Płatność dla małych gospodarstw będzie mniejsza
Jak wynika z najnowszych informacji, jakie „wypłynęły” właśnie z resortu rolnictwa, płatność dla małych gospodarstw zostanie w przyszłym roku zmniejszona. „Zaoszczędzone” w ten sposób pieniądze mają wesprzeć nowy ekoschemat.
Płatność dla małych gospodarstw to specjalna, uproszczona forma dopłat, przeznaczona dla rolników, którzy mają niewielki areał. Aby się o nią ubiegać, gospodarstwo musi mieć powierzchnię użytków rolnych nie mniejszą niż 1 ha i nie większą niż 5 ha. Wsparcie to zastępuje pozostałe dopłaty bezpośrednie (np. ekoschematy, czy dopłaty do produkcji). Jeśli rolnik wybiera tę płatność, nie może korzystać z innych form wsparcia, z wyjątkiem tych, które nie są uznawane stricte za „płatności bezpośrednie”. W praktyce chodzi o: płatność ONW (czyli za tzw. "trudne tereny), płatności ekologiczne, rolno-środowiskowo-klimatyczne, zalesieniowe lub przejściowe wsparcie krajowe.
W przypadku płatności dla małych gospodarstw, zgodnie z przyjętą ustawą o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, określono stałą kwotę wsparcia w wysokości 225 euro/ha. Tyle, że w kampanii 2027 stawka ta będzie jednak niższa.
Nowy ekoschemat obniży stawki dopłat dla małych gospodarstw
Jak już o tym informowaliśmy, w przyszłym roku będzie można ubiegać się o dopłaty w ramach nowego ekoschematu: Niskoemisyjna produkcja bydła.
Stawka dopłaty w tym nowym ekoschemacie ma wynieść 82 euro/DJP (ok. 360 zł), ale dodatkowe pieniądze dla jednych rolników oznaczają niższe płatności dla innych. Resort planuje bowiem obniżyć podstawowe wsparcie dochodów oraz właśnie płatność dla małych gospodarstw.
Jak czytamy w przesłanym do zaopiniowania projekcie uchwały Komitetu Monitorującego PS WPR 2023-2027, środki finansowe na nowy ekoschemat zostaną wygospodarowane przez odpowiednie zmniejszenie planowanych stawek płatności w ramach następujących interwencji:
- podstawowe wsparcie dochodów o ok. 8,3 EUR/ha (do ok. 107,5 EUR/ha) oraz
- płatności dla małych gospodarstw o ok. 16 EUR/ha (70 zł), do ok. 209 EUR/ha, czyli 900 zł na hektar
O ile w przypadku tej pierwszej pozycji zmiana nie jest może aż tak drastyczna, to zmniejszenie kwoty wsparcia z tytułu płatności dla małych gospodarstw jest już naprawdę spore.
Za dużo małych gospodarstw korzystało z dedykowanego im wsparcia?
Wychodzi na to, że – w ocenie resortu rolnictwa – za dużo małych gospodarstw korzystało z dedykowanego im wsparcia.
- Zmniejszenie wysokości wsparcia małych gospodarstw ma na celu zachowanie status quo odnośnie do liczby rolników korzystających z tych płatności (oraz wspieranych powierzchni), a także nietworzenie zachęt do wnioskowania o płatność dla małych gospodarstw – czytamy w uzasadnieniu do procedowanej uchwały KM.
Połowa rolników w Polsce korzysta z płatności dla małych gospodarstw
Jeśli porównać dostępne dane dotyczące tego, ile małych gospodarstw z roku na rok wnioskowało o dedykowaną im płatność, to rzeczywiście, liczby pokazują spory wzrost w kolejnych latach. W kampanii 2023 złożono 196 597 oświadczeń dotyczących przyznania płatności dla małych gospodarstw (jak pamiętamy – był to wtedy osobny nabór takich dokumentów uprawniających do omawianej płatności). W kampania 2024 – złożono 210 444 wnioski o tę płatność. W kampanii 2025 nastąpił skokowy wzrost liczy chętnych na płatność dla małych gospodarstw – złożono 509 942 wnioski, a według wstępnych danych za 2026 – jest to 526 858 wniosków, czyli połowa wszystkich wniosków o dopłaty bezpośrednie.
Płatność dla małych gospodarstw nie wykluczy ekoschematów
Co równie ważne – w związku z obniżeniem stawki w tej interwencji, planuje się umożliwić, w celu podniesienia ambicji środowiskowych takim gospodarstwom, ubieganie się o przyznanie płatności do ekoschematów. Do tej pory takiej możliwości nie było, ba – nawet nie mogło być – gdyż jak pamiętamy, płatność dla małych gospodarstw wprowadzono po głośnych protestach rolniczych, gdzie argumentowano właśnie bezsens wymagania od małych gospodarstw spełniania zaproponowanych ekoschematów…. Najwyraźniej więc resort rolnictwa uważa, że dziś ekoschematy to już nie taki diabeł straszny, jak go małym gospodarstwom malowali.
Agnieszka Kozłowska
