Do rozdysponowania w tym naborze jest 647,52 mln zł. Młodzi rolnicy, którzy prowadzą produkcję zwierzęcą albo zadeklarują jej prowadzenie, będą mogli ubiegać się o 300 tys. zł premii, pozostali – o 200 tys. zł. Gdyby większość wnioskowała o niższą premię, pieniędzy wystarczy dla około 3,1 tys. rolników.
O 300 tys. zł mogą ubiegać się młodzi rolnicy, którzy zadeklarują prowadzenie produkcji zwierzęcej co najmniej w ostatnim roku kalendarzowym realizacji biznesplanu na takim poziomie, że co najmniej 50% wyliczonej w biznesplanie docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa będzie osiągnięte z produkcji zwierzęcej.
Wnioski o pomoc powinny być rozpatrzone w terminie 5 miesięcy od dnia zakończenia naboru.
Dla rolnika, która ma albo będzie miał ziemię
O premię może wystąpić młody rolnik, który rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej niewcześniej niż 24 miesiące przed dniem złożenia wniosku, albo osoba, która nie rozpoczęła jeszcze prowadzenia takiej działalności. Ten warunek musi spełnić także małżonek ubiegającego się o premię. Zasadniczo prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rozpoczyna się z dniem stania się właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych. Wyjątkowo traktowane jest m.in. przejęcie gruntów przez osobę niepełnoletnią, w wyniku dziedziczenia lub podczas nauki.
W roku składania wniosku gospodarstwo ubiegającego się o premię powinno mieć powierzchnię użytków rolnych równą co najmniej powierzchni minimalnej (średnia powierzchnia gospodarstwa w kraju lub średnia wojewódzka) lub wielkość ekonomiczną na poziomie co najmniej 15 tys. euro i stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Ponadto nie może być większe niż 300 ha i o wielkości ekonomicznej powyżej 150 tys. euro.
Osoby, które nie posiadają takiego gospodarstwa, aby otrzymać premię, powinny stać się jego posiadaczami najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od przyznania pomocy. Trzeba jednak mieć na uwadze, że co najmniej 50% powierzchni minimalnej powinno być przedmiotem wyłącznej własności młodego rolnika lub małżeńskiej wspólności majątkowej, użytkowania wieczystego lub wyłącznej lub wspólnej z małżonkiem dzierżawy z ZWRSP lub od jednostek samorządu terytorialnego. Resztę może np. wydzierżawić od sąsiada.
Młody rolnik nie musi być ubezpieczony w KRUS – najważniejsze, aby do upływu 5 lat, liczonych od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, co najmniej 60% jego przychodów pochodziło z prowadzonej przez niego działalności rolniczej lub okołorolniczej.
Wymagane kwalifikacje
Pomoc przyznaje się osobie, która posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe lub umiejętności przydatne do prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie jako kierujący.
Warunek posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub umiejętności można uznać za spełniony, jeżeli wnioskujący zdobędzie je najpóźniej przed wysłaniem do niego przez Agencję informacji o zawarciu umowy o przyznaniu pomocy. Osoby, które nie posiadają kwalifikacji zawodowych lub umiejętności, muszą zobowiązać się do ich uzupełnienia w ciągu 3 lat od wypłaty pierwszej raty pomocy oraz rozpocząć naukę najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy. Jeśli jednak składający wniosek nie ma kwalifikacji już na starcie, nie może otrzymać punktów za to kryterium przy ocenie wniosku.
Najważniejsze są punkty
Kryteriów oceny wniosku jest osiem. Aby wniosek zakwalifikował się do pomocy, powinien zdobyć minimum 7 punktów.
Jeśli wnioskujący ma:
- wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz co najmniej czteroletni staż pracy w rolnictwie – uzyska 2 punkty;
- uzyskany w formach pozaszkolnych tytuł wykwalifikowanego robotnika lub tytuł mistrza, lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie: rolnik, ogrodnik, pszczelarz lub mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w rolnictwie – 3 punkty;
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe oraz kwalifikacje w zawodzie: rolnik, ogrodnik, pszczelarz lub mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych – 4 punkty;
- stopień naukowy doktora nauk: rolniczych lub weterynaryjnych lub wykształcenie wyższe związane z rolnictwem lub innym kierunkiem studiów oraz co najmniej trzyletni staż pracy w rolnictwie lub ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z działalnością rolniczą, lub wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz kwalifikacje w zawodzie: technik rolnik, technik ogrodnik, technik architektury krajobrazu, technik hodowca koni, technik pszczelarz, technik weterynarii (w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla zwierząt), technik agrobiznesu, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik turystyki wiejskiej lub technik turystyki na obszarach wiejskich – 5 punktów.
Prowadzenie produkcji zwierzęcej
Za kryterium „prowadzenie produkcji zwierzęcej” można zdobyć punkty, pod warunkiem że co najmniej 50% wyliczonej w biznesplanie docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa stanowi wielkość ekonomiczną osiągniętą z produkcji zwierzęcej. Przyznanie punktów za to kryterium wiąże się ze zobowiązaniem do prowadzenia produkcji zwierzęcej na minimum takim poziomie do upływu 5 lat liczonych od wypłaty pierwszej raty pomocy.
Jeżeli różnica wieku pomiędzy osobą fizyczną przekazującą użytki rolne a wnioskującym o premię wynosi:
- powyżej 15 do 25 lat – przyznaje się 3 punkty;
- powyżej 25 lat – przyznaje się 5 punktów.
Wnioskujący o premię otrzyma punkty za to kryterium, jeśli wszystkie użytki rolne, które mu zostaną przekazane, wejdą w skład jego gospodarstwa i staną się jego wyłączną własnością lub wejdą do małżeńskiej wspólności majątkowej. Oznacza to, że punkty zostaną przyznane nawet w sytuacji, gdy np. rodzice nie przekażą następcy wszystkich użytków rolnych oraz zwierząt. Ponadto, w przypadku gdy wnioskujący o premię otrzyma ziemię od kilku osób fizycznych, ale przekażą oni ziemię mu wspólnie, różnica wieku jest liczona między nim a najstarszym przekazującym. Chodzi tutaj o sytuację przekazywania ziemi wspólnie przez oboje rodziców będących w związku małżeńskim albo współwłaścicieli. Natomiast gdy kilka osób fizycznych niezależnie przekazuje swoje grunty młodemu rolnikowi, różnica wieku jest liczona w stosunku do osoby, od której młody rolnik otrzyma najwięcej ziemi.
Przejmowane gospodarstwa w całości
Za „przejmowanie gospodarstwa w całości” przyznaje się 5 punktów. Przez przejmowanie gospodarstwa w całości rozumie się przejęcie od przynajmniej jednej osoby fizycznej wszystkich użytków rolnych na własność albo do małżeńskiej wspólności majątkowej oraz zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem rejestracji na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wchodzących w skład tego gospodarstwa. Z tym że powierzchnia przekazywanych użytków rolnych powinna wynosić co najmniej 1 ha.
Przekazujący może pozostawić sobie natomiast do 0,5 ha ziemi rolnej. Uzyskanie punktów za to kryterium jest uzależnione również od tego, czy przekazywane grunty wchodziły kiedyś w skład gospodarstwa innego młodego rolnika, który uzyskał premię z PROW 2014–2020. Jeśli tak było, pomimo spełnienia pozostałych warunków punkty nie zostaną przyznane.
Powierzchnia gospodarstwa i systemy jakości
Za powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie można uzyskać maksymalnie 3 punkty, pod warunkiem że uzupełni się ją do tej wskazanej w biznesplanie najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od przyznania pomocy. W przypadku gospodarstw położonych w województwach, w których średnia powierzchnia gospodarstwa jest mniejsza niż średnia krajowa, punkty przyznaje się za powierzchnię użytków rolnych powyżej średniej krajowej, a w przypadku pozostałych gospodarstw – za powierzchnię powyżej średniej wojewódzkiej.
Za uczestnictwo lub planowane uczestnictwo w unijnym i krajowym systemie jakości przysługuje maksymalnie 5 punktów. Natomiast za wielkość ekonomiczną gospodarstwa w roku wyjściowym, którą ustala się w oparciu o produkcję prowadzoną na użytkach rolnych, którymi rolnik dysponuje najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy – maksymalnie 3 punkty. Jeden punkt otrzymają także wniosek osoby, która w dniu złożenia wniosku jest domownikiem rolnika lub uczniem w systemie dziennym albo studentem na studiach stacjonarnych lub zarejestrowanym bezrobotnym.
Wypłata pierwszej i drugiej raty premii
O wypłatę pierwszej raty premii (140 tys. zł) młody rolnik składa wniosek w ciągu 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy. Do tego czasu, oprócz rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa i uzupełniania kwalifikacji, trzeba zacząć prowadzić rachunkowość oraz przystąpić do korzystania z doradztwa indywidualnego dedykowanego rozpoczynającym po raz pierwszy prowadzenie gospodarstwa.
O drugą ratę może wnioskować po zrealizowaniu biznesplanu, pod warunkiem że dzięki inwestycjom nastąpił wzrost wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Rozmiar wzrostu zależy od jego wyjściowej wielkości ekonomicznej. W sytuacji gdy gospodarstwo w roku składania wniosku nie spełniało wymogu wyjściowej wielkości ekonomicznej, otrzyma drugą ratę premii, jeśli jego wielkość ekonomiczna wzrośnie do co najmniej 19,5 tys. euro. W przypadku gdy gospodarstwo miało ją na poziomie:
- co najmniej 15 tys. euro i mniej niż 25 tys. euro, wzrost musi być 30-procentowy;
- co najmniej 25 tys. euro i mniej niż 50 tys. euro – 20-procentowy;
- co najmniej 50 tys. euro i mniej niż 100 tys. euro – 15-procentowy;
- co najmniej 100 tys. euro – 10-procentowy.
Młodzi rolnicy muszą mieć na uwadze, że osiągnięty wzrost wielkości ekonomicznej, podobnie zresztą jak osiąganie minimum 60% przychodów z działalności rolniczej, muszą utrzymać co najmniej przez 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty premii.
Magdalena Szymańska
fot. M. Szymańska
