Nowy budynek dla loch powstał z myślą o rozwijaniu cyklu zamkniętego. Rodzina Fryców przez lata starała się uzyskać pozwolenia na jego budowę. Gdy w końcu udało się rozpocząć produkcję i zobaczyć pierwsze dobre wyniki, przyszedł afrykański pomór świń. W lipcu, po potwierdzeniu ogniska, zlikwidowano stada w dwóch gospodarstwach rodziny. Dziś Frycowie stopniowo wracają do produkcji, ale odbudowa stada podstawowego i finansów zajmie czas.
– Stado miało wysoki status zdrowotny, a wyniki rozrodu rosły. Nie da się tak po prostu kupić nowych zwierząt i wrócić do miejsca, w którym się było. Trzeba znowu przejść cały proces zakupu, odchowu loszek, ponieść koszty i czekać, aż zaczną się pierwsze wyproszenia i chlewnia zacznie przynosić przychód – mówi Justyna Fryc.
Po latach walki postawili nową chlewnię
Gospodarstwo w Morsku, w którym było utrzymywanych 30 loch i uprawianych 40 ha ziemi, rodzina kupiła w 2006 roku. Nie było to rodzinne gospodarstwo Fryców. Od początku chcieli jednak rozwijać produkcję trzody chlewnej w cyklu zamkniętym, ale inwestycje prowadzili stopniowo. Najpierw powstała tuczarnia. Rodzina wybudowała obiekt na 2 tys. tuczników.
Plany budowy chlewni dla loch pojawiły się kilka lat później, jednak sprzeciw mieszkańców przeciągnął realizację o 8 lat. Ostatecznie nową fermę dla loch zlokalizowano około 1800 m od siedliska. Pozwolenie obejmuje budynek dla 700 loch, ale ze względu na koszt inwestycji rodzina zdecydowała się realizować ją etapami. Część budynku zasiedlono w lipcu ubiegłego roku, wprowadzając 350 loszek. W stadzie znalazły się również loszki przeznaczone do produkcji własnego materiału hodowlanego. Rodzina chciała w przyszłości uniezależnić się od regularnego zakupu zwierząt do remontu z zewnątrz i ograniczyć ryzyko z tym związane.
– Każde kolejne wprowadzenie zwierząt to ryzyko, że przywiezie się jakieś choroby. Dlatego od początku założyliśmy, że będziemy pracować pod okiem doradcy i lekarza, a materiał remontowy stopniowo produkować u siebie – opowiada rolniczka.
Materiał genetyczny pochodził z hodowli z Danii. Około 25–30% zakupionych zwierząt stanowiły większe loszki, gotowe do krycia. Pozostałe sprowadzono w niższej masie ciała, by utworzyć grupy o różnej wadze i stopniowo przygotować je do rozrodu. Średnia cena zakupu wynosiła około 1650 zł za sztukę, ale loszki gotowe do krycia kosztowały nawet 2–2,5 tys. zł. Do krycia używano nasienia z duńskiej stacji DanBred.
Nowoczesna technologia dla loch i prosiąt
Fermę wyposażono w elektroniczne systemy żywienia i automatyczne rozkarmianie loch na porodówce. Krzywa żywieniowa jest dopasowywana do liczby prosiąt, jednak, jak podkreśla Jonas Fryc, ustawienia urządzenia nie zwalniają z codziennej kontroli. Trzeba sprawdzać, czy locha wyjada paszę, czy dawka jest dla niej wystarczająca i czy system działa prawidłowo. Lochy karmione są paszą przygotowywaną w gospodarstwie. Zboże rodzina kupuje głównie od okolicznych rolników i magazynuje.
Mieszanki dla loch opracowano z żywieniowcem, a receptury skonsultowano z hodowcą, od którego kupiono materiał genetyczny. W żywieniu loch ważną rolę odgrywają włókno i energia. Do mieszanek wykorzystywane są różne źródła włókna, między innymi gotowe preparaty lignocelulozowe. Pasza dla loch prośnych podawana jest dwa razy dziennie – w najdłuższym okresie ciąży dawka wynosi około 2,5 kg na sztukę dziennie.
Prosięta otrzymują preparat mlekozastępczy podawany do kojców za pomocą automatycznego systemu rozprowadzania. Dokarmianie rozpoczyna się po kilku dobach od porodu, a mleko jest dostępne w dzień. Nocą system płucze się wodą. Przy kojcach porodowych znajdują się nisko umieszczone poidła, z których mogą korzystać zarówno locha, jak i prosięta. Jak zauważyła rolniczka, możliwość napicia się przez lochę nawet w pozycji leżącej jest szczególnie ważna tuż po porodzie, gdy zwierzę może niechętnie wstawać. Do masy około 15 kg prosięta dostają gotowy prestarter. Później pasza jest przygotowywana w gospodarstwie.
