W doświadczeniu przeprowadzonym na 24 krowach mlecznych rasy holsztyńskiej oceniano wpływ lizawki przeciw stresowi cieplnemu na wyniki produkcyjne i wybrane parametry fizjologiczne.
Specjalne lizawki
Zwierzęta podzielono na dwie grupy: kontrolną, bez dostępu do lizawki, oraz grupę otrzymującą lizawkę. Wszystkie krowy utrzymywano w kojcach z nieograniczonym dostępem do świeżej, czystej wody. Badanie trwało sześć tygodni, z czego dwa tygodnie przeznaczono na adaptację, a kolejne cztery na właściwy okres żywienia. Na potrzeby doświadczenia opracowano lizawkę dostosowaną do zwiększonego zapotrzebowania krów na minerały, pierwiastki śladowe i witaminy oraz inne składniki odżywcze podczas stresu cieplnego. Zawierała ona przede wszystkim sól, potas, cynk, żelazo, mangan, selen, chrom oraz witaminy C, A, D i E. Podczas trwania badania mierzono temperaturę i wilgotność w oborze (3 x dziennie), częstość oddechów i temperaturę rektalną krów (3 x dziennie, 2 x w tygodniu), pobranie paszy, wydajność i skład mleka oraz parametry fermentacji żwaczowej. W pierwszych dwóch tygodniach badania krowy doświadczały silnego do umiarkowanego stresu cieplnego. W trzecim i czwartym tygodniu jego nasilenie zmniejszyło się do poziomu umiarkowanego i łagodnego. Wraz z poprawą warunków środowiskowych wzrastały zarówno pobranie suchej masy, jak i wydajność mleczna. Jednocześnie wyniki wskazały, że suplementacja lizawką dodatkowo poprawiała efekty produkcyjne.
Więcej mleka, lepsze parametry
Krowy korzystające z lizawki osiągały wyższą wydajność mleczną. Chociaż sama zawartość składników w mleku nie uległa istotnym zmianom, odnotowano wzrost całkowitej produkcji tłuszczu mlecznego, białka, laktozy i suchej masy.
Badacze zaobserwowali ponadto korzystny wpływ lizawki na parametry fizjologiczne związane ze stresem cieplnym. W drugim i trzecim tygodniu doświadczenia krowy z grupy otrzymującej lizawkę wykazywały niższą częstotliwość oddechów niż zwierzęta z grupy kontrolnej. Nie stwierdzono natomiast istotnych różnic między grupami w zakresie temperatury rektalnej, choć wraz ze spadkiem nasilenia stresu cieplnego obniżała się ona u wszystkich zwierząt.
Lepsze pobranie paszy
Autorzy badania podkreślili również poprawę fermentacji żwaczowej, co może wskazywać na lepsze wykorzystanie paszy przez krowy otrzymujące lizawkę. W praktyce oznacza to, że odpowiednio skomponowana lizawka przeciw stresowi cieplnemu może stanowić wartościowe wsparcie nie tylko dla dobrostanu zwierząt, ale także dla wydajności całego stada.
Wnioski z badania sugerują, że stosowanie specjalistycznej lizawki w okresach wysokich temperatur może zwiększać pobranie paszy, poprawiać produkcję mleka oraz podnosić wydajność tłuszczu i białka mleka. To sprawia, że rozwiązanie to może być interesującym elementem strategii ograniczania negatywnych skutków stresu cieplnego w stadach krów mlecznych.
Beata Dąbrowska
Źródło: Frontiersin.org
