Z powodu barier administracyjnych opóźniane lub całkowicie porzucane są inwestycje dotyczące m.in. poprawy dobrostanu zwierząt, ograniczania emisji czy modernizacji gospodarstwPixabay
StoryEditorwiadomości

Rolnicy czekają latami na pozwolenia. Biurokracja hamuje rozwój gospodarstw

20.11.2026., 15:30h

Skomplikowane przepisy, przeciągające się postępowania i brak pewności prawnej skutecznie hamują rozwój europejskiego rolnictwa. Z badań Copa-Cogeca wynika, że trudności z uzyskiwaniem pozwoleń są największą barierą rozwoju gospodarstw i spółdzielni rolniczych w Unii Europejskiej.

W efekcie opóźniają się inwestycje w modernizację, poprawę dobrostanu zwierząt i rozwiązania środowiskowe. Organizacja apeluje o konkretne zmiany w unijnych regulacjach i rozpoczyna kampanię Unlock Farm Potential (z ang. odblokuj potencjał gospodarstwa).

Skomplikowane przepisy i długie procedury hamują rozwój europejskich gospodarstw rolnych

Wysokie koszty produkcji i rosnące wymagania to nie jedyne wyzwania, przed którymi stoją europejscy rolnicy. Coraz większą przeszkodą w rozwoju gospodarstw okazują się skomplikowane procedury administracyjne. Uzyskanie niezbędnych pozwoleń może trwać nawet kilka lat. W tym czasie planowane przedsięwzięcia pozostają niezrealizowane, a ich pierwotne założenia ekonomiczne mogą stracić aktualność.

Na skalę problemu zwraca uwagę Copa-Cogeca, organizacja reprezentująca europejskich rolników i spółdzielnie rolnicze. W 2025 roku przeprowadziła dwa badania obejmujące gospodarstwa i spółdzielnie różnej wielkości, działające w różnych sektorach rolnictwa w ponad 20 państwach członkowskich UE. Wyniki wskazały jednoznacznie, że złożone przepisy i trudności z uzyskiwaniem pozwoleń są zdecydowanie największą przeszkodą w rozwoju działalności rolniczej.

Jak podkreśla organizacja, choć szczegółowe problemy różnią się w zależności od kraju, ich źródła są podobne. Rolnicy wskazują przede wszystkim na nakładające się wymagania, długotrwałe postępowania i niepewność prawną. Brak przewidywalnych terminów rozpatrywania wniosków utrudnia planowanie przedsięwzięć, które często wymagają znacznych nakładów finansowych i wieloletniego okresu zwrotu.

Biurokracja opóźnia inwestycje w dobrostan, modernizację i ochronę środowiska

Konsekwencje przewlekłych procedur wykraczają daleko poza dodatkowe formalności. Jak alarmuje Copa-Cogeca, z powodu barier administracyjnych opóźniane lub całkowicie porzucane są inwestycje dotyczące poprawy dobrostanu zwierząt, ograniczania emisji, modernizacji gospodarstw, efektywniejszego wykorzystania zasobów oraz dywersyfikacji działalności.

Powstaje w ten sposób paradoks. Z jednej strony Unia Europejska oczekuje od rolników wdrażania bardziej zrównoważonych metod produkcji i inwestowania w rozwiązania korzystne dla środowiska. Z drugiej strony obowiązujące regulacje i sposób ich stosowania mogą utrudniać realizację właśnie takich przedsięwzięć.

Istotnym problemem pozostaje również stabilność prawa. Inwestycje w rolnictwie wymagają często dużych nakładów, a ich zwrot następuje dopiero po wielu latach. Rolnicy potrzebują więc pewności, że wymagania, na podstawie których podejmują decyzje, nie zmienią się w trakcie realizacji projektu ani przed osiągnięciem przez niego zakładanej opłacalności.

Unlock Farm Potential: Copa-Cogeca zbiera historie rolników o barierach administracyjnych

Odpowiedzią na zgłaszane trudności jest kampania Unlock Farm Potential, którą Copa-Cogeca zainaugurowała 19 listopada br. Jej celem jest zebranie doświadczeń rolników i spółdzielni z całej Europy oraz przedstawienie ich unijnym decydentom.

Inicjatywę ogłoszono w czasie, gdy Parlament Europejski omawia praktyczne doświadczenia związane ze stosowaniem dyrektyw ptasiej i siedliskowej, również z perspektywy rolnictwa. To ważny kontekst dla dyskusji o wpływie unijnych regulacji środowiskowych na możliwości prowadzenia działalności i realizowania inwestycji w gospodarstwach.

W ramach kampanii rolnicy mogą dzielić się historiami przedsięwzięć, które zostały opóźnione o lata, zablokowane lub ostatecznie porzucone z powodu formalności. Pierwsze opublikowane relacje dotyczą problemów z modernizacją gospodarstw, rezygnacji z planowanych inwestycji oraz trudności we wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań.

Organizacja chce w ten sposób pokazać unijnym decydentom rzeczywiste konsekwencje obowiązujących procedur. Doświadczenia gospodarstw mają stać się argumentem w dyskusji o zmianach w unijnym prawodawstwie.

Copa-Cogeca chce prostszych procedur i terminów wydawania decyzji dla rolników

Copa-Cogeca oczekuje od instytucji Unii Europejskiej i państw członkowskich przede wszystkim lepszej koordynacji procedur administracyjnych. Zdaniem organizacji należy wyeliminować zbędne powielanie wymagań i ograniczyć sytuacje, w których rolnicy muszą przechodzić przez nakładające się na siebie postępowania.

Kolejnym postulatem jest wprowadzenie wiążących terminów wydawania decyzji administracyjnych. Organizacja zwraca również uwagę na konieczność rozwiązania problemu systemowych opóźnień wynikających z postępowań sądowych, przy jednoczesnym zachowaniu prawa do dochodzenia sprawiedliwości.

Copa-Cogeca domaga się także przeglądu i uproszczenia unijnych przepisów środowiskowych. Wskazuje w szczególności na ramową dyrektywę wodną, dyrektywy siedliskową i ptasią, dyrektywę azotanową oraz dyrektywę w sprawie emisji przemysłowych. Według organizacji wymagania wynikające z tych regulacji powinny być spójne, możliwe do zastosowania w praktyce i kompatybilne z odpowiedzialnymi inwestycjami w rolnictwie.

Copa-Cogeca: uproszczenie przepisów nie może pozostać tylko hasłem

Copa-Cogeca podkreśla, że postulowane zmiany nie mają prowadzić do osłabienia ochrony środowiska. Chodzi przede wszystkim o unowocześnienie regulacji, zwiększenie ich skuteczności i zapewnienie większej przewidywalności w ich stosowaniu.

Organizacja pozytywnie ocenia prowadzone na poziomie unijnym działania na rzecz uproszczenia prawa, ale zaznacza, że muszą one przynieść rzeczywiste efekty.

W komunikacie podkreśla: "Celem nie jest osłabienie ochrony środowiska, lecz unowocześnienie przepisów, zwiększenie ich skuteczności i zapewnienie większej przewidywalności ich stosowania".

Jednocześnie ostrzega przed sytuacją, w której uproszczenia pozostaną jedynie polityczną deklaracją. "Musimy zadbać o to, aby uproszczenie oznaczało rzeczywiste uproszczenie, a nie było jedynie hasłem" – zaznacza organizacja.

Dla gospodarstw kluczowe jest bowiem nie tylko to, jakie obowiązki nakładają przepisy, ale również sposób ich wdrażania. Jasne wymagania i stabilne otoczenie prawne pozwalają lepiej planować przedsięwzięcia oraz oceniać ich opłacalność.

Krzysztof Zacharuk

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.

KUP LICENCJĘ

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
20. listopad 2026 15:32