Program azotanowy wymaga odpowiednich miejsc do przechowywania nawozów
Rolnicy prowadzący produkcję zwierzęcą muszą zapewnić odpowiednie warunki przechowywania nawozów naturalnych. Zgodnie z programem azotanowym powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów stałych powinna umożliwiać ich magazynowanie przez co najmniej 5 miesięcy, natomiast pojemność zbiorników na nawozy płynne musi wystarczyć na co najmniej 6 miesięcy produkcji.
Chodzi o ograniczenie ryzyka przedostawania się odcieków i związków azotu do gleby oraz wód. Miejsca przeznaczone do przechowywania obornika muszą mieć nieprzepuszczalną powierzchnię, a zbiorniki na nawozy płynne – szczelne dno i ściany.
Ustawa wydłużyła terminy dla gospodarstw do 210 DJP
W związku z problemami części hodowców z dostosowaniem gospodarstw do nowych wymagań 25 lipca 2025 r. uchwalono ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych (Dz.U. 2025 poz. 1187).
Przewidziała ona dodatkowy czas dla gospodarstw utrzymujących nie więcej niż 210 DJP, które nie zdążyły dostosować miejsc do przechowywania nawozów naturalnych do 31 grudnia 2024 r.
Nie oznaczało to jednak automatycznego wydłużenia terminu dla wszystkich. Warunkiem było zgłoszenie ministrowi rolnictwa potrzeby przedłużenia terminu. Rolnicy mieli na to trzy miesiące od wejścia w życie ustawy, czyli do 28 listopada 2025 r.
Do kiedy trzeba wykonać płyty obornikowe i zbiorniki?
Ustawa rozróżniła dwie grupy gospodarstw. Hodowcy utrzymujący nie więcej niż 20 DJP, którzy prawidłowo zgłosili potrzebę wydłużenia terminu, mają czas na dostosowanie miejsc do przechowywania nawozów naturalnych do 31 grudnia 2027 r.
Natomiast gospodarstwa utrzymujące powyżej 20 DJP, ale nie więcej niż 210 DJP, musiały zakończyć dostosowanie do 31 grudnia 2025 r. Także w ich przypadku skorzystanie z wydłużenia wymagało wcześniejszego zgłoszenia ministrowi rolnictwa.
Samo zgłoszenie potrzeby wydłużenia terminu nie oznacza, że każdy hodowca może budować płytę obornikową do końca 2027 roku. Ustawodawca uzależnił ostateczny termin od wielkości produkcji zwierzęcej. Dla gospodarstw do 20 DJP graniczną datą jest 31 grudnia 2027 r., natomiast hodowcy utrzymujący powyżej 20 do 210 DJP mieli czas tylko do końca 2025 roku.
Oznacza to, że na 18 listopada 2026 r. gospodarstwom do 20 DJP, które spełniły warunki ustawowe, pozostał jeszcze ponad rok na dostosowanie miejsc do przechowywania nawozów. W przypadku gospodarstw od 21 do 210 DJP termin już minął.
Rolnicy poszkodowani przez powódź mają odrębny termin
Osobne rozwiązanie przewidziano dla gospodarstw poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. W ich przypadku termin dostosowania miejsc do przechowywania nawozów naturalnych został wydłużony do 31 grudnia 2027 r. na podstawie art. 38 ustawy z 1 października 2024 r. dotyczącej usuwania skutków powodzi.
Co ważne, przepisy te przewidują odrębne zasady i nie należy utożsamiać ich ze zgłoszeniem składanym na podstawie ustawy z 25 lipca 2025 r.
Brak dostosowania może oznaczać problemy z dopłatami
Wymagania programu azotanowego są powiązane z warunkowością płatności bezpośrednich. Ich naruszenie może więc skutkować zmniejszeniem należnego rolnikowi wsparcia. Oprócz tego za nieprawidłowe przechowywanie nawozów naturalnych mogą grozić konsekwencje administracyjne ze strony Inspekcji Ochrony Środowiska.
Warto zatem sprawdzić nie tylko wymaganą w gospodarstwie powierzchnię płyty obornikowej i pojemność zbiorników, ale również to, czy gospodarstwo rzeczywiście spełniło warunki skorzystania z ustawowego wydłużenia terminu.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1187
