Krajowa Rada Izb Rolniczych apeluje do ministra rolnictwa o dodatkową pomoc dla gospodarstw przy wschodniej granicy Polski. Zdaniem rolników ponoszą one straty z powodu nieuczciwego handlu produktami rolnymi i trudności związanych z położeniem blisko granicy. Wsparcie miałoby trafić do rolników z województw podlaskiego, lubelskiego i podkarpackiego oraz przygranicznych powiatów Warmii i Mazur.
KRIR wskazuje na presję cenową i problemy z obrotem towarami
Według KRIR gospodarstwa przy granicy szczególnie szybko odczuwają skutki nieprawidłowości w handlu produktami rolnymi. Wśród wskazanych przez samorząd rolniczy problemów znalazły się towary zgłaszane jako tranzytowe, które — jak podnosi KRIR — mogą pozostawać na krajowym rynku, oraz przypadki nieprawidłowego deklarowania przeznaczenia produktów.
Rada zwraca też uwagę na konkurencję cenową ze strony towarów, których produkcja mogła odbywać się z użyciem środków ochrony roślin lub metod niedopuszczonych w Unii Europejskiej. Krajowi rolnicy muszą natomiast przestrzegać unijnych wymogów i ponosić związane z nimi koszty. Zdaniem KRIR ta różnica może utrudniać im konkurowanie ceną.
Skutki, jak opisuje samorząd, odczuwają również lokalne punkty skupu, magazyny i zakłady przetwórcze. Jeśli wybierają tańsze produkty, rolnicy z regionu mogą tracić odbiorców i możliwości sprzedaży własnych plonów.
Proponowane rekompensaty i preferencyjne kredyty
KRIR ocenia, że dotychczasowe formy pomocy były doraźne i nie zrekompensowały w pełni poniesionych strat. Dlatego wnioskuje o program obejmujący wsparcie finansowe dla gospodarstw z przygranicznych powiatów.
Pomoc miałaby rekompensować straty dochodowe wynikające z niskich cen skupu i wysokich kosztów produkcji. Rada postuluje także uruchomienie preferencyjnych kredytów obrotowych, które mogłyby pomóc gospodarstwom w finansowaniu bieżącej działalności.
Postulat skuteczniejszej kontroli towarów
Drugim elementem wniosku jest uszczelnienie kontroli na granicach i wewnątrz kraju. KRIR postuluje pełniejsze monitorowanie tranzytu produktów rolnych oraz zaostrzenie sankcji za fałszowanie ich pochodzenia lub deklarowanego przeznaczenia.
Przygraniczne obciążenia wykraczają poza handel
W ocenie KRIR sytuacja gospodarstw pogarsza się także z powodu codziennych uciążliwości związanych z położeniem przy granicy. Rada wymienia m.in. większy ruch ciężkiego sprzętu na lokalnych drogach, kolejki na przejściach granicznych oraz ryzyko przenoszenia chorób zwierząt, takich jak ASF czy pryszczyca.
Dodatkowym wyzwaniem może być ograniczenie możliwości gospodarowania gruntami w strefie przygranicznej w związku z budową umocnień w ramach programu „Tarcza Wschód”.
KRIR podkreśla, że utrzymanie aktywnych i dochodowych gospodarstw na wschodzie kraju ma znaczenie nie tylko dla lokalnych producentów, lecz także dla bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności państwa. Właśnie dlatego Rada apeluje o rozwiązania systemowe, a nie wyłącznie doraźne wsparcie.
Źródło: KRIR
Oprac. Agnieszka Sawicka
