Gospodarstwo rodziny WróbelWróbel
StoryEditorGłos rolnika

15 ha i nawet dwukrotnie wyższa cena za plon. Rolnik nie powiedział ostatniego słowa

19.11.2026., 19:00h

Gołoty to wieś położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Unisław. To właśnie tutaj od czterech pokoleń działa gospodarstwo rodziny Wróbel. Dziś jego ważną częścią są ekologiczne zioła, pradawne odmiany zbóż i własne przetwórstwo. Rodzina przekonuje, że przy niewielkim areale nie wystarczy wyprodukować surowiec. Trzeba jeszcze znaleźć sposób, by zarobić na jego dalszym przetworzeniu.

*nazwisko nie zostało odmienione na prośbę rolnika

Gołoty to wieś położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Unisław. To właśnie tutaj od czterech pokoleń działa gospodarstwo rodziny Wróbel. Dziś jego ważną częścią są ekologiczne zioła, pradawne odmiany zbóż i własne przetwórstwo. Rodzina przekonuje, że przy niewielkim areale nie wystarczy wyprodukować surowiec. Trzeba jeszcze znaleźć sposób, by zarobić na jego dalszym przetworzeniu. Gospodarstwo Wróbel nie zawsze było ekologiczne.

– Kiedy mój tata przejął gospodarstwo po dziadku, nie było ono jeszcze ekologiczne, wtedy uprawy były konwencjonalne – wspomina Maciej Wróbel.

Rolnictwo towarzyszyło mu od dzieciństwa. Wychował się w rodzinie, w której gospodarstwo przechodziło z pokolenia na pokolenie, a po studiach zdecydował się jednak spróbować życia poza rolnictwem. Pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego, był również trenerem rugby. Mieszkał i pracował między innymi w Poznaniu, ale ostatecznie zatęsknił za wsią.

– Tęskniłem za tym miejscem. Bardzo podoba mi się życie na wsi i zawsze to lubiłem. Kiedy byłem nauczycielem wychowania fizycznego to bywałem w mieście. Bywałem w Poznaniu, gdzie jest głośno i wszystko dzieje się szybko. Wolę spokój wsi, chociaż ludzie, którzy prowadzą gospodarstwo, pewnie powiedzą, że niekoniecznie jest spokojnie, ale to zależy od wielu czynników, nie tylko pogodowych – opowiada.

Od trzech lat Maciej Wróbel prowadzi własne, około 15-hektarowe gospodarstwo. Grunty dzierżawi od sąsiadów oraz ojca. W tej samej lokalizacji gospodarują również jego rodzice Agnieszka i Piotr oraz brat Michał. Rodzina współpracuje ze sobą, korzystając między innymi ze wspólnego zaplecza technicznego.

– Gospodarstwo podzieliliśmy na rodziców, brata i mnie, ale jako dzierżawca korzystam z rodzinnego sprzętu, czyli ciemników itd. – dodaje.

Od tymianku do brokułów. Rolnik planuje kolejne uprawy ziół

Zainteresowanie ziołami w rodzinie zaczęło się jeszcze wtedy, gdy Maciej był nastolatkiem. Jego ojciec rozpoczął wówczas ich uprawę, dlatego po powrocie do rolnictwa Maciej również postawił na tę produkcję. Pierwszym wyborem był tymianek.

W minionym sezonie zasiał około 2,5 ha tej rośliny. Po pierwszym pokosie, pod koniec czerwca 2026 r., zdecydował się jednak zlikwidować plantację i przeznaczyć pole pod brokuły.

– Plantacja tymianku miała trzy lata, dlatego po pierwszym pokosie w 2026 r., czyli w okolicach końca czerwca go zlikwidowaliśmy i dla płodozmianu wysiałem brokuły. Gleba potrzebowała zmiany, a mieszkamy w zagłębiu brokułowym, dlatego oddaliśmy je do pobliskiego zakładu na mrożonki – tłumaczy.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Brokuły były przede wszystkim elementem płodozmianu, ale ich produkcja okazała się większym wyzwaniem, niż zakładano. Sezon był bardzo obfity, a lokalna przetwórnia nie nadążała z odbiorem warzyw.

– Odbiory nie zawsze były dostosowane pod nas. Mieliśmy, jako jedyni, uprawę ekologiczną, a pierwszeństwo mieli rolnicy prowadzący uprawy konwencjonalne. Brokułów było tyle, że pojawiły się problemy z odbiorem – dodaje.

Rolnik nie zamierza jednak rezygnować z ziół, a na przygotowanym pod ich uprawę polu planuje ponownie wysiać tymianek, a także melisę i być może oregano.

– Będzie tymianek, trochę melisy, może uda się zorganizować nasiona oregano – wylicza.

Jak zbiera i suszy ekologiczne zioła?

Zbiór ziół w gospodarstwie odbywa się przy użyciu maszyn wykorzystywanych również do zbioru sianokiszonki. Ścięty materiał trafia na przyczepę, a następnie jest rozprowadzany na suszarni. Ważne jest równomierne rozłożenie roślin, aby powietrze mogło swobodnie przepływać przez warstwę ziela.

– Z przodu są talerze ścinające, które ścięty towar ładują na przyczepę. Zebrany materiał rozrzucamy ręcznie na suszarni, żeby były nastroszone i żeby można było wywiać wilgoć od spodu. Wszystko znajduje się pod dachem, w suszarni z wymuszonym nadmuchem ciepłego powietrza zwiększającym pojemność wody, która jest po prostu wyrywana w momencie przepływu i wyciągana z tego zioła – wyjaśnia.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Cały proces, od zbioru świeżego ziela do uzyskania materiału nadającego się do wymłócenia, trwa około sześciu dni, a po wysuszeniu następuje mechaniczne oddzielenie liści od łodyg. Gotowy surowiec przechowywany jest w dużych, suchych pojemnikach i czeka na odbiór przez przetwórcę.

W minionym sezonie plon tymianku wyniósł około 2 t/ha. Rolnik sprzedał zebrany surowiec polskiemu odbiorcy, który zajmuje się jego doczyszczaniem, pakowaniem i eksportem.

– Współpracuję z polskim odbiorcą, który przetwarza, doczyszcza i pakuje zioła, a następnie sprzedaje je za granicę, więc zysk liczę w euro – wyjaśnia.

Ekologiczne zioła pozwalają uzyskać znacznie wyższą cenę niż surowiec z upraw konwencjonalnych. W przypadku tymianku różnica była nawet dwukrotna. Maciej Wróbel zaznacza jednak, że sama cena skupu nie przesądza o opłacalności produkcji. Przy niewielkim areale trzeba przede wszystkim szukać sposobów na zwiększenie wartości sprzedawanych produktów.

Zobacz też: Wyciął jabłonie, wiśnie i śliwy. Dziś za kilogram innych owoców dostaje 20 zł

Nie sprzedają wszystkiego do skupu. Rodzina Wróbel stawia na przetwórstwo

W gospodarstwie uprawiane są również zboża konsumpcyjne, między innymi żyto, krzyca, orkisz i pszenica. Zdaniem Macieja Wróbel sprzedaż samego ziarna, nawet ekologicznego, nie zawsze daje odpowiedni zarobek w stosunku do poniesionych nakładów i całorocznej pracy.

– Jeżeli odnosimy się do takich produktów konsumpcyjnych jak żyto, krzyca, orkisz czy zwykła pszenica, to również uprawiamy je w naszym gospodarstwie. Nawet jeżeli cena ekologicznego ziarna jest prawie dwa razy wyższa, jeśli dobrze znajdzie się klienta, nadal nie uważam, żeby było warto poświęcać na to czas, ziemię i cały rok pracy, żeby później sprzedać ziarno za taką cenę, jaką uzyskuje się w skupie – tłumaczy rolnik.

Dlatego rodzina zdecydowała się rozwijać własne przetwórstwo. Zboże trafia do zaprzyjaźnionego, niewielkiego młyna, a uzyskana mąka jest wykorzystywana do wypieku chleba, za którego przygotowanie odpowiada mama Macieja.

– Nie mamy własnego młyna, ale od wielu lat współpracujemy z takim małym młynem, którego właściciel jest wielkim fanem robienia mąki. Z tej mąki pieczemy chleb. Nie oddajemy naszych plonów na ogólne skupy za śmieszne pieniądze, tylko zwiększamy zysk poprzez własną pracę i przetwarzanie tego, co zbieramy – wyjaśnia Maciej Wróbel.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Chleb wypiekany jest na zakwasie, bez drożdży i polepszaczy. Sprzedawany jest w ramach rolniczego handlu detalicznego za około 14 zł. Rodzina nie konkuruje ceną z pieczywem dostępnym w marketach, ale stawia na jakość surowca i kontrolę całego procesu produkcji.

– Mama piecze chleb na zakwasie. Klient płaci za niego około 14 zł. Działamy w ramach rolniczego handlu detalicznego, więc obowiązują nas określone limity, ale jako niewielkie gospodarstwo ich nie przekraczamy – mówi.

W ofercie rodziny znajdują się również ekologiczne zioła sprzedawane w niewielkich opakowaniach. Tym kanałem dystrybucji zajmuje się przede wszystkim brat Macieja, Michał. Nie cały zebrany surowiec można jednak sprzedać bezpośrednio lokalnym klientom, dlatego większe partie nadal trafiają do odbiorców hurtowych.

Rodzina Wróbel przetwarza także warzywa. W poprzednich sezonach przygotowywali między innymi zakwasy z buraków i brokułów oraz kiszoną kapustę. W przyszłości chcą wrócić do tej produkcji i rozszerzyć ofertę o kolejne przetwory.

Chleb trafia do sześciu sklepów. Klienci mogą kupować także bezpośrednio w gospodarstwie

Rodzina rozwija kilka kanałów sprzedaży. Produkty można kupić bezpośrednio w gospodarstwie, w lokalnych sklepach ekologicznych, a w sezonie również w samoobsługowym punkcie sprzedaży.

Przez pewien czas przy gospodarstwie funkcjonował niewielki sklepik, w którym warzywa były przygotowane w skrzynkach lub zapakowane w worki. Klienci mogli samodzielnie wybrać produkty i zapłacić, wrzucając pieniądze do specjalnej skrzynki.

– To była świetna inicjatywa dla introwertyków. Przygotowywaliśmy świeże warzywa w skrzynkach albo zapakowane w worki. Wystarczyło wrzucić pieniądze do skrzynki i można było jechać dalej – wspomina Maciej Wróbel.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Punkt sprawdzał się jednak głównie w sezonie warzywnym. Rodzina współpracuje również z lokalnymi sklepami ekologicznymi, do których regularnie dostarcza swoje produkty. 

– Sklepiki ekologiczne nadal z nami współpracują. Średnio raz w tygodniu, regularnie w każdą środę, osobiście zawożę chleb do sześciu takich sklepów, które później sprzedają go swoim klientom – mówi rolnik.

Chwasty największym problemem w ekologicznej uprawie ziół

Maciej Wróbel uważa, że zioła są stosunkowo wdzięcznymi roślinami do uprawy ekologicznej, ponieważ część szkodników odstraszają zawarte w nich olejki eteryczne. Większym zagrożeniem mogą być choroby grzybowe, zwłaszcza gdy plantacja jest zbyt gęsta, zachwaszczona i zaniedbana.

– Zioła potrafią radzić sobie z większością szkodników. Tych, które im zagrażają, jest stosunkowo niewiele. Czy to mięta, tymianek, czy melisa – olejki eteryczne są jednym z elementów ich systemu obronnego i odstraszają część szkodników – wyjaśnia.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Kluczowe jest odpowiednie prowadzenie plantacji, zapewnienie przewiewu między roślinami i ograniczenie długotrwałego utrzymywania się wilgoci.

– Jeżeli zioła są źle posiane, zaniedbane, zarośnięte chwastami i zbyt gęste, wtedy mogą pojawić się problemy grzybowe. Jeżeli jednak wiemy, jak je prowadzić, nie ma takiego problemu i nie trzeba niczym pryskać – podkreśla.

Największym wyzwaniem pozostaje jednak odchwaszczanie. W gospodarstwie nie stosuje się herbicydów, dlatego chwasty trzeba usuwać mechanicznie lub ręcznie, a to oznacza sporo dodatkowej pracy, natomiast znalezienie odpowiednich pracowników jest coraz trudniejsze.

– Chwasty zabierają naszym roślinom przestrzeń, światło i wodę. Jeżeli nie uda się ich usunąć na czas, mogą doprowadzić do strat. To naprawdę przeogromny problem w ekologicznej uprawie – przyznaje Maciej Wróbel.

Rodzina inwestuje więc w rozwiązania mechaniczne. Wykorzystuje chwastowniki, brony i narzędzia do pielęgnacji międzyrzędzi. Pomaga także robot FarmDroid, który umożliwia precyzyjny wysiew i mechaniczne usuwanie chwastów w pobliżu roślin.

– Mamy takiego FarmDroida, który sieje punktowo i później objeżdża wszystko wokół rośliny, którą posiał. Szacuję, że usuwa chwasty na około 90-95 proc. powierzchni. Tam, gdzie przejedzie swoim nożykiem, wszystko wycina. Pozostają tylko miejsca bezpośrednio przy roślinach, gdzie trzeba już przejść ręcznie i wyrwać chwasty albo usunąć je gracką – opowiada.

Zobacz też: Uprawia owoce, których prawie nie ma w Polsce. „Nie mamy problemów ze sprzedażą”

Orkisz i krzyca zamiast wyłącznie współczesnych odmian zbóż

W gospodarstwie ważne miejsce zajmują również pradawne odmiany zbóż. Szczególnym zainteresowaniem rodziny cieszą się orkisz i krzyca. To przede wszystkim z nich powstaje mąka wykorzystywana do wypieku chleba.

– Mój tata jest wielkim fanem pradawnych zbóż. Przede wszystkim z orkiszu i krzycy robimy chleb, a także mąkę, którą sprzedajemy naszym klientom – mówi Maciej Wróbel.

Rolnik zwraca uwagę na wartości odżywcze dawnych odmian, ale podkreśla, że nie chce sprowadzać ich uprawy wyłącznie do wysokości plonu.

– Z tego, co czytałem w wynikach badań, pradawne odmiany różnią się wartościami odżywczymi. Mają więcej niektórych minerałów. Chcemy produkować żywność jak najwyższej jakości, a nie tylko uzyskiwać jak największy plon z hektara – zaznacza.

Plony pradawnych zbóż są jednak niższe niż w przypadku wielu współczesnych odmian. W tym roku krzyca dała w gospodarstwie około 2 t/ha, a w lepszych sezonach udaje się uzyskać 2,5 t/ha.

– Jeżeli chodzi o krzycę, w tym roku zebraliśmy 2 tony z hektara. Bywa, że udaje się uzyskać 2,5 tony – przyznaje.

Tegoroczna pogoda nie sprzyjała zbożom. Wysokie temperatury w czerwcu, sięgające około 40°C, przypadły na okres nalewania ziarna, w efekcie ziarniaki były drobne.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Maciej Wróbel szacuje, że cena rynkowa tony krzycy może wynosić około 1500–1700 zł, zależnie od terminu i odbiorcy. Rodzina nie koncentruje się jednak na sprzedaży ziarna. Większość zbiorów przeznacza na własne przetwórstwo, dzięki któremu może uzyskać większą wartość z wyprodukowanego surowca.

Więcej warzyw, melisa i kolejne przetwory. Jakie plany ma gospodarstwo?

Rodzina Wróbel zamierza dalej rozwijać gospodarstwo, zwiększając różnorodność upraw i poszerzając ofertę przetworów. Przyszły sezon ma być pod tym względem eksperymentalny. W planach jest większy areał warzyw przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej. Część plonów będzie sprzedawana świeża, a część zostanie przetworzona.

– Mamy sporo planów na przyszłość, ale nie lubię wyprzedzać faktów. Jeżeli coś się uda, wtedy będę się tym chwalił. Na pewno chcemy rozwijać przetwarzanie własnych produktów, bo to właśnie pozwala nam lepiej wykorzystać potencjał gospodarstwa – mówi Maciej Wróbel.

Wśród pomysłów na nowe produkty pojawiają się między innymi przetwory z dyni i cukinii.

– Może pojawi się ketchup z dyni, może coś z dyni i cukinii. Zobaczymy, jak to będzie smakowało i jaki będzie odzew rynku. Być może zdecydujemy się również na sprzedaż internetową. Wszystko przed nami, przyszły rok będzie takim testowym – zapowiada.

W planach jest również rozwój upraw zielarskich. Pewna jest melisa, a rolnik chciałby ponownie spróbować uprawy oregano. Problemem pozostaje jednak znalezienie odmiany, która dobrze poradzi sobie z polskimi zimami.

– Oregano jest rośliną wieloletnią. Dobrze byłoby ją raz posiać, zadbać o nią, a później przez dwa czy trzy lata czerpać z tego zyski. Będę szukał odmiany, która poradzi sobie z naszymi zimami. W tym roku próbowaliśmy, ale początek sezonu był bardzo suchy i upalny, więc rośliny nam nie wyrosły. Spróbujemy jeszcze raz – mówi.

Zdaniem Macieja Wróbel lokalizacja gospodarstwa sprzyja uprawie ziół. Gołoty leżą na obszarze pradoliny Wisły, a miejscowe warunki glebowe pozwalają rodzinie rozwijać tę produkcję.

– Myślę, że trafiliśmy na dobre miejsce do uprawy ziół. W innych częściach Polski nie byłoby to aż tak łatwe. Mamy tutaj odpowiednie warunki glebowe i możemy z tego korzystać – ocenia.

Rolnik podkreśla jednak, że powodzenie ekologicznej produkcji zależy nie tylko od wyboru odpowiednich gatunków. Równie ważne jest dbanie o glebę i właściwe zaplanowanie płodozmianu. Nie można przez kolejne lata wysiewać wyłącznie ziół. Trzeba uwzględniać również zboża oraz rośliny wiążące azot, takie jak groch.

– Nie da się cały czas siać tylko ziół. Trzeba rotować uprawami, żeby ziemia cały czas miała siłę i mogła oddawać roślinom składniki odżywcze. Najlepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie zbóż, pozostawianie resztek pożniwnych, a później wysiewanie grochu czy innych roślin wiążących azot – wyjaśnia.

image
Gospodarstwo rodziny Wróbel
FOTO: Wróbel

Właśnie dlatego rodzina regularnie zmienia miejsca uprawy ziół, zbóż i warzyw. Dla rodziny Wróbel ekologiczne rolnictwo oznacza przede wszystkim konieczność ciągłego myślenia o kondycji gleby.

– W ekologii trzeba zadbać o ziemię, żeby roślina była zdrowa. To nie jest tak, że traktujemy glebę jak powierzchnię, na którą wystarczy wysypać to, co trzeba, i wszystko wyrośnie. Tutaj trzeba cały czas myśleć o tym, jak utrzymać jej żyzność – podsumowuje rolnik.

Maciej Wróbel prowadzi gospodarstwo wspólnie z rodzicami Agnieszką i Piotrem oraz bratem Michałem. Choć każdy gospodaruje na własnej części gruntów, rodzina wspiera się przy uprawach, zbiorach i przetwarzaniu. Stawia na różnorodność produkcji, własne przetwórstwo i bezpośredni kontakt z klientami. Dzięki temu nawet niewielki areał może dawać więcej możliwości zarobku niż sprzedaż wszystkich plonów w stanie nieprzetworzonym.

*nazwisko nie zostało odmienione na prośbę rolnika

Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.

KUP LICENCJĘ

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
19. listopad 2026 19:01