Kiedy zapadnie decyzja w sprawie cen nawozów do dopłat?
Podczas sesji pytań i odpowiedzi opublikowanej Q&A 8 października minister rolnictwa Stefan Krajewski odniósł się do zastrzeżeń dotyczących cen referencyjnych nawozów. To od tych wartości zależy wysokość pomocy obliczanej na podstawie faktur przedstawianych przez rolników.
Szef resortu zapowiedział, że przed zakończeniem naboru zostaną ustalone ceny referencyjne.
– Ale tak jak obiecałem jest to przedmiotem analizy i weryfikacji i tutaj przed końcem naboru wniosków w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będą ustalone ceny referencyjne tak, żeby maksymalnie dużo wniosków objąć wsparciem, pomocą – powiedział Stefan Krajewski podczas Q&A 8 października br.
Nabór wniosków o pomoc do nawozów i paliwa rolniczego trwa od 1 do 23 października 2026 r. Dokumenty można składać za pośrednictwem Portalu Rolnika.
Rolnicy byli oburzeni cenami referencyjnymi nawozów
Przypomnijmy, że zastrzeżenia rolników pojawiły się tuż po opublikowaniu przez ministerstwo pierwotnego zestawienia cen referencyjnych. Rolnicy zaczęli porównywać podane wówczas wartości z cenami na własnych fakturach. W części przypadków różnice były niewielkie, co mogło oznaczać niską kwotę pomocy wyliczaną na podstawie przyjętych zasad.
Jak opisywaliśmy w artykule Dopłaty do nawozów jednak wyższe? Minister mówi, co z nowymi cenami, jednym z przykładów była saletra amonowa. Jej pierwotną cenę referencyjną ustalono na 1929,60 zł/t brutto. Rolnik z Dolnego Śląska kupował natomiast ten nawóz w maju po 1954 zł/t brutto. Różnica wynosiła 24,40 zł na tonie.
Sprawa wywołała reakcję samorządu rolniczego. Krajowa Rada Izb Rolniczych apelowała o ponowne ustalenie cen referencyjnych na podstawie średnich cen nawozów z całego 2025 r. Izby domagały się również przedstawienia metodologii i danych wykorzystanych do obliczenia stawek.
Dlaczego ministerstwo przyjęło ceny z IV kwartału 2025 roku?
Podczas Q&A Krajewski wyjaśnił, że ceny referencyjne przygotował Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy. Zastosowano metodę wykorzystywaną także przy wcześniejszym programie pomocy nawozowej. Podstawą obliczeń były ceny z IV kwartału 2025 r. Minister argumentował, że w tym okresie nawozy były tańsze niż w pozostałych miesiącach roku.
– Pojawiały się tak naprawdę pojedyncze propozycje, głównie Krajowa Rada i Sprawiedliwych przygotowała taki postulat, by policzyć ceny w oparciu o cały 2025 rok i tak naprawdę to się nie spotkało z pozytywną odpowiedzią ze względu na to, że te ceny w całym roku były wyższe niż w ostatnim kwartale. Ceny ostatniego kwartału były niższe i w oparciu o to zostały przygotowane ceny referencyjne – wyjaśnił minister.
Po zgłoszonych zastrzeżeniach resort ponownie analizuje przyjęte wartości. Na razie nie ogłoszono ostatecznych stawek po weryfikacji.
Ponad 850 mln zł na dopłaty do nawozów i paliwa
Podczas sesji Q&A Stefan Krajewski odniósł się również do skali przygotowanej pomocy. Jak poinformował, unijna pula w wysokości 66 mln euro została zwiększona o środki z budżetu krajowego odpowiadające 200 proc. kwoty unijnej. Łączna wartość wsparcia przekracza 850 mln zł.
Minister podał także dane o liczbie złożonych wniosków. Według informacji przekazanych podczas sesji 8 października do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęło do tego czasu 46 tys. wniosków o pomoc do paliwa rolniczego oraz 38 tys. dotyczących zakupu nawozów.
Krajewski odniósł się również do zarzutów, że pomoc nie trafi do rolników. Podkreślił, że wnioski są składane, a przed obliczeniem wsparcia konieczne było określenie cen referencyjnych.
Jak ceny referencyjne wpływają na dopłaty do nawozów?
Wysokość pomocy zależy od liczby ton nawozów kupionych w okresie objętym wsparciem oraz różnicy między ceną zakupu a średnią ceną referencyjną danego rodzaju nawozu. Łączna kwota wsparcia nie może przekroczyć 500 zł na hektar powierzchni zatwierdzonej do podstawowego wsparcia dochodów. Pomoc obejmuje maksymalnie 300 ha.
Oznacza to, że cena referencyjna ma bezpośredni wpływ na wyliczenie dopłaty. Jeśli cena na fakturze jest tylko nieznacznie wyższa od przyjętej wartości referencyjnej, różnica uwzględniana przy obliczaniu wsparcia będzie niewielka. Zmiana cen może więc wpłynąć na wysokość pomocy dla części gospodarstw.
Wsparcie obejmuje nawozy mineralne kupione od uprawnionych podmiotów od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. Nie obejmuje wapna nawozowego ani wapna nawozowego zawierającego magnez. O pomoc mogą ubiegać się rolnicy spełniający warunki programu, w tym kryterium mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa.
Jakie miały być ceny nawozów do dopłat?
Takie ceny referencyjne BRUTTO nawozów podał pierwotnie minister rolnictwa:
- fosforan amonu 18% N, 46% P2O5 – 3451,35 zł/t
- amonofoska i inne nawozy NPK 4-16-18 – 2009,40 zł/t
- lubofoska, Tarnogran i inne nawozy NPK o zawartości 4–6% N – 1968,10 zł/t
- Polifoska i inne nawozy NPK 6-20-30 – 2718,50 zł/t
- Polifoska i inne nawozy NPK 8-24-24 – 2850,10 zł/t
- mocznik i inne nawozy od 38% N – 2575,30 zł/t
- RSM i inne nawozy 24–32% N – 1398,24 zł/t
- saletra amonowa i inne nawozy od 30% N – 1929,60 zł/t
- saletrzak i inne nawozy 26–28% N – 1702,05 zł/t
- siarczan amonu i inne nawozy do 21% N – 1761,55 zł/t
- siarczan potasu – 4238,85 zł/t
- sole potasowe – 2043,15 zł/t
- superfosfat do 20% P2O5 – 1629,90 zł/t
- superfosfat 24–46% P2O5 – 2851,60 zł/t.
Czy warto czekać ze złożeniem wniosku?
Rolnicy nie powinni odkładać złożenia dokumentów wyłącznie z powodu trwającej weryfikacji cen. Nabór kończy się 23 października 2026 r., a minister zapowiedział ustalenie cen referencyjnych przed upływem tego terminu.
Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, tygodnik-rolniczy.pl
Agnieszka Sawicka
