Świnie z KPO. Rolnicy mogą nie zdążyć z inwestycjami
Rolnicy realizujący inwestycje w ramach Krajowego Planu Odbudowy – produkcja trzody chlewnej – wciąż mierzą się z problemem krótkich terminów realizacji. Sprzęt potrzebny do modernizacji chlewni nie dociera na czas, a ostateczny termin rozliczenia przedsięwzięć mija już 31 marca 2026 r. Do sprawy włączyły się już izby rolnicze, a ministerstwo rolnictwa zapowiada działania.
Rolnicy: umowy podpisane, inwestycje zagrożone
Do redakcji od tygodni napływają sygnały od producentów świń, którzy podpisali umowy dopiero na początku 2026 r., a dziś nie są w stanie zrealizować inwestycji przed wyznaczonym terminem. Problemem są przede wszystkim długie terminy dostaw automatycznych linii paszowych, systemów zarządzania produkcją czy urządzeń do przygotowania pasz.
Hodowcy podkreślają, że inwestycje planowali zgodnie z zasadami programu, jednak realia rynkowe okazały się bezlitosne – dostawcy nie są w stanie zagwarantować montażu i uruchomienia instalacji w tak krótkim czasie.
Izby rolnicze piszą do ministra
20 lutego 2026 r. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zwrócił się do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego z wnioskiem o zmianę wytycznych i wydłużenie terminów rozliczeń w ramach „Rolnictwo 4.0” finansowanego z KPO.
Jak wskazują izby, do biura KRIR napływają liczne sygnały od producentów trzody chlewnej, szczególnie prowadzących gospodarstwa w cyklu zamkniętym, którzy mimo starań nie są w stanie zakończyć inwestycji w obecnych ramach czasowych.
- W odpowiedzi na liczne sygnały płynące od rolników, postulujemy uelastycznienie harmonogramu wdrażania projektów, gdyż obecna sytuacja, w której beneficjenci podpisują umowy z końcem stycznia 2026 roku z obowiązkiem zakończenia inwestycji do marca bieżącego roku, jest w świetle realiów rynkowych niemożliwa do udźwignięcia – podkreśla KRIR.
Izby zwracają uwagę, że moce przerobowe dostawców technologii są wyczerpane, a terminy dostaw i montażu znacznie przekraczają ramy określone w umowach. Według samorządu rolniczego restrykcyjne egzekwowanie terminów może doprowadzić do rezygnacji z inwestycji i pogłębić proces likwidacji stad w małych i średnich gospodarstwach.
Ministerstwo: pracujemy nad wydłużeniem terminów dla producentów świń
Resort rolnictwa przyznaje, że problem jest znany. W odpowiedzi przekazanej naszej redakcji ministerstwo rolnictwa potwierdza, że otrzymuje podobne zgłoszenia od hodowców.
- Do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi również wpływają zgłoszenia od producentów trzody chlewnej, którzy zawarli umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, dotyczące trudności w dotrzymaniu terminów realizacji przedsięwzięć, wynikających z ograniczonej dostępności maszyn i urządzeń na rynku oraz z wydłużonych terminów dostaw sprzętu – informuje resort.
Ministerstwo podjęło już działania legislacyjne.
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęło prace nad wydłużeniem terminów realizacji przedsięwzięć oraz składania wniosków o płatność w ramach wsparcia Rolnictwo 4.0 dla producentów trzody chlewnej, realizowanego w naborach prowadzonych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Planowane zmiany obejmą zarówno II, jak i I nabór wniosków – przekazano.
Resort zaznacza jednocześnie, że celem jest umożliwienie rozliczenia inwestycji wszystkim beneficjentom, także w sytuacjach opóźnień wynikających z czynników rynkowych.
ARiMR monitoruje sytuację
Ministerstwo podkreśla, że pozostaje w stałym kontakcie z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako instytucją wdrażającą program.
- Działania te mają na celu umożliwienie – w możliwie najszerszym zakresie – rozliczenia przedsięwzięć wszystkim beneficjentom, którzy zawarli umowy o objęcie wsparciem, w tym również w sytuacjach opóźnień o charakterze rynkowym, niezależnych od beneficjentów – wskazuje MRiRW.
Na razie jednak nie ma oficjalnej decyzji o wydłużeniu terminów, dlatego hodowcy świń wciąż żyją w niepewności.
Nabór zakończył się latem 2025 r. Czasu zostało niewiele
Przypomnijmy. II nabór na dotacje w ramach KPO dla producentów świń trwał do 27 lipca 2025 r. O pomoc mogli ubiegać się hodowcy, którzy w ciągu roku przed startem naboru zgłosili od 200 do 20 tys. świń.
Na inwestycje – m.in. automatyzację produkcji, systemy żywienia, monitoring dobrostanu czy oprogramowanie do zarządzania stadem – przeznaczono 210 mln zł. Maksymalne wsparcie wynosiło 200 tys. zł, a poziom refundacji sięgał 80 proc. kosztów dla młodych rolników i gospodarstw ekologicznych oraz 65 proc. dla pozostałych.
Inne działania KPO dla rolników już z wydłużonym terminem
Przypomnijmy, że w innych obszarach KPO pojawiły się już projekty rozporządzeń wydłużających czas realizacji inwestycji do 30 kwietnia 2026.
Chodzi m.in. o:
- działania 1 i 2 inwestycji A1.4.1 (magazynowanie, przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych),
- działanie 3 A1.4.1, czyli tzw. małe przetwórstwo,
- inwestycje w silosy,
- wymianę słupów chmielowych,
- rolnictwo 4.0 dla szkół.
Kamila Szałaj
