Owocówka jabłkóweczka zaczyna żerowanie w połowie czerwca
Robaczywienie jabłek to skutek żerowania, które ten szkodnik rozpoczyna już od połowy czerwca, gdy gąsienice wgryzają się w jabłka. Po wgryzieniu gąsienica nie od razu drąży tunel w kierunku gniazda nasiennego, lecz przez ok. 3 dni żeruje pod skórką w małej wygryzionej jamce, po tym czasie zmierza już w kierunku gniazd nasiennych.
Chodniki o średnicy 2 do 3 mm są proste lub lekko zagięte i zanieczyszczone odchodami. Na powierzchni jabłka widoczny jest jeden lub dwa otwory. Jeden z nich jest większy, to otwór wyjściowy, mniejszy – wejściowy. Otwór wejściowy jest czasami otoczony obwódką zeschniętej skórki. Jedna gąsienica potrafi uszkodzić kilka owoców a zdarza się, że zanim wgryzie się w miąższ jabłka, nadgryzie owoc w kilku miejscach.
Owocówka jabłkóweczka jest nocnym motylem o długości ciała około 9 mm i rozpiętości skrzydeł do 20 mm. Skrzydła pierwszej pary są brunatnoszare, z brunatnymi falistymi, biegnącymi poprzecznie pasami, z ukośnie leżącym na ich końcach, czarno obrzeżonym oczkiem. Owocówka zimuje w stadium gąsienicy ukrytej w oprzędzie pod korą drzew, w jej spękaniach lub w wygryzionych kolebkach w białych oprzędach. Od drugiej połowy kwietnia się przepoczwarcza i to stadium trwa 2 do 5 tygodni.
Naloty owocówki jabłkóweczki w połowie maja
Wylot motyli rozpoczyna się zazwyczaj w połowie maja i trwa do połowy czerwca. Na drugi – trzeci dzień po wylocie samice są gotowe do składania jaj, ale jeśli temperatura nocą spada poniżej 10 stopni C, składanie jaj może się opóźnić nawet o kilka tygodni. Optymalna temperatura sprzyjająca składaniu jaj to 15 stopni C, co przypada przeważnie na czerwiec.
Samice składają owalno okrągłe pojedyncze, tuż po złożeniu perłowobiałe, lekko opalizujące jajo, przeważnie w zagłębieniu w okolicach szypułki lub z boku owocu. Rzadko się zdarza, by złożyła jajo w kielichu lub na liściu. Jajo jest przyczepione do jabłka specjalną nicią z wydzieliny gruczołów kitowych. Jedna samica zimowej generacji składa do 100 jaj, letniej do 60. Mniej więcej na 4 dni przed wylęgiem gąsienic w jaju zauważalny jest różowy obwód, który stanowi zaczątek układu pokarmowego gąsienicy a na 2 dni przed wylęgiem widać przez osłonkę czarną główkę gąsienicy.
Nalot owocóki jabłkóweczki letniej generacji
Około połowy czerwca w nocy lub w godzinach porannych następuje wylęg gąsienic, które tuż po wylęgu osiągają 1 mm długości a pod koniec rozwoju dorastają do 2 cm. Gąsienica najpierw jest kremowa, później różowawa z ciemnobrązową głową. Starsze gąsienice mają szare brodawki.
Gąsienica się nie odżywia w czasie drążenia korytarza, lecz odkłada na bok odgryzione fragmenty skórki i miąższu. Przechodzi wewnątrz owocu 4 stadia rozwojowe, a piąte w ukryciu na pniach drzew, wygryza kolebkę, którą wyścieła oprzędem, tam się przepoczwarcza bądź zostaje na zimowanie.
Motyle letniej generacji pojawiają się w końcu lipca lub na początku sierpnia, a składanie jaj trwa do września. Gąsienice drugiego pokolenia dłużej żerują pod skórką, wygryzają minę a czasem opuszczają ją i wgryzają się w kolejny owoc bez drążenia korytarzy. Skórka jabłka wokół dziurki czerwienieje, brzegi brunatnieją i tworzą się na powierzchni jabłka barwne oczka.
Pułapki feromonowe skuteczne w zwalczaniu owocówki jabłkóweczki
Pułapki feromonowe pozwalające ograniczyć szkodnika zawierają kapsułki wydzielające substancje wabiące samce, które zwabione zapachem przylatują do pułapek, przylepiają się do kleistej powierzchni i giną. Pułapki te służą do określenia terminu zwalczania szkodnika. Rozwiesza się je w maju na każdej jabłoni, a gdy w ciągu tygodnia znajdzie się 5 osobników, należy przystąpić do oprysku, którym należy pokryć całe drzewo co ok. tydzień. Na początku lipca lub w sierpniu oprysk należy wykonać ponownie na drugie pokolenie. Od połowy czerwca na pnie jabłoni warto zakładać opaski z papieru falistego. Pod papier wpełzną larwy pierwszego pokolenia, aby się przepoczwarczyć. Co dwa tygodnie należy opaski sprawdzać i wymieniać na nowe. Tym sposobem można wyłapać część szkodników. Ilość owadzich kryjówek można również ograniczyć zeskrobując luźne kawałki kory na pniu.
Małgorzata Wyrzykowska
