Kto jest ustawowo wyłączony z udziału w licytacji komorniczej?
Artykuł 976 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje, że w przetargu nie mogą uczestniczyć: dłużnik, komornik, ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo oraz osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym, licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji, osoby, które mogą nabyć nieruchomość tylko za zezwoleniem organu państwowego, a zezwolenia tego nie przedstawiły.
Do osób obecnych na licytacji zaliczamy: sędziego nadzorującego licytację, sędziego wizytatora, protokolanta, policjantów przybranych przez komornika do asysty lub pełniących czynności w ramach policji sesyjnej.
Jaki jest cel wprowadzenia zakazów licytowania dla określonych grup osób?
Wyłączenie osób wymienionych w art. 976 § 1 k.p.c. ma na celu usunięcie wszelkich podejrzeń co do niedozwolonych praktyk, które mogłyby zostać podjęte z zamiarem obejścia prawa i pokrzywdzenia wierzycieli (wyłączenie dłużnika i jego rodziny) albo wykorzystania pozycji służbowej w celu korzystnego nabycia nieruchomości (wyłączenie komornika i sędziego nadzorującego przetarg).
Wyłączenie, o którym mowa w tym przepisie, w orzecznictwie sądowym zostało rozciągnięte także na członków rodziny sędziego nadzorującego licytację. Uznano bowiem, że nieumieszczenie tych podmiotów w art. 976 § 1 stanowi przeoczenie legislacyjne. Nie licząc tego stanowiska, należy uznać, że wskazanie w tym przepisie podmiotów, które nie mogą uczestniczyć w licytacji, jest wyczerpujące.
W uchwale z 22 marca 2007 r. (sygn. akt: III CZP 13/07) Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 976 § 1 k.p.c. określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony. Małżonkowie dzieci ani rodzeństwa dłużnika nie są w nim wymienieni, a zatem mogą uczestniczyć w licytacji.
Czy zgoda małżonka jest niezbędna do nabycia nieruchomości na licytacji?
W wymienionej wyżej uchwale SN orzekł również, że do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie ma zastosowania. Przepis ten wymienia czynności wymagające zgody drugiego małżonka. Jest ona potrzebna m.in. do dokonania czynności prawnej prowadzącej do odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego. Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Jednak zasady te nie mają zastosowania do nabycia nieruchomości na licytacji.
Czy osoby wyłączone z przetargu mogą przebywać na sali licytacyjnej?
Członkowie rodzin nie mogą przystąpić do przetargu w charakterze licytantów (potencjalnych nabywców). Mogą być jednak obecni podczas licytacji. Od uczestnictwa w przetargu należy bowiem odróżnić możliwość wstępu na salę, w której odbywa się przetarg. Przetarg jest jawny, a zatem na salę wyznaczoną w celu przeprowadzenia przetargu mają prawo wejścia osoby pełnoletnie.
Alicja Moroz
fot red
