Mandaty dla KGW podczas dożynek. Wracamy do sprawy
30 sierpnia 2026 r. pracownicy Krajowej Administracji Skarbowej przeprowadzili kontrole podczas kilku wydarzeń w Małopolsce. Kontrole odbyły się m.in. w Porębie Górnej podczas dożynek gminy Wolbrom, w Przegini oraz w Bukowskiej Woli podczas dożynek powiatu miechowskiego.
Jak informował wówczas portal wp.pl, w Przegini trzy osoby otrzymały mandaty w wysokości 600, 1000 i 1500 zł. Według informacji przekazanych portalowi przez przedstawiciela administracji skarbowej dotyczyły one nieprawidłowego prowadzenia ewidencji sprzedaży, nierejestrowania obrotu na kasie fiskalnej oraz braku nadzoru nad ewidencjonowaniem sprzedaży.
Podczas kontroli w Bukowskiej Woli łączna wartość mandatów wyniosła 7500 zł. Jak podała wp.pl, najwyższy pojedynczy mandat sięgnął 3000 zł. Wśród ukaranych znalazły się również członkinie kół gospodyń wiejskich reprezentujące gminę Racławice.
Sprawa wywołała pytania o obowiązki organizacji sprzedających produkty podczas lokalnych imprez. Dlatego zwróciliśmy się do Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z prośbą o stanowisko w tym temacie oraz o wyjaśnienie zasad dotyczących obowiązku stosowania kas fiskalnych przez koła gospodyń wiejskich i inne podmioty prowadzące sprzedaż podczas takich wydarzeń.
Więcej w artykule: Skarbówka na dożynkach. Panie z KGW dostały mandaty
Kiedy KGW może korzystać ze zwolnienia z kasy fiskalnej?
– Co do zasady każda sprzedaż na rzecz osób prywatnych podlega rejestracji na kasie fiskalnej. Ustawodawca jednak w tym zakresie przewidział zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, które obowiązują w latach 2025–2027 – wyjaśnia rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Krakowie.
Jak wskazuje IAS, zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2024 r. poz. 1902 z późniejszymi zmianami), zwolnienie obejmuje czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia. Obowiązuje w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.
W pozycji 52 załącznika przewidziano zwolnienie dotyczące kół gospodyń wiejskich.
– Dostawa towarów i świadczenie usług przez koła gospodyń wiejskich w rozumieniu ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz.U. z 2023 r. poz. 1179 oraz z 2024 r. poz. 1560 i 1761), w przypadku gdy koło gospodyń wiejskich prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na podstawie art. 24 tej ustawy – wskazuje IAS, przytaczając treść przepisu.
Jakie warunki musi spełniać koło gospodyń wiejskich?
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o kołach gospodyń wiejskich uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów mogą prowadzić koła, które spełniają określone warunki. Jak wyjaśnia skarbówka, muszą:
- osiągać przychody wyłącznie z działalności statutowej z tytułu składek członkowskich, darowizn, zapisów i dotacji; sprzedaży wyrobów sztuki ludowej, w tym rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego lub żywności regionalnej; sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych; a także odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych prowadzonych w związku z działalnością, w tym odsetek od lokat terminowych i innych form oszczędzania, przechowywania lub inwestowania na tych rachunkach;
- nie posiadać statusu organizacji pożytku publicznego;
- nie prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców;
- w poprzednim roku podatkowym osiągnąć przychody nieprzekraczające 1 mln zł.
Wszystkie te warunki muszą być spełnione, aby KGW mogło prowadzić uproszczoną ewidencję na zasadach określonych w art. 24 ustawy. Sam status koła gospodyń wiejskich nie oznacza automatycznie prawa do zwolnienia z kasy fiskalnej.
Kiedy KGW musi mieć kasę fiskalną?
Izba Administracji Skarbowej w Krakowie podkreśla, że zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej nie jest bezwarunkowe.
Jak wskazuje IAS, KGW ma obowiązek posiadać kasę fiskalną przede wszystkim wtedy, gdy utraci prawo do zwolnienia, rozpocznie sprzedaż produktów bezwzględnie objętych obowiązkiem rejestrowania lub zrezygnuje z prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.
Jakie towary i usługi nie korzystają ze zwolnienia?
Zakres czynności, których nie obejmują zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej, określa § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r.
Jak wyjaśnia IAS, zwolnień przewidzianych w § 2 i § 3 nie stosuje się w przypadku określonych dostaw towarów oraz świadczenia wskazanych w przepisach usług. Wśród wymienionych towarów znajdują się m.in. wyroby elektroniczne i optyczne, wyroby tytoniowe, napoje alkoholowe, perfumy i wody toaletowe oraz określone wyroby przeznaczone do palenia lub wdychania bez spalania.
Ograniczenia dotyczą także niektórych usług związanych z rozrywką i rekreacją – w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki i do sal tanecznych.
Oznacza to, że możliwość skorzystania ze zwolnienia należy oceniać z uwzględnieniem rodzaju sprzedawanych towarów lub świadczonych usług oraz warunków określonych w przepisach.
W przesłanej odpowiedzi Izba Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśniła zasady zwolnienia KGW z obowiązku stosowania kas fiskalnych, ale nie odniosła się bezpośrednio do mandatów nałożonych podczas tegorocznych dożynek w Małopolsce. Dlatego zwróciliśmy się do IAS o uzupełnienie informacji. Po otrzymaniu odpowiedzi zaktualizujemy materiał.
Źródło: Izba Administracji Skarbowej w Krakowie.
Oprac. Agnieszka Sawicka
