Do dziś, tj. do 30 września br. KOWR przyjmował uwagi organizacji rolniczych do zaproponowanych nowych kryteriów oceny ofert pisemnych w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zdaniem rolników ze Wspólnej Roli, zmiany przedstawione przez KOWR to dobre propozycje.
Zaproponowane przez KOWR – jeszcze na początku br. - zmiany w zasadach dzierżawy państwowej ziemi wzbudziły sporo kontrowersji w środowisku rolniczym. Ostatecznie, pod wpływem zgłaszanych uwag, zostały one w trakcie kolejnych miesięcy nieco zmodyfikowane. W lipcu br. KOWR przesłał do konsultacji członkom rady społecznej przy dyrektorze generalnym KOWR oraz organizacjom rolniczym „poprawiony” projekt nowych kryteriów oceny ofert pisemnych w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
W dużym skrócie, projekt zakłada, że większe znaczenie – przy ocenianiu ofert przez komisje przetargowe - będą miały dane pokazujące rzeczywistą działalność rolniczą, a nie wyłącznie formalne spełnienie warunków udziału w przetargu. W praktyce oznacza to, że o wyniku postępowania mogą mocniej decydować udokumentowana sprzedaż produktów rolnych, zakupy środków do produkcji, obsada zwierząt, faktycznie użytkowana powierzchnia gospodarstwa oraz informacje zgromadzone w systemach ARiMR. I biorąc pod uwagę właśnie te kryteria KOWR zaproponował dużą zmianę w samej punktacji stosowanej w przetargach na dzierżawę ziemi z Zasobu Skarbu Państwa.
KOWR chce inaczej punktować oferty. Rolnicy popierają zmiany
Do dziś, tj. do 30 września br. KOWR przyjmował uwagi organizacji rolniczych do zaproponowanych nowych kryteriów oceny ofert pisemnych w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Zdaniem rolników ze Wspólnej Roli, zmiany przedstawione przez KOWR to dobre propozycje. W ich ocenie, zmniejszenie wagi kryteriów powierzchniowych oraz wprowadzenie punktacji za udokumentowaną działalność produkcyjną sprzyjają kierowaniu ziemi do gospodarstw faktycznie prowadzących produkcję i potrzebujących gruntów do rozwoju. Oparcie oceny na danych z poprzedniego roku oraz uporządkowanie dokumentacji ograniczają możliwość doraźnego kształtowania warunków na potrzeby przetargu
- Bardzo pozytywnie oceniamy ostatni projekt zmian zasad punktacji w przetargach na dzierżawę ziemi z KOWR. Wspólna Rola przygotowała stanowisko popierające kierunek tych zmian, w tym wyjątki dla młodych rolników rozpoczynających gospodarowanie – informuje Adam Reimann, prezes Stowarzyszenia Wspólna Rola.
Młody rolnik może zdobyć nawet 40 punktów
W jego ocenie, obawy, że proponowane przez KOWR rozwiązania odbierają młodym ich uprzywilejowaną pozycję, nie znajdują potwierdzenia w konstrukcji punktacji.
- Preferencje pozostają bardzo silne, a skorzystanie z nich nie wymaga wieloletniej historii produkcji ani wysokich obrotów gospodarstwa – podkreśla Adam Reimann.
Jak ocenia Wspólna Rola, połączenie punktów za wiek z wyjątkami dotyczącymi powierzchni i działalności produkcyjnej pozwala uzyskać łącznie 40 punktów w tych trzech kryteriach, przy spełnieniu stosunkowo niewygórowanych wymogów. Dochodzą do tego ułatwienia pozwalające uwzględnić grunty i produkcję zwierzęcą gospodarstwa, które nie ma jeszcze pełnej rocznej historii. Łącznie rozwiązania te istotnie zwiększają szanse młodych rolników na wygranie przetargu
Adam Reimann wskazuje, że sam wiek daje młodemu rolnikowi 10 punktów. Ponadto, jeśli po raz pierwszy utworzył gospodarstwo w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed ogłoszeniem przetargu, bardzo łatwo może zdobyć maksymalną liczbę punktów za powierzchnię gospodarstwa oraz w nowym kryterium aktywności produkcyjnej. Wystarczy, że spełni jeden z dwóch warunków:
- będzie dysponować odpowiednim areałem — co najmniej średnią wojewódzką lub 10 ha, zależnie od tego, która wartość jest niższa;
- będzie realizować zobowiązania wynikające z odpowiedniej pomocy ARiMR dla rozpoczynających gospodarowanie lub rozwijających małe gospodarstwa.
Dopiero założyłeś gospodarstwo? KOWR przewiduje wyjątki
Jak zauważa w przesłanym do KOWR stanowisku Wspólnej Roli Adam Reimann, projekt uwzględnia również to, że nowo utworzone gospodarstwo nie może wykazać wieloletniej historii posiadania działek. W kryteriach odległości przewidziano więc możliwość uwzględnienia działki należącej do gospodarstwa od jego utworzenia. - W kryterium 1a nie oznacza to jednak zniesienia wymogu 12 miesięcy stałego zameldowania w danej miejscowości – zaznacza.
Z kolei przy produkcji zwierzęcej dopuszczono obliczenie obsady za krótszy okres prowadzenia gospodarstwa, pod warunkiem przejęcia całego stada od osoby bliskiej i udokumentowania tego przejęcia.
- Popieramy te rozwiązania. Warunki są osiągalne dla młodego człowieka rzeczywiście rozpoczynającego gospodarowanie, a jednocześnie istotnie ograniczają możliwość sztucznego tworzenia podstaw do uzyskania preferencji. Szczególnie dobrze widać to przy wymogu przejęcia całego stada. W naszej ocenie tak skonstruowany system zachowuje dominującą pozycję punktową młodych rolników spełniających warunki preferencji. Nie gwarantuje wygranej w każdym przetargu, ale daje im bardzo mocną pozycję wyjściową – podkreśla w przesłanym do KOWR stanowisku Adam Reimann.
Sprzedajesz płody i kupujesz środki do produkcji? To ma dawać więcej punktów
Co w wyniku proponowanej przez KOWR zmiany przepisów dot. przetargów na dzierżawę zyskują gospodarstwa, które już produkują i starają się utrzymywać z rolnictwa? Zdaniem Wspólnej Roli, mniejsza waga kryteriów powierzchniowych oraz punkty za udokumentowaną sprzedaż i zakupy związane z produkcją zwiększają znaczenie rzeczywistej działalności rolniczej.
- To korzystny kierunek również dla gospodarstw prowadzących produkcję roślinną, które dotychczas miały ograniczone możliwości konkurowania punktami – uważa Adam Reimann.
Jak dodaje, nie spodziewa się, że zmiany odwrócą układ sił i pozwolą tym gospodarstwom powszechnie wyprzedzać uprzywilejowanych młodych rolników. W jego opinii, dają im jednak większą szansę na ziemię, zwłaszcza gdy równocześnie oferowanych jest wiele działek. Przy większej podaży gruntów poprawa ich pozycji punktowej może przełożyć się na możliwość wydzierżawienia części ziemi i dalszego rozwoju.
- Dla gospodarstwa, które ma maszyny, ponosi koszty produkcji i szuka możliwości poprawy swojej rentowności, nawet taki cień szansy ma znaczenie. Ziemia jest przecież podstawą jego pracy i źródłem dochodu – zaznacza szef Wspólnej Roli.
Rolnicy popierają projekt, ale chcą jeszcze dwóch zmian
Wspólna Rola popiera przedstawione przez KOWR propozycje uszczelnienia systemu, rozwiązania ułatwiające start młodym rolnikom oraz zwiększenie szansy na rozwój gospodarstw aktywnie produkujących, stojąc na stanowisku, że wielu młodych rolników łączy przecież perspektywę rozpoczynania gospodarowania z rozwijaniem rzeczywistej produkcji.
- W naszym stanowisku wskazujemy jednak potrzebę doprecyzowania pojęcia działki wchodzącej w skład gospodarstwa oraz powiązania preferencji za produkcję zwierzęcą z jej późniejszym rozwojem. Ziemia przyznawana na rozwój gospodarstwa powinna rzeczywiście temu rozwojowi służyć – zaznacza Adam Reimann.
Teraz pozostaje nam czekać na publikację oficjalnego dokumentu KOWR w sprawie nowych kryteriów oceny ofert pisemnych w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych na dzierżawę nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Agnieszka Kozłowska
