KRIR wnioskuje o zmiany w Prawie wodnym
29 stycznia 2026 r. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, na wniosek Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, zwrócił się do ministra infrastruktury w sprawie zmiany przepisów ustawy – Prawo wodne. Organizacja postuluje:
- Wprowadzenie abolicji – zniesienie karalności i sankcji administracyjnych wobec rolników korzystających z istniejących studni głębinowych, wykonanych przed wejściem w życie obowiązujących przepisów.
- Odstąpienie od nakładania kar finansowych, które w skrajnych przypadkach, wraz z zaległymi opłatami i odsetkami, mogą sięgać nawet 60 tys. zł, za korzystanie z wody z własnych ujęć.
- Zwiększenie limitu poboru wód podziemnych na cele zwykłe (gospodarstwo domowe, ogród, utrzymanie zwierząt) do średniorocznie 15 m³ na dobę – postulowane przez KRIR w celu dostosowania prawa do rzeczywistych potrzeb gospodarstw rolnych.
Wysokie kary za pobór wody
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, kary administracyjne za nielegalny pobór wody mogą być bardzo wysokie. KRIR zwraca uwagę, że wiele studni głębinowych w polskich gospodarstwach zostało wykonanych wiele lat temu, zgodnie z ówczesnymi przepisami, a rolnicy działali w dobrej wierze. Obecne regulacje mogą prowadzić do sytuacji, w której rolnicy są karani za korzystanie z własnych studni, niezbędnych do podstawowych potrzeb rodzin rolniczych i produkcji zwierzęcej, co poważnie zagraża stabilności ekonomicznej gospodarstw, zaznacza Zarząd KRiR.
Limit 5 m³ wody dziennie
Zgodnie z Prawem wodnym, rolnik może pobierać średniorocznie do 5 m³ (5 000 l) wody na dobę w ramach tzw. zwykłego korzystania z wód. Przekroczenie tego limitu wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i wiąże się z obowiązkiem ponoszenia opłat za usługę wodną.
Rolnik z Podlasia
Przypomnijmy, że hodowca trzody chlewnej z Podlasia, został ukarany za pobór wody z własnej studni znacznie przekraczający limit 5 m³/dobę. Szacunkowe zużycie wynosiło około 45 m³ dziennie. Rolnik tłumaczył, że sieć wodociągowa nie zapewniała odpowiedniego ciśnienia do pojenia zwierząt, a ograniczenie poboru wody groziło brakiem możliwości zapewnienia zwierzętom dostępu do wody. Nałożone opłaty i sankcje, wraz z odsetkami, przekroczyły 100 tys. zł.
Od czego zależy wysokość opłat
Wody Polskie wyjaśniają, że wysokość opłat ustalana jest jako iloczyn ilości pobranej wody oraz jednostkowej stawki, zależnej od rodzaju wody i celu jej wykorzystania. Przepisy przewidują różne stawki dla wód podziemnych i powierzchniowych oraz w zależności od przeznaczenia poboru.
Jak Wody Polskie ustalają zużycie wody w gospodarstwach
Jak informują Wody Polskie, w trakcie kontroli ilość pobranej wody ustalana jest na podstawie maksymalnej wydajności technicznej urządzeń służących do poboru, takich jak pompy. Jeśli nie da się ustalić faktycznego czasu ich pracy, przyjmowany jest okres jednego kwartału, co może prowadzić do oszacowania maksymalnego możliwego zużycia.
Postulat KRIR: limit 15 m³
Zarząd KRIR wnioskuje do ministra infrastruktury o podniesienie limitu poboru wód podziemnych do 15 m³ dziennie, co pozwoli gospodarstwom rolnym bezpiecznie poić zwierzęta i prowadzić produkcję rolną bez ryzyka nakładania kar. Zwiększenie limitu ma lepiej odzwierciedlać rzeczywiste potrzeby współczesnych gospodarstw, szczególnie w okresach suszy i zmian klimatycznych.
Dyskusja nad przepisami trwa
Kwestia limitów poboru, zasad kontroli i wysokości sankcji pozostaje przedmiotem debaty w środowisku rolniczym i administracji publicznej od dłuższego czasu. Wystąpienie KRIR do ministra infrastruktury jest kolejnym krokiem w dyskusji o uregulowaniu prawa wodnego, które powinno chronić nie tylko zasoby wodne kraju, ale również rolników.
Źródło: KRIR
Agnieszka Sawicka
