Sytuacja na rynku cukru w Polsce
Krajowa Rada Izb Rolniczych w związku z apelem Wielkopolskiej Izby Rolniczej wystąpiła z wnioskiem do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, zwracając uwagę na trudną sytuację na rynku cukru w Polsce i innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Rolnicy apelowali o podjęcie działań w celu ochrony polskiego rynku cukru oraz przedstawienie analizy i informacji dotyczących przyczyn występowania rażących różnic w dynamice cenowej cukru pomiędzy rynkiem polskim a niemieckim.
Największym problemem na rynku cukru są ceny
Jak informował wówczas samorząd rolniczy, analiza rynku cukru wykazała, że największym problemem sektora cukrowniczego są ceny.
– W pierwszych czterech miesiącach 2026 r. w Polsce utrzymywały się one na bardzo niskim poziomie, pomimo zmniejszenia areału uprawy buraków cukrowych. Taka sytuacja budzi niepokój o dalsze funkcjonowanie rynku cukru w Polsce i rodzi wątpliwości o skuteczność mechanizmów ochrony rynku zawartych w umowach międzynarodowych – twierdziło KRIR.
Za pośrednictwem pisma rolnicy domagali się podjęcia pilnych działań kontrolnych w celu zbadania tego, czy na krajowym rynku cukru nie dochodzi do stosowania cen dumpingowych oraz innych praktyk naruszających zasady uczciwej konkurencji przez zagraniczne koncerny handlowe i przetwórcze.
Wskazywali również na anomalia cenowe, które w ich ocenie zagrażają stabilności finansowej. Powoływali się na wyniki analiz IERiGŻ, wskazywali na możliwość stosowania celowych praktyk dyskryminacyjnych, w tym dumpingu cenowego. Rolnicy twierdzili, że zachodzi uzasadnione podejrzenie wykorzystywania rynków Europy Środkowo-Wschodniej do upłynniania nadwyżek towarowych po cenach poniżej kosztów produkcji w celu wsparcia lokalnej konkurencji.
– Bardzo niskie ceny cukru wpływają bezpośrednio na plantatorów buraków cukrowych oraz przyczyniają się do obniżania opłacalności produkcji. Szczególnie niepokojące są niskie ceny proponowane za buraki nadwyżkowe oraz pogarszające się warunki kontraktacji – dodawali.
Produkcja cukru w UE spadła o niemal 15%
W odpowiedzi na pismo KRIR, wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi Małgorzata Gromadzka poinformowała, że z prognoz przygotowanych przez Komisję Europejską wynika, iż produkcja cukru w UE w sezonie 2026/27 wyniesie 14,13 mln ton. Oznacza to spadek o 14,8%, czyli o 2,45 mln ton w porównaniu z poprzednim sezonem.
Największy spadek produkcji prognozowany jest w Niemczech – o 15%. W Polsce produkcja cukru ma zmniejszyć się o 16,2%, we Francji o 12,8%, a w pozostałych państwach UE łącznie o 15,7%.
Jak wskazuje ministerstwo, redukcja produkcji w Niemczech będzie odpowiadała za blisko 28% całkowitego spadku produkcji cukru w Unii Europejskiej. Zdaniem resortu sytuacja ta może mieć wpływ na kształtowanie się cen cukru.
W Niemczech cukier drożeje, w Polsce ceny spadają
W piśmie do KRIR ministerstwo zwróciło uwagę na wyraźną różnicę w zmianach cen cukru pomiędzy Polską a Niemcami. Dane IERiGŻ-PIB pokazują, że w okresie od sierpnia 2025 do lipca 2026 roku ceny cukru w Polsce były średnio o 15,8% niższe niż w analogicznym okresie wcześniejszego roku.
W Niemczech spadek wyniósł w tym czasie 7%. Jeszcze większa różnica widoczna jest w porównaniu lipca 2026 roku z lipcem 2025 roku. W Polsce ceny detaliczne cukru spadły o 16%, natomiast w Niemczech odnotowano wzrost o 4,6%.
To właśnie te różnice w dynamice cen były jednym z powodów, dla których KRIR zwróciła się do resortu rolnictwa o wyjaśnienie sytuacji na rynku.
Ministerstwo wskazuje jednocześnie, że ceny zbytu cukru białego w całej UE pozostają w trendzie spadkowym. W pierwszym półroczu 2026 roku średnia cena zbytu wyniosła 508 euro za tonę, czyli o 6,7% mniej niż w pierwszym półroczu 2025 roku.
Polska ma coraz większe zapasy cukru
Zdaniem resortu jednym z kluczowych czynników wpływających na polski rynek jest nadwyżka produkcyjna i rosnące zapasy cukru.
W pierwszym kwartale 2026 roku zapasy cukru w Polsce wyniosły 1566,4 tys. ton. Były tym samym o 11,7% wyższe niż rok wcześniej. Jeszcze większa różnica widoczna jest w porównaniu ze średnimi z poprzednich lat.
Zapasy były o 25,7% wyższe od średniej trzyletniej oraz o 36,6% wyższe od średniej pięcioletniej. W ciągu trzech lat ich poziom zwiększył się o 478,4 tys. ton, a w ciągu pięciu lat aż o 605,4 tys. ton.
Co istotne, wzrost zapasów nastąpił mimo zwiększenia eksportu i jednoczesnego ograniczenia importu cukru do Polski.
Import cukru nie odpowiada za niskie ceny w Polsce
Ministerstwo zwraca również uwagę na dane dotyczące handlu zagranicznego. Polska od lat ma dodatnie saldo wymiany cukrem.
W 2025 roku eksport cukru przewyższał import o 857,4 tys. ton. Polska wyeksportowała wówczas 961,9 tys. ton cukru, podczas gdy import wyniósł 104,5 tys. ton.
Jeszcze niższy import odnotowano w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku. Do Polski sprowadzono 37,7 tys. ton cukru, czyli o 17,3% mniej niż rok wcześniej. Eksport wyniósł natomiast 433,9 tys. ton i był o 10,5% niższy niż w analogicznym okresie 2025 roku.
W ocenie ministerstwa oznacza to, że import nie ma wpływu na poziom cen cukru w Polsce. Resort podkreśla, że wynika to zarówno z dodatniego salda handlu zagranicznego, jak i niewielkiego wolumenu importu.
Co dalej z cenami cukru?
Ministerstwo rolnictwa wskazuje, że w najbliższych miesiącach na ceny cukru będą wpływały przede wszystkim prognozowane ograniczenie podaży w UE oraz sytuacja na światowym rynku.
W Niemczech, gdzie prognozowany jest jeden z największych spadków produkcji, dodatkowym problemem są warunki pogodowe. Jak wynika z przywołanych przez resort doniesień, tegoroczne zbiory buraków cukrowych mogą być tam najniższe od 1990 roku. Wpływają na to m.in. susza, wysokie temperatury, ograniczenie powierzchni upraw oraz presja chorób.
W Polsce sytuacja wygląda jednak inaczej. Choć również prognozowany jest spadek produkcji cukru, to zdaniem ministerstwa skala ograniczenia produkcji jest mniejsza niż nadwyżka zapasów względem średnich wieloletnich.
To oznacza, że sama prognoza mniejszej produkcji cukru nie musi automatycznie przełożyć się na szybki wzrost cen w Polsce.
Ministerstwo zwróciło się do UOKiK
Resort rolnictwa odniósł się również do najważniejszego postulatu KRIR dotyczącego zbadania, czy na rynku cukru nie dochodzi do praktyk naruszających zasady uczciwej konkurencji.
Ministerstwo poinformowało, że 19 sierpnia 2026 roku zwróciło się do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o podjęcie działań kontrolnych. Chodzi o sprawdzenie, czy na krajowym rynku cukru nie dochodzi do stosowania praktyk naruszających zasady uczciwej konkurencji. Na razie jednak nie ma odpowiedzi UOKiK w tej sprawie.
Oznacza to, że kwestia podnoszonych przez rolników podejrzeń dotyczących funkcjonowania rynku cukru nie została jeszcze rozstrzygnięta. Resort rolnictwa przekazał KRIR dane dotyczące produkcji, cen, zapasów i handlu zagranicznego, natomiast ewentualna ocena, czy na rynku dochodziło do praktyk ograniczających konkurencję, należy do właściwych organów.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR
