, lecz elementem racjonalnej polityki rolnej i środowiskowej państwa. Regulacja odczynu gleby sprzyja poprawie wykorzystania składników pokarmowych, ogranicza ich wymywanie do wód gruntowych oraz przyczynia się do stabilizacji plonów, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju – dodaje LIR.
Jakie żądania mają rolnicy?
W związku z powyższym LIR apeluje o:
- pilne uruchomienie naboru wniosków o dopłaty do wapnowania gleb w 2026 roku,
- zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych gwarantujących powszechny dostęp do wsparcia dla rolników z województwa lubelskiego,
- uproszczenie procedur aplikacyjnych oraz skrócenie czasu rozpatrywania wniosków,
- zapewnienie ciągłości programu w kolejnych latach, tak aby działania odkwaszające miały charakter systemowy, a nie incydentalny.
Dofinansowanie do wapnowania gleb 2026
W roku 2026 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi ogłosił program priorytetowy o przyznanie dotacji osobom fizycznym na wapnowanie gleb na terenie woj. łódzkiego. Dokładny termin rozpoczęcia naboru nie został jeszcze podany, ale wiadomo już, że ramy czasowe obejmują miesiące z drugiej połowy roku 2027. Budżet programu wynosi 2 500 000 zł, a kwota niewykorzystana w danym roku przechodzi na kolejny rok.
W pozostałych województwach nabory wniosków o dofinansowanie do wapnowania gleb się nie odbędą.
Dlaczego nie ma już naborów na dofinansowanie do wapnowania?
Jak informowaliśmy w artykule: 150 zł/t dopłaty do wapnowania gleb. Nabór przedłużony w jednym województwie, w latach 2019–2024 realizowany był Ogólnopolski program regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie. Program finansowany był przez NFOŚiGW i WFOŚiGW we współpracy ze stacjami chemiczno-rolniczymi. I należy dodać, że był to jeden z najpopularniejszych programów wsparcia dla rolników, a Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wielokrotnie wnioskowało o jego kontynuację, oferując również wsparcie merytoryczne. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazało, że NFOŚiGW ma ograniczone możliwości finansowe z powodu obowiązków ustawowych, m.in. corocznych wpłat na Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg. Z tego powodu środki na ogólnopolski program wapnowania gleb w 2025 roku ograniczono wyłącznie do województwa łódzkiego, a w roku 2026 będzie tak samo.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz oprac. na podst. NFOŚiGW
