Mróz do –30°C i ulewy. Co z oziminami w Europie?
Jak wynika z najnowszego raportu Komisji Europejskiej (JRC MARS, luty 2026), tegoroczna zima przyniosła w Europie Północno-Wschodniej ekstremalne warunki dla upraw ozimych. W styczniu i lutym w regionach wschodniej Polski, krajach bałtyckich i zachodniej Ukrainie temperatury minimalne spadły lokalnie do –25°C, a miejscami nawet do –30°C.
Pszenica ozima w większości regionów jest dobrze zahartowana, co zwiększa jej odporność na mróz. Z drugiej strony jęczmień i rzepak, które są bardziej wrażliwe, mogły ucierpieć w niektórych lokalizacjach. Jak wskazują eksperci raportu, największe ryzyko szkód dotyczy terenów, gdzie pokrywa śnieżna była niewystarczająca, zwłaszcza w północno-wschodniej Polsce i krajach bałtyckich.
Środkowa i zachodnia Polska doświadczyły krótkich okresów chłodu, z minimalnymi temperaturami spadającymi do około –15°C, dlatego ryzyko poważnych uszkodzeń ozimin jest tu znacznie niższe. Raport KE podkreśla, że pełna ocena strat będzie możliwa dopiero po stopnieniu śniegu i obserwacji upraw, a modele wskazują na możliwość lokalnego wymarcia pszenicy w północno-wschodniej Polsce, tam gdzie pokrywa śnieżna była płytka.
Ulewy w zachodniej i południowej Europie – szansa dla ozimin
Jak czytamy w raporcie KE, równocześnie w zachodniej i południowej Europie wystąpiły obfite opady deszczu. W niektórych regionach zachodniej Francji, Hiszpanii, Portugalii i Włoch skumulowane opady w styczniu i lutym przekroczyły 250 mm, podczas gdy średnia historyczna wynosiła poniżej 100 mm. Choć lokalnie doszło do powodzi, ogólnie wilgotne warunki poprawiły stan gleby i napełniły zbiorniki wodne, co sprzyja rozwojowi upraw ozimych.
Raport zaznacza, że w tych regionach oziminy były jeszcze we wczesnej fazie wzrostu, więc ulewy mogą pozytywnie wpłynąć na przyszłe plony. To pokazuje, że podczas gdy w Europie Północno-Wschodniej rolnicy musieli walczyć z mrozem, w zachodniej i południowej części kontynentu pogoda działała na korzyść ozimin, zwiększając perspektywy plonów w sezonie 2025/2026.
Co dla rolników w Polsce?
Według raportu KE, w północno-wschodniej Polsce warto teraz dokładnie sprawdzać stan pszenicy, jęczmienia i rzepaku, szczególnie tam, gdzie pokrywa śnieżna była cienka.
W środkowej i zachodniej Polsce oziminy są mniej narażone, ale raport podkreśla, że warto obserwować rozwój upraw i reagować na zmiany pogodowe.
Najbliższe tygodnie będą kluczowe – od warunków pogodowych zależy, czy oziminy w północno-wschodnich regionach przetrwają do wiosny w dobrej kondycji.
Źródło: Biuletyn JRC MARS – Monitoring upraw w Europie, luty 2026, KE, Luksemburg
oprac. Agnieszka Sawicka
