Koszty kwalifikowalne zastąpiono uproszczonymi kosztami jednostkowymi. Wysokość tych kosztów opracowano na podstawie analizy danych historycznych, które pozyskano z wniosków o przyznanie pomocy złożonych w naborze przeprowadzonym w 2024 r. Uwzględniono też zmianę cen produkcji budowlano-montażowej opublikowanych przez GUS.
Wysokość pomocy się jednak nie zmieniła. Tak więc pomoc do inwestycji w fotowoltaikę, podobnie jak w termomodernizację wynosi dla każdego rodzaju z tych inwestycji 200 tys. zł. Najwyższy limit pomocy, tj. 1,5 mln zł, przewidziano na wsparcie biogazowni.
Po zmianie w przypadku inwestycji w produkcję energii ze słońca refundacji podlega do 65% ustalonych stawek, a w przypadku pozostałych inwestycji – do 65% kosztów kwalifikowalnych. Szacowane koszty jednostkowe za 1 kW mocy instalacji produkujących energię z promieniowania słonecznego wynoszą 3940 zł, a za 1 kWh pojemności magazynu energii elektrycznej – 2250 zł. Są to ceny netto (bez podatku VAT). Będą aktualizowane w przypadku zmian poziomu kosztów uwzględnianych przy ich szacowaniu, w tym związanych ze wskaźnikiem
inflacji.
Rolnik może skorzystać z dofinansowania z obszarów A, B lub C. W przypadku ubiegania się o wsparcie do biogazowni i fotowoltaiki limit pomocy nie może przekroczyć 1,5 mln zł, biogazowni i termomodernizacji – 1,7 mln zł, fotowoltaiki i termomodernizacji – 400 tys. zł, a biogazowni, fotowoltaiki i termomodernizacji – 1,7 mln zł.
Wytworzonej energii nie można sprzedawać
Kalkulując opłacalność inwestycji w biogazownie i instalacje produkujące energię ze słońca, należy pamiętać, że wytworzona energia może być wykorzystana wyłącznie na potrzeby własne gospodarstwa, a całkowita moc urządzeń powinna być dostosowana do zużycia energii elektrycznej.
Całkowita moc urządzeń wytwarzających energię elektryczną w gospodarstwie nie może przekroczyć 50 kW na każdy punkt poboru energii (PPE) występujący w tym gospodarstwie.
Zakłada się, że do 10 kW może być wykorzystanych na potrzeby budynków mieszkalnych jednorodzinnych wchodzących w skład gospodarstwa, pod warunkiem że nie przekroczy się 20% całkowitej mocy urządzeń do wytwarzania energii z OZE znajdujących się w gospodarstwie.
Pomoc przyznaje się na inwestycje realizowane na nieruchomościach stanowiących własność wnioskodawcy lub będących przedmiotem użytkowania wieczystego co najmniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Panele fotowoltaiczne i solarne można montować na gruntach rolnych zabudowanych, oznaczonych symbolem Br, lub na gruntach z nimi graniczących.
Z inwestycją w fotowoltaikę musi się łączyć zakup magazynu energii, a może się łączyć także zakup pompy ciepła. Pojemność magazynu energii elektrycznej nie może być mniejsza niż iloczyn mocy zainstalowanej elektrycznej PV, wyrażonej w kilowatach, i przelicznika wynoszącego 0,5.
Wsparcie termomodernizacji dotyczy wyłącznie budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej, czyli służących do:
-
przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie;
-
prowadzenia produkcji zwierzęcej;
-
funkcjonowania pieczarkarni;
-
przechowywania owoców i warzyw;
-
oczyszczania i suszenia nasion;
-
rolniczego handlu detalicznego;
-
sprzedaży bezpośredniej lub dostaw bezpośrednich;
-
prowadzenia produkcji w szklarniach i tunelach foliowych.
Dofinansowanie obejmuje także budynki zaplecza gospodarstwa rolnego, w tym budynki wielofunkcyjne służące produkcji rolnej.
Dofinansowanie dotyczy:
- docieplenia ścian zewnętrznych, dachu, stropu i podłóg,
- zakupu świetlików dachowych, okien, drzwi zewnętrznych lub bram wjazdowych;
- zakupu kotłów na biomasę, z wyłączeniem kotłów do spalania słomy;
- robót budowlanych dotyczących istniejącej instalacji centralnego ogrzewania;
- zakupu instalacji do odzyskiwania ciepła;
- zakupu systemów energooszczędnego oświetlenia LED;
- zakupu systemów monitoringu i zarządzania energią.
Warunkiem uzyskania pomocy jest wykazanie, że inwestycje przyczynią się do redukcji wskaźnika EK oraz wskaźnika EP o co najmniej 30%.
Kryteria wyboru
Dla każdego z trzech rodzajów pomocy ustalono kryteria wyboru. Pomoc będzie przyznana na inwestycje, które uzyskały co najmniej 6 punktów.
Dla każdego rodzaju inwestycji istotne jest prowadzenie produkcji zwierzęcej w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia naboru, czyli od września 2025 r. do września 2026 r. Premiowane są także inwestycje realizowane przez młodych rolników. Jak wygląda punktacja, przedstawiamy poniżej.
W przypadku inwestycji dotyczącej biogazowni:
-
prowadzenie produkcji zwierzęcej:
-
– więcej niż 200 DJP – 6 punktów,
-
– więcej niż 100 DJP – 4 punkty,
-
– od 50 do 100 DJP – 2 punkty;
-
-
uczestnictwo w systemie integrowanej produkcji roślin lub produkcja ekologiczna – 2 punkty,
-
realizacja inwestycji na obszarach chronionych – 1 punkt;
-
młody rolnik – 2 punkty;
-
udział nawozów naturalnych pochodzących z własnego gospodarstwa w substratach:
-
– powyżej 50% – 4 punkty,
-
– od 20 do 50% – 2 punkty.
-
-
W przypadku mikroinstalacji słonecznych:
-
produkcja zwierzęca na poziomie co najmniej 5 DJP – 4 punkty;
-
uczestnictwo w integrowanej produkcji – 2 punkty;
-
inwestycja na obszarach chronionych – 1 punkt;
-
młody rolnik – 2 punkty;
-
brak podobnej pomocy z PROW 2014–2020 – 3 punkty.
Dodatkowe punkty przyznawane są za sprawność instalacji PV oraz sprawność optyczną kolektorów słonecznych. Im większa sprawność, tym wyższa punktacja.
W przypadku termomodernizacji:
- prowadzenie produkcji zwierzęcej – 4 punkty;
- integrowana produkcja roślin lub produkcja ekologiczna – 2 punkty;
- inwestycja na obszarach chronionych – 1 punkt;
- młody rolnik – 2 punkty.
Ponadto za docieplenie połączone z montażem lub modernizacją instalacji do odzyskiwania ciepła, instalacji centralnego ogrzewania lub źródła ciepła, w tym współpracującego z OZE, albo kompleksową wymianą lub modernizacją oświetlenia na energooszczędne w technologii LED przyznaje się 4 punkty.
Jeśli w ramach inwestycji zostaną zlikwidowane wszystkie źródła ciepła wykorzystujące kopalne paliwo stałe przez ich zezłomowanie i zastąpione kotłem na biomasę, niepóźniej niż do złożenia wniosku o płatność, wniosek otrzyma 3 punkty.
Jeśli w budynkach objętych dofinansowaniem wykorzystywany będzie system monitoringu i zarządzania energią, wniosek otrzyma 2 punkty.
Dodatkowe wymogi
W przypadku biogazowni, instalacji słonecznych oraz termomodernizacji inwestycji nie można rozpocząć wcześniej niż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Inwestycje w biogazownie można realizować w niewięcej niż dwóch etapach i w terminie do 36 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Wniosek o płatność pośrednią trzeba złożyć niepóźniej niż 24 miesiące od dnia zawarcia umowy.
Inwestycje w instalacje słoneczne oraz termomodernizację realizuje się bez podziału na etapy i w okresie niedłuższym niż 24 miesiące od dnia zawarcia umowy.
Wykonanie inwestycji w OZE może wiązać się z koniecznością uzyskania odpowiednich dokumentów, takich jak zgłoszenie budowy, szkice, rysunki lub decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z projektem budowlanym.
Warunkiem uzyskania pomocy do termomodernizacji jest odbycie szkolenia w zakresie efektywności energetycznej gospodarstwa niewcześniej niż w terminie 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o pomoc lub zobowiązanie się do jego odbycia niepóźniej niż do złożenia wniosku o płatność. Szkolenia przeprowadza zdalnie i bezpłatnie Centrum Doradztwa Rolniczego.
Magdalena Szymańska
