Rolnicy przedstawili komisarzowi skalę strat
1 września przedstawiciele Copa-Cogeca z krajów najbardziej dotkniętych tegoroczną falą upałów spotkali się z unijnym komisarzem ds. rolnictwa i żywności Christophe’em Hansenem oraz irlandzkim ministrem rolnictwa Martinem Heydonem.
Spotkanie miało pozwolić na zebranie informacji bezpośrednio od przedstawicieli sektora przed najbliższym spotkaniem ministrów rolnictwa UE w Dublinie, podczas którego temat skutków tegorocznych ekstremalnych zjawisk pogodowych ma zostać włączony do agendy.
Copa-Cogeca przedstawiła wstępną ocenę szkód przekazaną przez swoje organizacje członkowskie. Nie jest to jeszcze ostateczny bilans strat dla całej Unii Europejskiej.
Z informacji zebranych przez organizację wynika, że szczególnie mocno ucierpiały regiony Europy Południowej, Środkowej i Zachodniej.
Wśród krajów zgłaszających najpoważniejsze skutki znalazły się Słowenia, Austria, Francja i Włochy. Znaczące problemy odnotowano również w Hiszpanii, na Węgrzech, w Niemczech, Chorwacji, Czechach, Irlandii i Rumunii.
Kukurydza traci nawet 70 proc. plonu
Jednymi z najbardziej poszkodowanych upraw są zboża, kukurydza i rośliny oleiste. Według wstępnej oceny przekazanej Copa-Cogeca przez jej członków straty w kukurydzy wynoszą:
- 50–70 proc. w Słowenii,
- około 40 proc. we Francji,
- 20–25 proc. we Włoszech,
- do 70 proc. na niektórych obszarach bez nawadniania we Włoszech.
Problemy dotyczą także ziemniaków, buraków cukrowych i warzyw.
Sadownicy i plantatorzy również liczą straty
Ekstremalne temperatury dotknęły również upraw wieloletnich. Copa-Cogeca informuje o problemach w produkcji owoców, winogron i oliwek. Wysokie temperatury powodują m.in. stres cieplny roślin, oparzenia słoneczne, opadanie owoców, a także pogorszenie ich wielkości i jakości.
Szczególnie poważne skutki zgłaszane są w Chorwacji, Włoszech, Słowenii i Hiszpanii. W Chorwacji, według danych przekazanych organizacji, produkcja owoców i winogron może być około 30 proc. niższa.
Dużym problemem jest również brak infrastruktury do nawadniania. Copa-Cogeca podaje, że ponad 90 proc. chorwackich gajów oliwnych nie ma nawadniania.
Upały uderzają także w hodowlę
Problemy nie dotyczą wyłącznie producentów roślinnych. Wysokie temperatury i ograniczona dostępność traw oraz pasz objętościowych mocno ograniczyły produkcję siana i wykorzystanie pastwisk. W konsekwencji w wielu regionach rolnicy mają mniej paszy na kolejne miesiące.
Według wstępnych danych przekazanych Copa-Cogeca straty w produkcji siana sięgają co najmniej 50 proc. na Węgrzech. W dotkniętych ekstremalnymi warunkami regionach Niemiec straty w produkcji siana i na pastwiskach wynoszą 30–90 proc. Problemy z dostępnością pasz zgłaszają również gospodarstwa we Francji, Słowenii, Hiszpanii, Włoszech i Irlandii.
Produkcja mleka spada
Skutki upałów zaczynają być odczuwalne również w produkcji zwierzęcej. Copa-Cogeca informuje, że w niektórych regionach produkcja mleka spadła o 10–15 proc. Organizacja wskazuje jednocześnie na problemy związane z dobrostanem zwierząt, rozrodem oraz utrzymaniem liczebności stad.
Hodowcy muszą także zwiększać zakupy pasz. To podnosi koszty produkcji i może stać się dodatkowym problemem w okresie jesienno-zimowym, gdy gospodarstwa będą musiały uzupełniać zapasy.
Copa-Cogeca chce większej pomocy z UE
Zdaniem Copa-Cogeca obecne działania podejmowane przez poszczególne państwa i regiony nie odpowiadają skali problemu. Organizacja wskazuje, że dotychczasowa reakcja koncentruje się przede wszystkim na pomocy krajowej i regionalnej, ubezpieczeniach, gospodarowaniu wodą oraz inwestycjach w nawadnianie. Copa-Cogeca postuluje silniejszą reakcję na poziomie całej Unii Europejskiej.
Wśród propozycji Copa-Cogeca znalazły się:
- szybka poprawa płynności finansowej gospodarstw,
- bardziej elastyczne wykorzystanie instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej,
- silniejsza koordynacja działań między państwami UE,
- większe inwestycje w przystosowanie rolnictwa do ekstremalnych warunków pogodowych,
- rozwój odporniejszych odmian,
- inwestycje w gospodarkę wodną i nawadnianie,
- rozwój narzędzi zarządzania ryzykiem.
Rolnictwo potrzebuje zmian na lata
Copa-Cogeca uważa, że problem nie ogranicza się do tegorocznych zbiorów. Tegoroczna sytuacja nakłada się bowiem na wcześniejsze problemy gospodarstw, w tym wysokie koszty nawozów i energii.
Zdaniem organizacji może to mieć konsekwencje dla sytuacji ekonomicznej gospodarstw, produkcji żywności oraz bezpieczeństwa żywnościowego. Copa-Cogeca zwraca również uwagę na możliwość utrzymywania się presji inflacyjnej w kolejnych miesiącach.
Dlatego organizacja chce nie tylko natychmiastowego wsparcia, ale także zmian, które pozwolą gospodarstwom lepiej przygotować się na kolejne ekstremalne zjawiska pogodowe.
Copa-Cogeca wskazuje także na przepisy
Organizacja postuluje również działania dotyczące dyrektyw azotanowych, zawieszenie CBAM oraz rozwiązania w ramach tzw. Food and Feed Omnibus. Copa-Cogeca chce, aby regulacje zapewniały rolnikom bardziej praktyczne możliwości dostosowania produkcji do nowych warunków. Wśród wskazywanych przez organizację kwestii znajduje się także dostęp do skutecznych środków ochrony roślin.
Przyszła WPR ma pomóc rolnikom przystosować się do zmian
W dalszej perspektywie Copa-Cogeca chce zwiększenia możliwości inwestowania w odporność europejskiego rolnictwa.
Organizacja wskazuje na przyszłą Wspólną Politykę Rolną, wspólną organizację rynków rolnych oraz Europejski Fundusz Konkurencyjności jako instrumenty, które powinny zapewniać środki na inwestycje w adaptację, innowacje, gospodarkę wodną i zarządzanie ryzykiem.
„Nie można czekać na kolejny kryzys”
Copa-Cogeca podkreśla, że tegoroczne doświadczenia są kolejnym sygnałem dla europejskiego rolnictwa. Organizacja zwraca uwagę, że ekstremalne zjawiska pogodowe coraz mocniej wpływają na gospodarstwa w różnych częściach Europy i w kolejnych porach roku. Dlatego jej zdaniem potrzebne są dwa rodzaje działań: szybka reakcja na tegoroczne straty oraz długoterminowa strategia zwiększania odporności gospodarstw.
Copa-Cogeca deklaruje gotowość do dalszych rozmów z Komisją Europejską, państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim. Organizacja chce, aby tegoroczne doświadczenia przełożyły się na konkretne działania wzmacniające odporność europejskiego rolnictwa.
Źródło: copa-cogeca.eu
Oprac. Agnieszka Sawicka
