Kanały strzykowe jałówek mogą być skolonizowane przez patogeny w bardzo wczesnym wieku, dlatego warto zastosować profilaktykę zanim jałówka stanie się krowąBeata Dąbrowska
StoryEditorOdchów jałówek

Dlaczego jałówki chorują na mastitis?

06.04.2026., 14:30h

Jednym z elementów mówiących o sytuacji zdrowotnej naszego stada jest współczynnik występowania mastitis u pierwiastek.Szacuje się, że parametr ten wynosi średnio aż 40%, co oznacza, że 40% pierwiastek w swoim pierwszym badaniu ma liczbę komórek somatycznych wynoszącą powyżej 100 tys./ml.

Mastitis u jałówek, które przecież nie mają jeszcze styczności z codziennym dojem powstaje na zupełnie innym od krów podłożu.

Odpajanie tylko  smoczkiem

Przyczyną takiej sytuacji może być wzajemne obsysanie się zwierząt, obecność w jałowniku nadmiernej liczby much, zła higiena w kojcach, w których utrzymywane są jałówki oraz błędy żywieniowe, jak na przykład niedobór witaminy E oraz selenu. Infekcja wymienia może rozwinąć się z powodu obsysania przez inne osobniki w grupie, a nawyk ssania przez jałówki wiąże się bowiem z ryzykiem wnikania patogenów do gruczołu mlekowego. Jakże często widzimy widzimy obsyłające się cieliczki utrzymywane w jednym kojcu. Warto wiedzieć, że po odpojeniu, u młodych cieliczek przez około 20 minut trwa jeszcze odruch ssania. Jeżeli podajemy mleko bezpośrednio z wiadra bez smoczka, to odruch ssania nie jest zaspokojony i cieliczki zaczynają się wzajemnie obsysać. Bakterie przechodzą więc ze śluzawicy na niewykształcone jeszcze wymię i w dogodnym momencie je zaatakują. I tym sposobem dochodzi do zapalenia wymion u wysoko cielnych jałówek. Ponad to, takie zachowanie młodych krów to również ryzyko uszkodzeń mechanicznych strzyków i tym samym zwiększenie ryzyka infekcji. Tak więc obsysanie w konsekwencji może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych i brakowania.

image
Kanały strzykowe jałówek mogą być skolonizowane przez patogeny w bardzo wczesnym wieku, dlatego warto zastosować profilaktykę zanim jałówka stanie się krową
FOTO: Beata Dąbrowska

Mleko odpadowe zakazane

Badania potwierdziły również, że wzajemnie zdajanie się zwierząt może powodować u krów wydłużenie okresu międzywycieleniowego oraz niską kondycję ciała (BCS). Innym czynnikiem powodującym mastitis u jałówek może być również odpajanie ich mlekiem odpadowym.Podawanie takiego mleka niesie również ze sobą ryzyko występowania u biegunek. Dzieje się tak wskutek obecności w nim chorobotwórczych bakterii lub ich toksyn.

Ponadto może się to przyczynić do wyselekcjonowania opornych na antybiotyki szczepów w mikrobiomie jelit cieląt. Takie zwierzęta w przyszłości mogą nie reagować na leczenie antybiotykiem

Kanał strzykowy zbyt szybko otwarty

Czynnikiem sprzyjającym powstawaniu mastitis u jałówek przed porodem mogą być również muchy, które przenoszą patogeny, między innymi gronkowca złocistego. Stąd też ograniczanie ich liczby w jałowniku jest ważnym elementem profilaktyki wymienia. Bardzo często jednak wysoka liczba komórek somatycznych u pierwiastek spowodowana jest zbyt wczesnym otwarciem kanału strzykowego np. na skutek zbyt późnego wieku pierwszego wycielenia. Przeprowadzono wiele badań, z których wynika, że wiele starszych krów z wysoką, liczbą komórek somatycznych miało ten problem już w pierwszej laktacji. Oznacza to, ze stan zapalany towarzyszył im przez cały okres produkcyjny.

Beata Dąbrowska

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
06. kwiecień 2026 14:32