Do naszej redakcji napisał Czytelnik z pytaniem o rozpatrywanie wniosku o emeryturę rolniczą po pracy za granicą. Poprosiliśmy KRUS o wyjaśnienie procedury. Kasa przedstawiła ogólne zasady, dlatego wyjaśniamy, kiedy zagraniczne okresy ubezpieczenia mają znaczenie dla emerytury rolniczej i w jakich przypadkach KRUS wydaje decyzję tymczasową.
Ile lat ubezpieczenia trzeba mieć do emerytury rolniczej?
KRUS wskazuje dwa podstawowe warunki: osiągnięcie wieku emerytalnego oraz co najmniej 25 lat ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników. Wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Do wymaganego okresu mogą zostać zaliczone także okresy ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin z lat 1983–1990. KRUS wymienia również prowadzenie gospodarstwa lub pracę w nim po ukończeniu 16 lat, przed 1 stycznia 1983 r. — pod warunkiem że okresy te nie zostały już uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty na podstawie innych przepisów.
Kasa zaznacza, że osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. nie dolicza do stażu wymaganego do emerytury rolniczej okresów ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia poza rolnictwem w Polsce. Inne zasady dotyczą uwzględniania okresów ubezpieczenia przebytych za granicą.
Kiedy praca w Niemczech ma znaczenie dla emerytury z KRUS?
Według KRUS zagraniczne okresy ubezpieczenia, w tym okresy z Niemiec, mogą zostać zsumowane z polskimi przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej, jeżeli wnioskodawca ma mniej niż wymagane 25 lat ubezpieczenia rolniczego. Odbywa się to na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Jeżeli okresy ubezpieczenia rolniczego i zagranicznego się pokrywają, KRUS weryfikuje okresy rolnicze. Samo wskazanie w dokumentach pracy w Niemczech nie rozstrzyga więc jeszcze, które okresy zostaną uwzględnione i czy są one potrzebne do ustalenia prawa do polskiej emerytury.
Kiedy KRUS wydaje decyzję tymczasową?
Taką możliwość KRUS opisuje w przypadku osoby, która ma co najmniej 25 lat wymaganego ubezpieczenia rolniczego i spełnia warunki do emerytury na podstawie polskich okresów. W sprawach rozpatrywanych z zastosowaniem unijnych przepisów o koordynacji Kasa wydaje wtedy decyzję tymczasową.
Po potwierdzeniu okresów przez zagraniczną instytucję KRUS ustala również wysokość świadczenia z ich uwzględnieniem, czyli tzw. świadczenia proporcjonalnego. Jak informuje Kasa, następnie podejmuje wypłatę korzystniejszego świadczenia i wydaje decyzję ostateczną.
Inaczej jest, gdy wnioskodawca ma mniej niż 25 lat wymaganego ubezpieczenia rolniczego. Jeśli do uzyskania emerytury potrzebne są okresy ubezpieczenia za granicą, KRUS ustala prawo do świadczenia dopiero po ich potwierdzeniu przez zagraniczną instytucję.
Gdzie złożyć wniosek, jeśli pracowało się w Niemczech?
Osoba mieszkająca w Polsce składa wniosek o emeryturę rolniczą we właściwym oddziale regionalnym lub placówce terenowej KRUS. Dołącza posiadane dokumenty potwierdzające zagraniczne okresy ubezpieczenia lub zamieszkania.
Wnioski dotyczące osób z okresami ubezpieczenia w Niemczech są przekazywane do Placówki Terenowej KRUS w Ostrowie Wielkopolskim, która obsługuje takie sprawy. KRUS przekazuje wniosek również instytucji zagranicznej, aby rozpatrzyła prawo do świadczenia według swoich przepisów. Każde państwo ustala i wypłaca świadczenie za okresy ubezpieczenia przebyte w jego systemie.
Ile czasu KRUS ma na wydanie decyzji?
KRUS informuje, że decyzję w sprawie prawa do emerytury lub jej wysokości wydaje w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy. Termin ten nie zawsze liczy się więc od dnia złożenia wniosku.
Kasa wskazuje, że oczekiwanie na decyzję może się wydłużyć z powodu postępowania prowadzonego z zagraniczną instytucją. To, jakie dokumenty i potwierdzenia są jeszcze potrzebne w konkretnej sprawie, wnioskodawca może ustalić bezpośrednio w KRUS.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podstawie odpowiedzi KRUS.
