To, jak i ekonomia produkcji zmieniają nieco preferencje w zakresie wyboru odmian kukurydzy. Zawsze poszukiwane są odmiany stabilnie plonujące, tolerujące okresowe niedobory wody, efektywnie wykorzystujące składniki pokarmowe. Zawsze na pierwszym miejscu przy wyborze mieszańców na kiszonkę jest plon, duży udział kolb w plonie i strawność.
Liczy się plon ogólny i cenny plon skrobi
Te wybory znacznie ułatwia tworzona Lista Odmian Zalecanych kukurydzy na kiszonkę. Jeszcze niedawno robiły to tylko cztery województwa: kujawsko-pomorskie, łódzkie, podlaskie i pomorskie. Od ubiegłego sezonu takie rekomendacje tworzy także woj. mazowieckie i wielkopolskie.
Wysoki plon ogólny suchej masy z dużym udziałem kolb w strukturze tego plonu i jak najwyższa strawność zebranej kukurydzy, to cechy najważniejsze w produkcji kukurydzy na kiszonkę. Z uwagi na skrobię trawioną jelitowo, na kiszonkę polecane są odmiany z ziarnem szklistym typu flint albo z ziarnem typu pośredniego między flint/dent. W dentach skrobia jest inna, ale denty z cechą stay green mogą osiągnąć dojrzałość technologiczną przy odpowiedniej wilgotności całych roślin na kiszonkę i tej skrobi (energii) będzie w plonie więcej niż z odmian z ziarnem flint.
Jaka jest optymalna wczesność odmian
Przy wyborze mieszańców do uprawy na kiszonkę warto analizować dostępne informacje z najbliższej gospodarstwu jednostki realizującej Porejestrowe Doświadczalnictwo Odmianowe. Najlepiej jest korzystać z List Odmian Zalecanych. Wybór mieszańców na kiszonkę powinien być dobrze wyważony. Nie można tylko i wyłącznie sugerować się potencjałem plonowania. Wiadomo, że jest on wyższy dla odmian o późniejszym FAO.
Jeżeli wybierzemy zbyt późną odmianę to nadmiernie duża wilgotność ziarna przy zbiorze spowoduje opóźnione osiągnięcia dojrzałości technologicznej do zbioru na kiszonkę (lub na ziarno). Gdy zostanie wybrana za wczesna odmiana niż jest zalecana w danym regionie, rolnik utraci część plonu, którą potencjalnie mógł uzyskać przy wyborze odmiany późniejszej. Bezpiecznym wyborem są oczywiście odmiany średnio wczesne. Zawsze taki wybór wczesności odmian trzeba dopasować do rejonu uprawy i warto taką decyzję wspierać wynikami doświadczeń COBORU ze stacji najbliższych gospodarstwu.
Rekomendowane mieszańce na kiszonkę
Na LOZ odmian kiszonkowych kukurydzy na 2026 r. znajduje się łącznie 29 odmian z grupy wczesnych, średnio wczesnych i średnio późnych.
- Dla woj. podlaskiego do uprawy rekomendowane są: mieszańce wczesne – SM Manoso, Keltico i KWS Kalpo; średnio wczesne – SM Zadra, SM Varsovia, SM Zerka, MHR Mercado, SM Rokita, Agrolupo, SM Jasper i SM Nida; średnio późne – Honoreen, Rosaleen, SM Giewont i Bellwood.
- Dla woj. łódzkiego do uprawy rekomendowane są: mieszańce wczesne – SM Manoso i SM Mieszko; średnio wczesne – SM Zadra, SM Perseus, SM Varsovia, MHR Mercado, Monster (katalog CCA), RGT Lanxx i SM Rokita; średnio późne – Honoreen, Rosaleen, SM Giewont i SM Adengo.
- Dla woj. kujawsko-pomorskiego do uprawy rekomendowane są: mieszańce wczesne – SM Manoso, KWS Kalpo i SM Mieszko; średnio wczesne – SM Zadra, SM Perseus, SM Zerka, Monster (katalog CCA), SM Rokita, Agrolupo, Farmpower i RGT Oddaxx; średnio późne – Honoreen, Rosaleen i Bellwood.
- Dla woj. pomorskiego do uprawy rekomendowane są: mieszańce wczesne – SM Manoso; średnio wczesne – SM Zadra, SM Zerka, MHR Mercado, P8782 i Spektro; średnio późne – Honoreen i MAS 26R (katalog CCA).
- Dla woj. mazowieckiego do uprawy rekomendowane są: mieszańce wczesne – SM Manoso, Keltico i Qualito; średnio wczesne – SM Zadra, SM Perseus, SM Varsovia, Monster (katalog CCA), RGT Lanxx i Farmpower; średnio późne – Honoreen, Rosaleen i SM Giewont.
- Dla woj. wielkopolskiego do uprawy rekomendowane są: mieszańce wczesne – Keltico i Qualito; średnio wczesne – SM Zadra, SM Perseus, SM Varsovia, SM Zerka, RGT Lanxx, P8782, Inception i Inspiro; średnio późne – SM Giewont, MAS 26R (katalog CCA) i Classico.
Marek Kalinowski
