ARiMR uruchamia nabór w ramach interwencji I.10.2 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej”. Pomoc została podzielona na trzy obszary: A – biogazownie rolnicze, B – instalacje produkujące energię z promieniowania słonecznego oraz C – poprawa efektywności energetycznej budynków gospodarstw rolnych. W każdym z nich poziom dofinansowania może wynieść do 65 proc. kosztów kwalifikowalnych. Rolnik może również ubiegać się o pomoc w więcej niż jednym obszarze, ale obowiązują limity łącznej pomocy.
Nabór na inwestycje energetyczne: dla kogo?
O wsparcie może ubiegać się rolnik prowadzący działalność rolniczą, będący osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Z pomocy mogą skorzystać również wspólnicy spółki cywilnej, jeśli prowadzą działalność rolniczą w ramach tej spółki.
Wnioskodawca musi spełnić kilka podstawowych warunków:
- otrzymywać podstawowe wsparcie dochodów lub płatność dla małych gospodarstw w ramach Planu Strategicznego WPR – co najmniej w roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy albo w roku poprzednim. Warunek ten może być również spełniony, jeśli takie wsparcie otrzymał małżonek rolnika, pod warunkiem że małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej;
- zamiast płatności bezpośrednich może prowadzić działy specjalne produkcji rolnej. Dotyczy to również sytuacji, gdy działy specjalne prowadzi małżonek rolnika, o ile między małżonkami nie została ustanowiona rozdzielność majątkowa;
- odbyć szkolenie dotyczące efektywności energetycznej gospodarstwa – nie wcześniej niż 24 miesiące przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Rolnik może również zobowiązać się do odbycia takiego szkolenia, ale musi je ukończyć najpóźniej do dnia złożenia wniosku o płatność;
- w przypadku osoby fizycznej mieć ukończone 18 lat w dniu składania wniosku;
- posiadać numer identyfikacyjny EP.
Obszar A – nawet 1,5 mln zł na biogazownię rolniczą
Najwyższa kwota wsparcia została przewidziana dla inwestycji w biogazownie rolnicze. W obszarze A rolnik może otrzymać maksymalnie 1,5 mln zł, a poziom pomocy wynosi do 65 proc. kosztów kwalifikowalnych. Wsparcie dotyczy budowy biogazowni rolniczej. Nie obejmuje natomiast robót budowlanych dotyczących już istniejącej biogazowni. Inwestycja musi być związana z działalnością rolniczą prowadzoną w gospodarstwie.
Jakie warunki musi spełnić inwestycja?
Operacja nie może być rozpoczęta przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Może być realizowana w maksymalnie dwóch etapach, a cały okres jej realizacji nie może przekroczyć 36 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Planowane koszty kwalifikowalne muszą być wyższe niż 20 tys. zł. Inwestycja musi być związana z wytwarzaniem energii z OZE w mikroinstalacji, jej magazynowaniem oraz wykorzystaniem energii wyłącznie na potrzeby własne gospodarstwa.
Moc urządzeń wytwarzających energię elektryczną musi być dostosowana do zużycia energii w gospodarstwie. Jednocześnie całkowita moc urządzeń wytwarzających energię elektryczną nie może przekroczyć 50 kW na każdy punkt poboru energii (PPE). W przypadku energii wykorzystywanej na potrzeby budynków mieszkalnych jednorodzinnych wchodzących w skład gospodarstwa moc urządzeń nie może przekroczyć 10 kW i nie może stanowić więcej niż 20 proc. całkowitej mocy urządzeń do wytwarzania energii elektrycznej z OZE w gospodarstwie. Koszty ogólne mogą stanowić maksymalnie 10 proc. kosztów kwalifikowalnych.
Ile można dostać na biogazownię?
Maksymalna pomoc w obszarze A to 1,5 mln zł. Rolnik może otrzymać również zaliczkę w wysokości 50 proc. przyznanej kwoty pomocy, jeśli zawnioskuje o jej wypłatę. Warto pamiętać, że inwestycja w biogazownię może wymagać wcześniejszego uzyskania dokumentów budowlanych. W zależności od inwestycji może chodzić m.in. o zgłoszenie budowy bez sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej albo pozwolenie na budowę wraz z projektem budowlanym.
Jak ARiMR przyzna punkty?
O kolejności przyznawania pomocy decyduje łączna liczba punktów uzyskanych w ramach kryteriów wyboru. Punkty można otrzymać m.in. za skalę produkcji zwierzęcej, prowadzenie produkcji ekologicznej lub integrowanej oraz wiek rolnika.
- Produkcja zwierzęca – liczba punktów zależy od wielkości stada. ARiMR bierze pod uwagę produkcję zwierzęcą prowadzoną w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia naboru. Liczba zwierząt jest przeliczana na DJP za pomocą kalkulatora ARiMR:
- powyżej 200 DJP – 6 punktów,
- powyżej 100 do 200 DJP – 4 punkty,
- od 50 do 100 DJP – 2 punkty.
- Produkcja integrowana lub ekologiczna – 2 punkty otrzyma wnioskodawca, który w dniu składania wniosku uczestniczy w systemie integrowanej produkcji roślin lub prowadzi produkcję ekologiczną.
- Obszary chronione – 1 punkt przysługuje, jeśli inwestycja będzie realizowana na obszarze chronionym.
- Młody rolnik – 2 punkty otrzyma rolnik, który w dniu składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, czyli nie ukończył 41. roku życia.
- Wykorzystanie własnych nawozów naturalnych – dodatkowe punkty można zdobyć za udział nawozów naturalnych pochodzących z własnego gospodarstwa w substratach wykorzystywanych do produkcji biogazu rolniczego. Zgodnie z informacjami zawartymi w karcie informacyjnej biogazowni:
- powyżej 50% nominalnego zapotrzebowania biogazowni – 4 punkty,
- od 20% do 50% nominalnego zapotrzebowania – 2 punkty.
Aby inwestycja mogła otrzymać pomoc, musi uzyskać co najmniej 6 punktów w ramach kryteriów wyboru.
Obszar B – fotowoltaika, magazyny energii i pompy ciepła
W obszarze B rolnicy mogą inwestować przede wszystkim w mikroinstalacje produkujące energię z promieniowania słonecznego. Maksymalna wysokość pomocy wynosi 200 tys. zł, a dofinansowanie sięga 65 proc.
Co można sfinansować?
Pomoc obejmuje zakup:
- mikroinstalacji fotowoltaicznej wraz z magazynem energii elektrycznej,
- instalacji do wytwarzania energii cieplnej z energii promieniowania słonecznego,
- magazynów energii innych niż magazyny energii elektrycznej, jeżeli są sprzężone z urządzeniami do wytwarzania ciepła z energii słonecznej,
- pomp ciepła, jeżeli są sprzężone z urządzeniami objętymi wsparciem,
- systemów zarządzania przepływami energii, jeżeli są sprzężone z kwalifikowanymi urządzeniami.
W przypadku zakupu instalacji PV magazyn energii elektrycznej jest obowiązkowy. Jego pojemność, wyrażona w kWh, musi wynosić co najmniej tyle, ile moc zainstalowanej instalacji PV w kW pomnożona przez 0,5. Przykładowo przy instalacji PV o mocy 20 kW minimalna wymagana pojemność magazynu wyniesie 10 kWh.
PV maksymalnie 50 kW na punkt poboru
Podobnie jak w obszarze A, instalacja musi być związana z produkcją energii na potrzeby własne gospodarstwa. Całkowita moc urządzeń wytwarzających energię elektryczną nie może przekroczyć 50 kW na każdy punkt poboru energii. W przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych moc urządzeń wykorzystywanych na ich potrzeby nie może przekroczyć 10 kW i 20 proc. całkowitej mocy urządzeń OZE w gospodarstwie. Inwestycja musi być usytuowana na gruntach rolnych zabudowanych lub gruntach z nimi graniczących. Operacja nie może rozpocząć się przed złożeniem wniosku. Nie przewidziano jej podziału na etapy, a maksymalny okres realizacji wynosi 24 miesiące od zawarcia umowy. Planowana wysokość kosztów musi być wyższa niż 20 tys. zł.
Jak liczona jest pomoc na fotowoltaikę?
Maksymalna kwota pomocy w obszarze B wynosi 200 tys. zł na beneficjenta. Wsparcie może pokryć do 65% kosztów kwalifikowalnych.
Forma pomocy zależy od rodzaju inwestycji:
- mikroinstalacja fotowoltaiczna wraz z magazynem energii elektrycznej – pomoc jest ustalana w formie ryczałtu na podstawie kosztów jednostkowych. Przy wyliczeniu wysokości wsparcia uwzględnia się 3940 zł za 1 kW mocy instalacji PV oraz 2250 zł za 1 kWh pojemności magazynu energii;
- instalacja do produkcji ciepła z energii słonecznej, magazyn energii cieplnej, pompa ciepła oraz system zarządzania przepływami energii – pomoc ma formę refundacji do 65% kosztów kwalifikowalnych.
Do kosztów kwalifikowalnych mogą być również doliczone koszty ogólne, jednak nie mogą one przekroczyć 10% kosztów kwalifikowalnych objętych wsparciem.
Jak ARiMR przyzna punkty?
O kolejności przyznawania pomocy decyduje łączna liczba punktów uzyskanych przez wnioskodawcę. Punkty są przyznawane za spełnienie następujących kryteriów:
Produkcja zwierzęca – 4 punkty otrzyma rolnik, który w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia naboru prowadził produkcję zwierzęcą, a średnia liczba utrzymywanych zwierząt wynosiła co najmniej 5 DJP.
Produkcja integrowana lub ekologiczna – 2 punkty przysługują wnioskodawcy, który w dniu składania wniosku uczestniczy w systemie integrowanej produkcji roślin lub prowadzi produkcję ekologiczną.
Obszary chronione – 1 punkt można otrzymać, jeśli inwestycja będzie realizowana na obszarze chronionym.
Młody rolnik – 2 punkty przyznawane są rolnikowi, który w dniu składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, czyli nie ukończył 41. roku życia.
Brak wcześniejszego wsparcia na fotowoltaikę – 3 punkty otrzyma wnioskodawca, któremu wcześniej nie przyznano pomocy na zakup instalacji PV w ramach PROW 2014–2020, w tym w ramach „Modernizacji gospodarstw rolnych” lub inwestycji w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000.
Liczy się także sprawność instalacji PV
W przypadku instalacji fotowoltaicznej liczba punktów zależy od jej sprawności:
- powyżej 21% – 3 punkty,
- powyżej 18% do 21% – 2 punkty,
- do 18% – 1 punkt.
Dodatkowe punkty można zdobyć za sprawność optyczną kolektorów słonecznych:
- powyżej 80% – 3 punkty,
- powyżej 70% do 80% – 2 punkty,
- do 70% – 1 punkt.
W każdym z trzech obszarów operacja musi uzyskać co najmniej 6 punktów, aby mogła otrzymać pomoc.
Obszar C – termomodernizacja budynków gospodarstwa
Obszar C jest przeznaczony dla rolników, którzy chcą zmniejszyć zużycie energii w budynkach gospodarstwa rolnego. Maksymalna wysokość pomocy to 200 tys. zł, a refundacja może wynieść do 65 proc. kosztów kwalifikowalnych.
Co można sfinansować?
Lista inwestycji obejmuje m.in.
- docieplenie ścian zewnętrznych,
- docieplenie dachu lub stropodachu,
- zakup świetlików dachowych,
- docieplenie stropu na gruncie, czyli podłogi, lub stropu między kondygnacjami,
- zakup okien i drzwi zewnętrznych,
- zakup bram wjazdowych,
- zakup kotłów na biomasę,
- zakup instalacji do odzyskiwania ciepła,
- zakup energooszczędnego oświetlenia LED,
- zakup systemów monitoringu i zarządzania energią.
Jest jednak ważne ograniczenie dotyczące kotłów na biomasę. Pomoc nie obejmuje kotłów do spalania słomy. Nie są także objęte wsparciem roboty budowlane dotyczące istniejącej instalacji centralnego ogrzewania.
Jakie budynki obejmuje pomoc?
Wsparcie dotyczy wyłącznie budynków gospodarstw rolnych, czyli obiektów wykorzystywanych do produkcji rolnej lub przygotowania produktów rolnych do sprzedaży. Mogą to być m.in. budynki inwentarskie, budynki do przygotowania produktów rolnych do sprzedaży, chłodnie, budynki do przechowywania owoców i warzyw, magazyny do oczyszczania i suszenia nasion, budynki związane z RHD, sprzedażą bezpośrednią lub dostawami bezpośrednimi, szklarnie, tunele foliowe czy budynki zaplecza gospodarstwa.
Warunkiem jest osiągnięcie odpowiedniego efektu energetycznego. W każdym objętym inwestycją budynku musi nastąpić redukcja wskaźnika EK o co najmniej 30 proc. oraz wskaźnika EP o co najmniej 30 proc. Inwestycja nie może być rozpoczęta przed złożeniem wniosku. Musi być zrealizowana bez podziału na etapy, a czas jej wykonania nie może przekroczyć 24 miesięcy od zawarcia umowy. Planowana wysokość kosztów kwalifikowalnych musi przekraczać 20 tys. zł.
Kryteria wyboru
O kolejności przyznawania pomocy decyduje łączna liczba punktów uzyskanych przez wnioskodawcę. Punkty są przyznawane za spełnienie określonych kryteriów:
- Produkcja zwierzęca – 4 punkty otrzyma rolnik, który w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia naboru prowadził produkcję zwierzęcą, a liczba utrzymywanych zwierząt wynosiła co najmniej 5 DJP, według przeliczenia w kalkulatorze ARiMR.
- Produkcja integrowana lub ekologiczna – 2 punkty przysługują wnioskodawcy, który w dniu składania wniosku uczestniczy w systemie integrowanej produkcji roślin lub prowadzi produkcję ekologiczną.
- Obszary chronione – 1 punkt można otrzymać, jeśli inwestycja będzie realizowana na obszarze chronionym.
- Młody rolnik – 2 punkty otrzyma rolnik, który w dniu składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, czyli nie ukończył 41. roku życia.
- Kompleksowa inwestycja – 4 punkty są przyznawane, jeżeli operacja obejmuje kompleksowe działania poprawiające efektywność energetyczną gospodarstwa. Chodzi o połączenie docieplenia budynków gospodarstwa rolnego z co najmniej jednym z następujących działań: montażem lub modernizacją instalacji odzysku ciepła, instalacji centralnego ogrzewania lub źródła ciepła współpracującego z OZE, a także kompleksową wymianą lub modernizacją oświetlenia na energooszczędne w technologii LED.
- Wymiana źródeł ciepła – 3 punkty można otrzymać za likwidację wszystkich źródeł ciepła wykorzystujących kopalne paliwa stałe, ich zezłomowanie i zastąpienie ich kotłem na biomasę. Wymiana musi zostać przeprowadzona najpóźniej do dnia złożenia wniosku o płatność.
- Monitoring zużycia energii – 2 punkty przysługują, jeżeli w objętych wsparciem budynkach gospodarstwa będzie wykorzystywany system monitorowania i zarządzania energią.
Aby operacja mogła otrzymać pomoc, musi uzyskać co najmniej 6 punktów w ramach kryteriów wyboru.
Można łączyć obszary
Rolnik nie musi ograniczać się do jednego rodzaju inwestycji. Możliwe jest ubieganie się o wsparcie w więcej niż jednym obszarze.
Obowiązują jednak limity łącznej pomocy:
A + B = 1,5 mln zł
A + C = 1,7 mln zł
B + C = 400 tys. zł
A + B + C = 1,7 mln zł
Najwyższy limit, czyli 1,7 mln zł, można więc uzyskać przy połączeniu inwestycji w biogazownię z inwestycjami poprawiającymi efektywność energetyczną budynków albo przy realizacji inwestycji we wszystkich trzech obszarach.
Kiedy złożyć wniosek?
Nabór potrwa od 5 października do 3 listopada 2026 r. Wnioski należy składać wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem Portalu Rolnika. W obecnym naborze zmieniła się platforma, za pośrednictwem której składane są dokumenty. Rolnik powinien wejść w Portalu Rolnika w zakładkę „Załatw sprawę” → „Inwestycje i rozwój gospodarstwa” i wybrać właściwy nabór interwencji I.10.2. Do Portalu Rolnika można zalogować się m.in. przez login.gov.pl – z wykorzystaniem profilu zaufanego, e-dowodu, bankowości elektronicznej lub aplikacji mObywatel. Możliwe jest również logowanie danymi używanymi do IRZplus, eWniosekPlus lub PUE ARiMR.
Nie zaczynaj inwestycji przed złożeniem wniosku
W przypadku wszystkich trzech obszarów obowiązuje jedna z najważniejszych zasad: inwestycja nie może zostać rozpoczęta wcześniej niż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Warto więc odpowiednio wcześnie przygotować dokumentację, szczególnie jeżeli inwestycja wymaga zgłoszenia robót budowlanych albo pozwolenia na budowę.
Źródło: gov.pl ARiMR
Angelika Drygas
