Dopłaty do składek ubezpieczeń
Listę tegorocznych naborów otwiera nabór na „Dopłaty do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich”, który wystartuje 9 lutego i potrwa do 10 marca. Na 70-procentowy zwrot składki mogą liczyć rolnicy, którzy mają umowę ubezpieczenia zwierząt gospodarskich od ryzyka wystąpienia co najmniej jednej z przewidzianych w programie chorób zakaźnych, m.in.: pryszczycy, ASF, HPAI, BTV, salmonellozy odzwierzęcej. W praktyce z tego dofinansowania mogą korzystać głównie producenci drobiu, którzy ubezpieczają zwierzęta od salmonellozy, ponieważ z innymi ubezpieczeniami jest spory problem. Jedynym towarzystwem ubezpieczeniowym, które oferowało również inne polisy, było AGRO Ubezpieczenia. Nabór zostanie powtórzony w terminie 14 września – 13 października.
Młody rolnik i inwestycje leśne
Między 1 czerwca a 31 lipca będą nabory na „Premie dla młodych rolników” oraz „Inwestycje leśne”.
Na premie dla młodych rolników zarezerwowano w tym roku 647,52 mln zł. Z informacji podanych przez resort rolnictwa wynika, że nabór przeprowadzony w 2026 roku może być ostatnim naborem w ramach PS WPR 2023–2027 ze względu na prawdopodobne wykorzystanie kwoty budżetu zaplanowanej w ramach tego programu. Ubiegłoroczny nabór był rekordowy – o premię wnioskowało 3680 rolników, podczas gdy w 2024 roku było 2770 wniosków.
Przypomnijmy, że od tego roku rolnicy, którzy utrzymują lub zaznaczą we wniosku, że podejmą się prowadzenia produkcji zwierzęcej na określonym poziomie, mogą liczyć na wyższą o 100 tys. dotację, czyli 300 tys. zł. Aby punkty za produkcję zwierzęcą mogły być przyznane, co najmniej 50% wyliczonej w biznesplanie docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa musi stanowić wielkość ekonomiczna osiągnięta z produkcji zwierzęcej. Choć te zmiany obowiązują od tego roku, rolnicy, którzy złożyli wnioski w 2025 roku i spełnią warunki, również mogą otrzymać wyższe wsparcie.
Zmiana warunków udzielania pomocy nie wpłynęła na zmianę alokacji środków na tę pomoc, stąd zapewne informacja, że ten nabór może być ostatnim w tym okresie programowania. Gdyby o premię wnioskowali jedynie rolnicy, którzy nie prowadzą produkcji zwierzęcej, pieniędzy wystarczyłoby na około 3237 wniosków. Gdy część z nich zawnioskuje o wyższą premię, pieniędzy wystarczy dla jeszcze mniejszej liczby wnioskujących.
Wsparcie inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych jest przyznawane w ramach następujących interwencji:
- zalesianie gruntów rolnych;
- tworzenie zadrzewień śródpolnych;
- zakładanie systemów rolno-leśnych;
- zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych.
Bioasekuracja przed ASF
Rolnicy, którzy chcą zabezpieczyć swoje gospodarstwa przed ASF, mogą wnioskować między 2 września a 1 października o wsparcie z „Inwestycji zapobiegających rozprzestrzenianiu się ASF” – 100 tys. dotacji można otrzymać m.in. na utworzenie zadaszonej niecki dezynfekcyjnej, zapewnienie możliwości zdezynfekowania się osób zajmujących się obsługą świń, budowę lub przebudowę magazynu do przechowywania słomy, posadowienie silosu na paszę gotową lub zboże przeznaczone na paszę, zapewnienie utrzymywania świń odrębnie od innych zwierząt.
W przypadku wykonania ogrodzenia refundacji podlegają koszty kwalifikowane, a w przypadku pozostałych inwestycji suma iloczynów kosztów jednostkowych. W obu przypadkach refundacja wynosi maksymalnie 80% kosztów.
Wsparcie dla grup producenckich
Od 24 września do 27 października potrwa nabór wniosków na „Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych”. Pomoc przyznaje się grupie producentów rolnych oraz organizacji producentów uznanym nie wcześniej niż w dniu 1 stycznia 2023 r.
Roczny maksymalny poziom wsparcia organizacji producentów wynosi 100 000 euro/rok, a w przypadku grupy producentów rolnych 60 000 euro/rok (lecz nie więcej niż 10 tys. euro w przeliczeniu na jednego członka grupy).
Inwestycje w OZE
Między 5 października a 3 listopada odbędzie się nabór wniosków na „Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej” w obszarach A, B i C. Wspierane instalacje wytwarzające energię mogą służyć wyłącznie zaspokojeniu potrzeb własnych rolnika, a zdolności produkcyjne tych instalacji nie mogą przekroczyć średniego rocznego zużycia energii termicznej i elektrycznej w danym gospodarstwie rolnym.
W obszarze A są wspierane nowe urządzenia do produkcji energii z biogazu rolniczego (elektryczna lub ciepło lub paliwo gazowe) do 50 kW z możliwością zainstalowania magazynu energii. W obszarze B – instalacje produkujące energię z promieniowania słonecznego do 50 kW wraz z magazynami energii i systemami zarządzania energią lub z pompą ciepła. Wsparcie w obszarze C dotyczy systemów poprawiających efektywność energetyczną budynków gospodarskich służących produkcji rolnej.
Intensywność pomocy wynosi do 65% kosztów kwalifikowalnych, a dofinansowanie:
- 1,5 mln zł – obszary A i B, przy czym na inwestycje związane z obszarem B nie może przekroczyć 200 tys. zł;
- 200 tys. zł – obszar C.
Rolnik może skorzystać zarówno z obszaru A lub B, lub C. Maksymalna kwota pomocy łącznie na obszary A i C nie może przekroczyć 1,7 mln zł, a na obszary B i C – 400 tys. zł.
Poprawa dobrostanu
Rolnicy, którzy chcą zainwestować w dobrostan bydła i świń, będą mogli wnioskować między 7 października a 6 listopada o wsparcie z ”Inwestycji poprawiających dobrostan bydła i świń”. Pomoc przyznaje się m.in. na: wyposażenie pastwisk umożliwiających bezuwięziowy wypas bydła, w tym: budowę lub przebudowę wybiegów dla bydła oraz wodopojów lub zakup mobilnych poideł, budowę ujęć wody. Pomoc obejmuje także: budowę lub przebudowę zbiorników na odcieki z wybiegu, zakup: budek do grupowego odchowu cieląt do 8. tygodnia życia, zautomatyzowanych instalacji poprawiających mikroklimat w budynkach inwentarskich, systemów zarządzania stadem lub dojem, robotów do czyszczenia podłóg oraz czochradeł. Limit pomocy na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo wynosi do 150 tys. zł.
Przeczytaj także: Dopłaty bezpośrednie 2026 na nowych zasadach. Co się zmieni?
Tych naborów nie będzie
W tym roku nie zaplanowano naboru na „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność”, tj. działanie potocznie zwane nową modernizacją. W ubiegłym roku uruchomiono nabór w obszarze A – rolnictwo precyzyjne w produkcji zwierzęcej, oraz D – zakup maszyn do zbioru. Złożono 3,2 tys., z czego około 2,2 tys. dotyczyło obszaru A.
Podobnie jak w ubiegłym roku, nie będzie też naboru na „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”. W naborze przeprowadzonym pod koniec 2024 roku złożono aż 28 957 wniosków na łączną kwotę ponad 5,8 mld zł. Wnioski są ciągle obsługiwane, a po ostatnim zwiększeniu puli do dyspozycji jest 1,79 mld zł. Na przyznanie pomocy szansę mają rolnicy, których wnioski uzyskały co najmniej 23 punkty.
W harmonogramie nie uwzględniono także wsparcia na „Rozwój małych gospodarstw”, o które w ubiegłym roku ubiegało się 5025 rolników.
Magdalena Szymańska
