Co trzecie gospodarstwo ma problem z utrzymaniem płynności finansowej lub doświadcza presji zadłużeniowej. W podobnej liczbie gospodarstw osiągane dochody pokrywają koszty produkcji, ale nie zostaje już żadna nadwyżka. Swobodnie inwestować może mniej niż jedna dziesiąta rolników – wynika z badania UCE RESEARCH, przygotowanego w ramach raportu pt. „Kondycja finansowa polskich rolników. 2026”. Badanie przeprowadzono w drugiej połowie kwietnia br. na ogólnopolskiej próbie blisko tysiąca rolników w wieku 18–65 lat.
Jak rolnicy oceniają swoją sytuację finansową?
Wśród rolników oceniających negatywnie swoją sytuację finansową 19,3% oceniają na raczej złą, co oznacza częste problemy z płynnością finansową lub rosnące zadłużenie. Na bardzo złą kondycję wskazuje 11,2% badanych. To z kolei świadczy o poważnych trudnościach i ryzyku utraty płynności finansowej. W części przypadków są one bardzo poważne. Analitycy rynkowi konsultujący badania zwracają uwagę, że udział ocen raczej złych i bardzo złych należy traktować jako wyraźny sygnał strukturalnego ryzyka w sektorze. Ostrzegają, że nie jest to jeszcze obraz kryzysu systemowego, ale poziom, który wrażliwie reaguje na pogorszenie otoczenia makroekonomicznego.
Dlaczego stabilność rynku rolnego jest zagrożona?
Zaznaczają, że w sektorze tak silnie uzależnionym od czynników zewnętrznych duży odsetek negatywnych ocen przekłada się nie tylko na problemy jednostek, ale też na większą niestabilność całego rynku rolnego. To może skutkować ograniczeniem inwestycji, wzrostem zadłużenia i pogorszeniem zdolności gospodarstw do reagowania na kryzysy.
Z kolei neutralne odpowiedzi w badaniu, w ich ocenie, pokazują, że nawet niewielkie wstrząsy mogą przesunąć rolników w stronę ocen negatywnych. Oznacza to, że grupa zagrożona jest w praktyce większa, bo część neutralnych gospodarstw może szybko przesunąć się do kategorii negatywnej przy pogorszeniu warunków rynkowych.
Badania pokazują, że choć sektor nie jest jeszcze w stanie głębokiego kryzysu, to działa w warunkach podwyższonej wrażliwości. Analitycy ostrzegają, że należy ten stan traktować jako sygnał ostrzegawczy, że bez działań wzmacniających odporność finansową gospodarstw skala problemu może się zwiększać.
Kiedy ruszy rządowe wsparcie i tanie kredyty dla rolnictwa?
Tymczasem rolnicy z niecierpliwością czekają na zapowiadane przez rząd tanie kredyty, które mają być finansowane ze środków wracających z instrumentów finansowych udzielanych w ramach PROW 2014–2020. Za wdrażanie instrumentu ma odpowiadać BGK, podobnie jak w przypadku wcześniejszych rozwiązań funkcjonujących w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych. Ich uruchomienie zaplanowano na drugą połowę br.
Magdalena Szymańska
fot. WRP
