Koniec dopłat dla rolników-emerytów? Unia chce płacić tylko aktywnym rolnikom
Trwają prace nad zmianami we Wspólnej Polityce Rolnej po 2027 roku. Z projektu nowych przepisów Komisji Europejskiej wynika, że dopłaty bezpośrednie mają trafiać wyłącznie do aktywnych rolników. W praktyce wyłączone z dopłat zostaną osoby pobierające emerytury rolnicze. Jednocześnie Komisja pozostawia państwom członkowskim możliwość objęcia wsparciem części rolników prowadzących niewielkie gospodarstwa.
Dopłaty tylko dla aktywnych rolników
Projekt rozporządzenia przewiduje, że nowe podstawowe wsparcie dochodowe będzie kierowane wyłącznie do osób faktycznie prowadzących działalność rolniczą.
- Państwa członkowskie zapewnią, aby wsparcie było przede wszystkim kierowane do rolników prowadzących działalność rolniczą w swoim gospodarstwie i aktywnie przyczyniających się do bezpieczeństwa żywnościowego - zapisano w projekcie rozporządzenia KE.
Komisja wyjaśnia również cel tej zmiany. - Wsparcie dochodowe powinno być kierowane do tych, którzy najbardziej go potrzebują - czytamy w uzasadnieniu projektu.
Według Komisji nowe rozwiązania mają poprawić efektywność wydatkowania środków oraz lepiej wspierać gospodarstwa faktycznie prowadzące produkcję.
Emeryci mogą stracić dopłaty
Najwięcej emocji budzi propozycja dotycząca osób pobierających emerytury. - Państwa członkowskie zapewnią, aby najpóźniej do 2032 r. wnioskodawcy, którzy osiągnęli wiek emerytalny określony w prawie krajowym i pobierają emeryturę, nie otrzymywali już wsparcia - zapisano w projekcie.
Jeżeli przepis pozostanie w ostatecznej wersji rozporządzenia, państwa członkowskie będą musiały stopniowo wyłączyć rolników-emerytów z systemu dopłat bezpośrednich.
Co z rolnikami dorabiającymi poza gospodarstwem?
Projekt nie oznacza automatycznego wykluczenia wszystkich osób osiągających dochody poza rolnictwem. - Mali rolnicy, których główną działalnością nie jest rolnictwo, ale którzy prowadzą co najmniej minimalny poziom działalności rolniczej określony przez państwo członkowskie, będą nadal uznawani za rolników - zapisano w projekcie.
Oznacza to, że osoby pracujące poza gospodarstwem, ale nadal prowadzące działalność rolniczą, nie muszą automatycznie utracić prawa do dopłat.
Dopłaty po 2027: państwa same określą zasady
Komisja nie tworzy jednej definicji aktywnego rolnika dla całej Unii Europejskiej. To poszczególne państwa członkowskie mają przygotować własne kryteria.
Będą one określały m.in.:
- kto zostanie uznany za aktywnego rolnika,
- jaki będzie minimalny poziom działalności rolniczej,
- w jaki sposób będzie weryfikowane spełnianie tych warunków.
Właśnie ten element budzi zastrzeżenia części europosłów, którzy obawiają się, że w efekcie w Unii może funkcjonować 27 różnych definicji aktywnego rolnika.
10 mln rolników, a dochody wciąż o 40 proc. niższe
Komisja Europejska przypomina, że unijne rolnictwo to około 10 mln rolników, a cały sektor rolno-spożywczy zapewnia pracę blisko 40 mln osób. Mimo strategicznego znaczenia dla bezpieczeństwa żywnościowego dochody rolników pozostają średnio o niemal 40 proc. niższe niż w pozostałych sektorach gospodarki, dlatego – zdaniem Komisji – wsparcie powinno być lepiej ukierunkowane na osoby aktywnie prowadzące działalność rolniczą.
Prace nad nową WPR trwają
Propozycje Komisji Europejskiej nie są jeszcze obowiązującym prawem. Projekt rozporządzenia będzie teraz negocjowany przez Parlament Europejski i Radę UE.
Kamila Szałaj
