Wschody ziemniaka, a zatem i zbiór, można przyspieszyć. Przy produkcji tzw. młodych ziemniaków wskazane jest podkiełkowywanie sadzeniaków, a przynajmniej pobudzanie. Możemy je wówczas sadzić w mniej ogrzaną glebę, uciec przed zarazą i przynajmniej o tydzień przyspieszyć zbiory.
Wybierać odmiany z odpornością i tolerancją
Na mapie pokazujemy Listy Odmian Zalecanych odmian jadalnych bardzo wczesnych ziemniaka. Jest ich w sumie siedem i na mapie jest informacja, czy nadają się one w danym województwie na zbiór już po 40 dniach od wschodów (jedna gwiazdka) lub wyraźną rekomendację, aby zbierać odmianę po zakończeniu wegetacji (dwie gwiazdki).
Przy wyborze odmiany należy zwracać uwagę na odporność na choroby wirusowe, szczególnie na wirusy Y i wirusy liściozwoju. Wiele odmian jest też dość odpornych na parcha zwykłego, który oszpeca bulwy. Sprawcy choroby sprzyja uprawa ziemniaków na glebach alkalicznych, zwłaszcza świeżo zwapnowanych, ale bakterie parcha zwykłego infekują w dość szerokim zakresie pH gleby od 5,2 do 8,0. Rozwojowi parcha sprzyja stosowanie nierozłożonego, słomiastego obornika.
Poza alkalicznym pH gleby, słabymi piaszczystymi glebami i stanowiskami, gdzie stosowano nierozłożony słomiasty obornik parchowi sprzyjają dodatkowo suche i ciepłe stanowiska oraz sezony z niedoborami opadów.
Ważny w handlu kształt bulw i typ kulinarny
Krytyczną fazą oddziaływania powyższych czynników na presję parcha zwykłego jest tuberyzacja. Bakteria najlepiej rozwija się w czasie wiązania bulw, kiedy jest sucho i upalnie. Szybkie wchodzenie w tuberyzację (wiązanie bulw) jest cechą genetyczną odmian najlepiej nadających się do uprawy na najwcześniejszy zbiór. Dzięki temu odmiany z grupy bardzo wczesnych budują dość wysoki plon handlowy już w 40 dni od wschodów ziemniaka (ok. 50–55 dni od wysadzenia).
Odmiany predysponowane do uprawy na najwcześniejszy zbiór różnią się cechami kulinarnymi: smakiem, kształtem, barwą i typem kulinarnym. Ziemniaki młode występują na ogół w typie B (wszechstronnie użytkowy) lub AB (sałatkowy do wszechstronnie użytkowego). Trzeba mieć to na uwadze przy wyborze odmiany. Poniżej przedstawiamy krótką charakterystykę dwóch odmian dzielących pozycję lidera LOZ odmian jadalnych bardzo wczesnych ziemniaka.
Colomba
Odmiana wpisana do Krajowego Rejestru w 2024 r., bardzo wczesna w typie konsumpcyjnym sałatkowym, o dobrym smaku. Bulwy średniej wielkości, okrągło owalne, o regularnym kształcie, oczka dość płytkie, skórka żółta, miąższ jasnożółty. Plon ogólny i handlowy bulw po 40 dniach od wschodów bardzo duży, po zakończeniu wegetacji średni do dużego. Duży udział frakcji handlowej w plonie ogólnym. Zalecana do uprawy na bardzo wczesny zbiór. Odporność na wirusa Y – mała, na zarazę ziemniaka – bardzo mała. Odmiana odporna na patotyp 1(D1) raka ziemniaka.
Impresja
Odmiana wpisana do Krajowego rejestru w 2015 r., bardzo wczesna, w typie konsumpcyjnym sałatkowym do sałatkowo-ogólnoużytkowego, o dość dobrym smaku po zakończeniu wegetacji. Bulwy duże, o regularnym kształcie, okrągło owalne, o bardzo płytkich oczkach. Skórka żółta, miąższ jasnożółty. Plenność po 40 dniach od pełni wschodów oraz po zakończeniu wegetacji dobra. Duży udział frakcji handlowej w plonie ogólnym. Odporność na wirusa Y i zarazę ziemniaka – mała. Odmiana odporna na patotyp Ro1 mątwika ziemniaczanego.
Marek Kalinowski
