Przy wjeździe na teren fermy znajduje się niecka dezynfekcyjna, a tablice na bramie informują o zasadach bioasekuracjiDominika Stancelewska
StoryEditorreportaż

Wstali o piątej, żeby ostatni raz nakarmić świnie. Potem przyszły faktury na 2,5 mln zł

18.11.2026., 19:00h

Przez lata walczyli o budowę nowoczesnej chlewni. Gdy wreszcie ruszyła produkcja i pojawiły się świetne wyniki, wszystko przekreślił ASF. Rodzina Fryców straciła niemal 6800 świń, a później otrzymała faktury na 2,5 mln zł za likwidację stad i dezynfekcję. Dziś próbuje odbudować gospodarstwo, choć wciąż nie wiadomo, jak zostaną rozliczone ogromne koszty. Jak doszło do tego dramatu?

Nowy budynek dla loch powstał z myślą o rozwijaniu cyklu zamkniętego. Rodzina Fryców przez lata starała się uzyskać pozwolenia na jego budowę. Gdy w końcu udało się rozpocząć produkcję i zobaczyć pierwsze dobre wyniki, przyszedł afrykański pomór świń. W lipcu, po potwierdzeniu ogniska, zlikwidowano stada w dwóch gospodarstwach rodziny. Dziś Frycowie stopniowo wracają do produkcji, ale odbudowa stada podstawowego i finansów zajmie czas.

– Stado miało wysoki status zdrowotny, a wyniki rozrodu rosły. Nie da się tak po prostu kupić nowych zwierząt i wrócić do miejsca, w którym się było. Trzeba znowu przejść cały proces zakupu, odchowu loszek, ponieść koszty i czekać, aż zaczną się pierwsze wyproszenia i chlewnia zacznie przynosić przychód – mówi Justyna Fryc.

image
– Dobre wyniki, które zaczęliśmy osiągać, były efektem pracy całej rodziny i osób, które nam pomagały. Tym bardziej trudno pogodzić się z tym, że po likwidacji trzeba zaczynać od początku – podkreśla Jonas Fryc
FOTO: Dominika Stancelewska

Po latach walki postawili nową chlewnię

Gospodarstwo w Morsku, w którym było utrzymywanych 30 loch i uprawianych 40 ha ziemi, rodzina kupiła w 2006 roku. Nie było to rodzinne gospodarstwo Fryców. Od początku chcieli jednak rozwijać produkcję trzody chlewnej w cyklu zamkniętym, ale inwestycje prowadzili stopniowo. Najpierw powstała tuczarnia. Rodzina wybudowała obiekt na 2 tys. tuczników.

Plany budowy chlewni dla loch pojawiły się kilka lat później, jednak sprzeciw mieszkańców przeciągnął realizację o 8 lat. Ostatecznie nową fermę dla loch zlokalizowano około 1800 m od siedliska. Pozwolenie obejmuje budynek dla 700 loch, ale ze względu na koszt inwestycji rodzina zdecydowała się realizować ją etapami. Część budynku zasiedlono w lipcu ubiegłego roku, wprowadzając 350 loszek. W stadzie znalazły się również loszki przeznaczone do produkcji własnego materiału hodowlanego. Rodzina chciała w przyszłości uniezależnić się od regularnego zakupu zwierząt do remontu z zewnątrz i ograniczyć ryzyko z tym związane.

image
Lochy korzystają z automatycznego systemu rozkarmiania, którego ustawienia dopasowuje się do ich kondycji i liczby prosiąt
FOTO: Dominika Stancelewska

– Każde kolejne wprowadzenie zwierząt to ryzyko, że przywiezie się jakieś choroby. Dlatego od początku założyliśmy, że będziemy pracować pod okiem doradcy i lekarza, a materiał remontowy stopniowo produkować u siebie – opowiada rolniczka.

Materiał genetyczny pochodził z hodowli z Danii. Około 25–30% zakupionych zwierząt stanowiły większe loszki, gotowe do krycia. Pozostałe sprowadzono w niższej masie ciała, by utworzyć grupy o różnej wadze i stopniowo przygotować je do rozrodu. Średnia cena zakupu wynosiła około 1650 zł za sztukę, ale loszki gotowe do krycia kosztowały nawet 2–2,5 tys. zł. Do krycia używano nasienia z duńskiej stacji DanBred.

Nowoczesna technologia dla loch i prosiąt

Fermę wyposażono w elektroniczne systemy żywienia i automatyczne rozkarmianie loch na porodówce. Krzywa żywieniowa jest dopasowywana do liczby prosiąt, jednak, jak podkreśla Jonas Fryc, ustawienia urządzenia nie zwalniają z codziennej kontroli. Trzeba sprawdzać, czy locha wyjada paszę, czy dawka jest dla niej wystarczająca i czy system działa prawidłowo. Lochy karmione są paszą przygotowywaną w gospodarstwie. Zboże rodzina kupuje głównie od okolicznych rolników i magazynuje.

Mieszanki dla loch opracowano z żywieniowcem, a receptury skonsultowano z hodowcą, od którego kupiono materiał genetyczny. W żywieniu loch ważną rolę odgrywają włókno i energia. Do mieszanek wykorzystywane są różne źródła włókna, między innymi gotowe preparaty lignocelulozowe. Pasza dla loch prośnych podawana jest dwa razy dziennie – w najdłuższym okresie ciąży dawka wynosi około 2,5 kg na sztukę dziennie.

image
Preparat mlekozastępczy jest rozprowadzany zamkniętym systemem rur i uruchamiany równolegle z meblowaniem miotów i kontrolą, czy wszystkie sztuki mają dostęp do pokarmu
FOTO: Dominika Stancelewska

Prosięta otrzymują preparat mlekozastępczy podawany do kojców za pomocą automatycznego systemu rozprowadzania. Dokarmianie rozpoczyna się po kilku dobach od porodu, a mleko jest dostępne w dzień. Nocą system płucze się wodą. Przy kojcach porodowych znajdują się nisko umieszczone poidła, z których mogą korzystać zarówno locha, jak i prosięta. Jak zauważyła rolniczka, możliwość napicia się przez lochę nawet w pozycji leżącej jest szczególnie ważna tuż po porodzie, gdy zwierzę może niechętnie wstawać. Do masy około 15 kg prosięta dostają gotowy prestarter. Później pasza jest przygotowywana w gospodarstwie.

Pozostało 72% tekstu
Dostęp do tego artykułu mają tylko Prenumeratorzy Tygodnika Poradnika Rolniczego.
Żeby przeczytać ten i inne artykuły Premium wykup dostęp.
Masz już prenumeratę? Zaloguj się

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.

KUP LICENCJĘ

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
18. listopad 2026 19:02