O jakie ekoschematy wnioskowali rolnicy w 2026 r.?
Jak wynika z danych ARiMR, 2026 rok to kolejny, w którym rolnicy postawili przede wszystkim na praktyki związane z ekoschematem Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi.
Tu prym wiodły, podobnie jak w latach poprzednich uproszczone systemy uprawy oraz międzyplony ozime i wsiewki śródplonowe. Niezmiennie popularnością cieszą się też wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin czy wymieszanie słomy z glebą. Mniej wniosków i na zdecydowanie mniejszą powierzchnię zgłoszono w przypadku gruntów wyłączonych z produkcji, ale więcej np. na obszary z roślinami miododajnymi.
Wg przekazanych redakcji przez ARiMR danych, na ekoschemat Obszary z roślinami miododajnymi rolnicy złożyli w tym roku 6 158 wniosków na łączną powierzchnię 23,3 tys. ha. Dla porównania w ub. roku było to o 523 wnioski mniej (i mniejsza też o ok. 3 tys. ha powierzchnia).
Większym zainteresowaniem niż w ub. roku cieszył się w tej kampanii wariant I ekoschematu Biologiczna uprawa, czyli mikrobiologiczne środki ochrony roślin – złożono w tym roku o 1702 wnioski więcej, tj. w sumie 8 908, na łączną powierzchnię 144,4 tys. ha (w ub. roku było to 125,8 tys. ha).
Wariant II czyli nawozowe produkty mikrobiologiczne cieszyły się nieco mniejszym zainteresowaniem, zarówno względem wariantu pierwszego, jak i względem roku ubiegłego. W 2026 r. złożono 2 251 wniosków o takie dopłaty na łączną powierzchnię 64,8 tys. ha, podczas gdy w 2025 było to 2486 wniosków na ok. 69,7 tys. ha.
Rolnicy znowu postawili na rolnictwo węglowe
Jak wynika z danych ARiMR, 2026 rok to kolejny, w którym rolnicy postawili przede wszystkim na praktyki związane z ekoschematem Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi. Tu prym wiodły, podobnie jak w latach poprzednich Uproszczone systemy uprawy oraz Międzyplony ozime i wsiewki śródplonowe.
Wniosków o dopłaty w ramach uproszczonych systemów złożono w tym roku blisko 152 tys. – czyli o prawie 7,5 tys. więcej niż w 2025 r. - na łączną powierzchnię ok. 3 460 tys. ha (o 209 tys. większą).
Praktyka Międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe to w tym roku nieco ponad 127 tys. wniosków na łączną powierzchnię 1 152 tys. ha, ale jak się okazuje o 8,7 tys. wniosków mniej niż w ub. roku.
Niezmiennie popularnością cieszą się też Wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin (złożono 92,6 tys. wniosków na łączną powierzchnię prawie 691 tys. ha) czy Wymieszanie słomy z glebą (85,2 tys. ha na łączną powierzchnię blisko 797 tys. ha), ale w porównaniu z ub. rokiem wniosków w ramach tych praktyk złożono mniej, odpowiednio o: 4,2 i 13,9 tys.
Większym zainteresowaniem cieszyły się natomiast w tym roku takie praktyki, jak: Zróżnicowana struktura upraw (złożono 75 tys. wniosków tj. o 2,5 tys. więcej niż w 2025 r.) oraz Stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo (złożono tu nieco ponad 80 tys. wniosków, tj. o 8,6 tys. więcej niż rok wcześniej). Nieco mniej chętnych – w porównaniu z kampanią 2025 – było na dopłaty w ramach praktyki Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – wniosków złożono 18,8 tys. („ubytek” rzędu 1,7 tys.) oraz na Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wniosków złożono 23,4 tys., czyli o 3,4 tys. mniej.
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, kampania 2026:
- ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt - 18 882 wnioski, 128 567,82 ha
- międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe - 127 093 wnioski, 1 151 924,92 ha
- opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia 23 472 wnioski, 616 596,83 ha
- opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant z wapnowaniem - 1 603 wnioski, 23 289,29 ha
- zróżnicowana struktura upraw - 75 371 wnioski, 1 927 109,39 ha
- wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin - 92 665 wniosków, 690 929,54 ha
- stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo - 80 354 wnioski, 1 466 883,59 ha
- uproszczone systemy uprawy - 151 976 wniosków, 3 460 369,43 ha
- wymieszanie słomy z glebą - 85 297 wniosków, 796 858,10 ha
Integrowana Produkcja Roślin
Jeśli chodzi o dane dotyczące ekoschematu Integrowana Produkcja Roślin wyraźnie widać wzrost zainteresowania rolników dopłatami do roślin sadowniczych, jagodowych czy warzywnych. Wzrosła w tych przypadkach zarówno sama liczba złożonych wniosków jak i powierzchnia, na której realizowane były te wymogi. Mniej chętnych było natomiast na pieniądze dedykowane roślinom rolniczym w tym systemie (konkretnie złożono 893 wniosków mniej).
Prowadzenie Integrowanej Produkcji Roślin, kampania 2026:
- rośliny sadownicze - 4 566 wniosków, 39 270,74 ha
- rośliny jagodowe - 1 840 wniosków, 12 758,66 ha
- rośliny rolnicze - 10 315 wniosków, 480 190,87 ha
- rośliny warzywne - 1 690 wniosków, 35 797,03 ha
Retencjonowanie wody na TUZ i grunty wyłączone
W porównaniu do ub. roku, mniej chętnych w tegorocznej kampanii było na dopłaty w ramach ekoschematu Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych i Grunty wyłączone z produkcji. Jeśli chodzi o ten pierwszy ekoschemat, złożono 17,4 tys. wniosków na łączną powierzchnię 109,4 tys. ha. W ub. roku było tych wniosków o 4,4 tys. więcej. Jeśli chodzi natomiast o ten drugi ekoschemat, złożono 6,1 tys. wniosków na łączną powierzchnię 7,7 tys. ha. W kampanii 2025 wyłączono w ramach tego ekoschematu 14,3 tys. ha, a wniosków o dopłaty złożono prawie 8,5 tys.
Ekoschematowe dopłaty do materiału siewnego
Zauważalnie niższe było w tym roku zainteresowanie rolników dopłatami do materiału siewnego w ramach ekoschematów. Największy „spadek” zaliczył wariant dopłat do zbóż i mieszanek – złożono 2910 wniosków mniej niż w 2025 roku. Jeśli chodzi o ziemniaki – złożono o 489 wniosków mniej, a w przypadku wariantu dopłat do roślin strączkowych - w porównaniu do ub. roku złożono takich wniosków o 353 mniej. We wszystkich wariantach zmniejszyła się także deklarowana do tych dopłat powierzchnia.
Materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, kampania 2026
- zboża i mieszanki zbóż - 15 090 wniosków, 205 133,95 ha
- rośliny strączkowe – 783 wnioski, 5 833,36 ha
- ziemniaki - 1 612 wnioski, 7 184,98 ha
Jeśli chodzi natomiast o ekoschemat Dobrostan zwierząt, w kampanii 2025 o takie dopłaty ubiegało się 124 tys. rolników. W tym roku – wg danych ARiMR – już prawie 129 tys.
Warto zaznaczyć, że cały czas trwa jeszcze weryfikacja wniosków, więc wyżej podane liczby nie są ostateczne. Chodzi tu np. o:
- Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt
- Obsługa i weryfikacja ekoschematu Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt (EKSTUZ) odbywa się po zakończeniu okresu utrzymania obsady, czyli po 30 września danego roku.
- Prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin
- Jednostki certyfikujące przekazują wykaz producentów spełniających wymagania integrowanej produkcji roślin do ARiMR do 30 września każdego roku. Wykaz ten stanowi bezpośrednią podstawę do weryfikacji kwalifikowalności dla ekoschematu IPR.
- Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych.
- IUNG przekazuje do ARiMR wykaz działek zalanych lub podtopionych na trwałych użytkach zielonych (TUZ) corocznie w IV kwartale, najpóźniej do 10 października roku następującego po okresie monitorowania, w którym złożono wniosek.
Agnieszka Kozłowska
