r e k l a m a

Partner serwisu

Przekazanie synowi gruntów będących w dzierżawie

Pieniądze i Prawo Porady prawne
Data publikacji 19.02.2018r.

Rodzice chcą mi przekazać w darowiźnie notarialnie działkę rolną o powierzchni 5,5 ha. W maju 2017 r. oddali tę działkę w dzierżawę na okres 10 lat sąsiadce. W umowie jest napisane, że rozwiązanie może być za porozumieniem stron. Rodzice są emerytami i w związku z tym, że tata podupada na zdrowiu, chcą własność działki uregulować prawnie. Dzierżawca wykorzystał jednak tę działkę do otrzymania premii na młodego rolnika. My zaś z żoną otrzymaliśmy decyzję  o przyznaniu wsparcia dla małych gospodarstw. Po otrzymaniu tej działki chciałbym uprawiać ją na potrzeby mojej rodziny. Czy będzie to możliwe, skoro rodzice zawarli umowę długoterminową?

Strony mogą zawsze na podstawie porozumienia stron rozwiązać umowę dzierżawy. Poza tym według art. 678 § 1 (w związku z art. 694 k.c.) w razie zbycia w czasie trwania dzierżawy dzierżawionej rzeczy, nabywca wstępuje w stosunek dzierżawy na miejsce zbywcy. Oznacza to, że nabywca staje się podmiotem trwającego stosunku prawnego i przejmuje wszelkie obowiązki oraz uprawnienia zbywcy (wydzierżawiającego). Nowy właściciel może jednak wypowiedzieć dzierżawę z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia. Powyższe uprawnienie do wypowiedzenia dzierżawy nie przysługuje nabywcy, jeżeli umowa dzierżawy była zawarta na czas oznaczony z zachowaniem formy pisemnej i z datą pewną, a dzierżawcy wydano ziemię. Tak natomiast wg opisu jest w Pana sytuacji, czyli jeśli nie uda się rozwiązać umowy za porozumieniem stron, Pan jako nowy właściciel nie będzie miał do tego prawa.

r e k l a m a



Problem powstaje w przypadku nieruchomości rolnych będących w dzierżawie w aspekcie wymogu wynikającego z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Chodzi o prowadzenie gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej – prowadzenia tego gospodarstwa osobiście. Jak zostało to wskazane, w przypadku zbycia nieruchomości rolnej oddanej w dzierżawę, następuje ciągłość dzierżawy. Oznacza to, że nieruchomość rolna nie wejdzie w skład Pana gospodarstwa rolnego, jednak nie wyklucza to prowadzenia gospodarstwa, jeżeli już Pan ma taką jednostkę. Po za tym, w przypadku otrzymania nieruchomości rolnych przez osoby bliskie zbywcy (zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione) nie ma wymogu osobistego prowadzenia gospodarstwo rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości. Zatem wydaje się, że nie powinno być problemów z przekazaniem w darowiźnie przez tatę Panu gruntów będących w dzierżawie. Nie ma Pan bowiem obowiązku prowadzenia działalności rolniczych na tych gruntach. Proszę oczywiście porozmawiać jeszcze z notariuszem.

W takiej sytuacji dzierżawa będzie, jak wskazano na wstępie, trwała. Chyba że dzierżawca nie będzie płacił czynszu (art. 703 k.c.). Jeżeli bowiem dzierżawca dopuszcza się zwłoki z zapłatą czynszu co najmniej za dwa pełne okresy płatności, a w wypadku gdy czynsz jest płatny rocznie – ponad trzy miesiące, wydzierżawiający może dzierżawę wypowiedzieć bez zachowania terminu wypowiedzenia. W takiej sytuacji wydzierżawiający powinien uprzedzić jednak dzierżawcę, udzielając mu dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty zaległości. Może Pan także rozwiązać umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia, gdyby dzierżawca używał gruntów w sposób sprzeczny z umową lub z przeznaczeniem rzeczy i mimo upomnienia nie przestał tego robić (art. 667 w zw. z 694 k.c.).

Poza tym, taka ogólna uwaga dla rolników wydzierżawiających ziemie, którzy zamierzają w niedalekiej przyszłości przekazać grunty rolne osobie bliskiej w darowiźnie.  Warto zawrzeć umowę krótkoterminową albo wprowadzić do umowy długoterminowej postanowienie, że wydzierżawiający może wypowiedzieć dzierżawę, np. z 6-miesięcznym terminem wypowiedzenia.      

dr hab. Aneta Suchoń

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a