Brat przejął całe gospodarstwo, a rodzice zmarli. Czy rodzeństwu należą się pieniądze?

Komu i w jakiej wysokości przysługuje prawo do zachowku?

Artykuł 991 § 1 Kodeksu cywilnego wskazuje, że zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Zgodnie zaś z § 2, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Kiedy przedawnia się roszczenie o wypłatę lub uzupełnienie zachowku?

Z kolei art. 1007 Kodeksu cywilnego określa, że roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

Natomiast roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Jakie kroki prawne należy podjąć, aby skutecznie dochodzić zapłaty zachowku?

Nie nastąpiło zatem przedawnienie roszczenia o zachowek po Pani tacie. W pierwszym etapie musi zostać przeprowadzone postępowanie spadkowe po Pani tacie i odrębne po Pani mamie. Dopiero mając postanowienia o nabyciu spadku, będzie mogła Pani wystąpić do sądu o wypłatę zachowku od brata.

dr hab. Aneta Suchoń, prof. UAM