Rolnicy, którzy posiadają działki położone na obszarach objętych normą GAEC 2, mogą skorzystać z nowego wsparcia w ramach Interwencji 8 „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”. Nabór bez sankcji za opóźnienie trwa do 1 czerwca 2026 roku, a wnioski trzeba złożyć elektronicznie przez aplikację eWniosekPlus.
Nowe płatności mają rekompensować gospodarstwom koszty i ograniczenia, które wynikają z ochrony terenów podmokłych oraz torfowisk. Najwyższe wsparcie przewidziano dla rolników, którzy zdecydują się przekształcić grunty orne w trwałe użytki zielone.
Nawet 2400 zł do hektara. Jakie są stawki dopłat?
Rolnicy mają do wyboru trzy warianty wsparcia dla gospodarstw położonych na terenach objętych normą GAEC 2. Wysokość dopłat zależy od rodzaju gruntów i podjętych zobowiązań.
Wariant 8.1 – trwałe użytki zielone
Rolnicy gospodarujący na trwałych użytkach zielonych mogą otrzymać: 581 zł/ha rocznie. Wsparcie obejmuje jednoroczne zobowiązanie dotyczące ochrony torfowisk i terenów podmokłych.
Wariant 8.2 – grunty orne
W przypadku gruntów ornych stawka wynosi: 627 zł/ha rocznie. Także tutaj zobowiązanie podejmowane jest na jeden rok.
Wariant 8.3 – przekształcenie gruntów ornych w TUZ
Najwyższe wsparcie przewidziano dla rolników, którzy zdecydują się przekształcić grunty orne w użytki zielone. To 2387 zł/ha rocznie. To już zobowiązanie pięcioletnie, ale również zdecydowanie najwyższa stawka spośród wszystkich wariantów.
GAEC 2. Jakie obowiązki będą mieli rolnicy?
Nowe płatności są związane z przestrzeganiem wymogów normy GAEC 2, która dotyczy ochrony torfowisk i obszarów podmokłych.
Na trwałych użytkach zielonych obowiązuje między innymi zakaz zaorywania i przekształcania gruntów. Dopuszczona jest jedynie renowacja z zastosowaniem płytkiej uprawy oraz podsiewu, nie częściej niż raz na cztery lata. Rolnicy nie mogą również budować nowych rowów odwadniających ani wydobywać torfu.
Na gruntach ornych nie będzie można wykonywać klasycznej orki. Dozwolona pozostaje jedynie płytka uprawa gleby do głębokości 15 cm. Obowiązuje także zakaz nowych instalacji drenujących i wydobywania torfu.
Przekształcenie gruntów w użytki zielone. Co trzeba zrobić?
Najbardziej wymagający wariant dotyczy przekształcenia gruntów ornych w trwałe użytki zielone. Rolnik musi wysiać mieszankę traw lub traw z roślinami pastewnymi i użytkować taki teren jako TUZ przez pięć lat.
Dodatkowo konieczne będzie:
- koszenie co najmniej raz w roku do 31 lipca,
- usunięcie biomasy z pola do 1 marca kolejnego roku,
- ograniczenie nawożenia do 60 kg azotu na hektar rocznie,
- rezygnacja ze stosowania gnojowicy i gnojówki,
- zakaz wapnowania.
Kto może ubiegać się o nowe dopłaty?
Z nowych płatności mogą skorzystać rolnicy posiadający grunty objęte normą GAEC 2. W Polsce takich terenów jest około 400 tys. hektarów. Obejmują one:
- około 362 tys. ha trwałych użytków zielonych,
- około 38 tys. ha gruntów ornych,
- tereny podmokłe oraz gleby bogate w węgiel organiczny.
Minimalna powierzchnia działki zgłaszanej do wsparcia wynosi 0,1 ha. Grunt musi znajdować się w posiadaniu rolnika na podstawie tytułu prawnego najpóźniej 31 maja.
Wnioski tylko przez eWniosekPlus. Termin coraz bliżej
Wnioski o przyznanie płatności można składać wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus dostępnej na Platformie Usług Elektronicznych ARiMR.
Podstawowy termin składania dokumentów mija 1 czerwca 2026 roku.
Rolnicy, którzy nie zdążą w terminie, nadal będą mogli złożyć wniosek jeszcze przez 25 dni kalendarzowych, czyli do 26 czerwca. Trzeba jednak pamiętać, że za każdy dzień roboczy opóźnienia płatność zostanie pomniejszona o 1 proc.
Termin składania zmian do już wysłanych wniosków wydłużono natomiast do 16 czerwca.
Dopłaty można łączyć z ekoschematami
Ministerstwo przewidziało możliwość łączenia nowej interwencji z wybranymi ekoschematami. W praktyce oznacza to, że część gospodarstw będzie mogła zwiększyć poziom wsparcia na tej samej powierzchni.
Wyjątek dotyczy przede wszystkim praktyki związanej z wapnowaniem w ramach planu nawożenia. Pozostałe ekoschematy można jednak w wielu przypadkach łączyć z nową interwencją.
źródło: ARiMR
oprac. Agnieszka Sawicka
