Zbiory zbóż w UE mocno w dół. Najgorsze może dopiero nadejść

Zbiory zbóż niższe niż rok temu

Eksperci Copa-Cogeca, największej organizacji rolników i spółdzielni rolniczeych w UE,  przedstawili najnowszą prognozę zbiorów zbóż, roślin oleistych i białkowych w Unii Europejskiej. Ich zdaniem po odbiciu produkcji w 2025 r. obecny sezon będzie znacznie trudniejszy dla producentów zbóż.

Według szacunków produkcja zbóż w UE-27 wyniesie około 264 mln ton, co oznacza spadek o 6,6 proc. w porównaniu z ubiegłym rokiem. Jak podkreśla Copa-Cogeca, na wynik wpływają przede wszystkim niższe plony w wielu krajach oraz wyraźne ograniczenie areału kukurydzy.

- Prognozowane zbiory zbóż pozostaną wyższe niż w latach naznaczonych bardzo słabymi plonami, jednak oznaczają wyraźny krok wstecz po odbiciu obserwowanym w 2025 roku - ocenia Copa Cogeca.

Kukurydza z największym spadkiem

Największe tąpnięcie ma dotyczyć kukurydzy. Eksperci prognozują spadek produkcji aż o 13,9 proc., głównie z powodu 15,2-procentowego zmniejszenia powierzchni zasiewów. Wyjątkiem pozostają Francja, Węgry i Hiszpania, gdzie warunki plonowania są odmienne.

Spadki mają objąć również pozostałe zboża:

• pszenica – -4,2 proc.,
• pszenica zwyczajna – -4,3 proc.,
• pszenica durum – -2,1 proc.,
• jęczmień – -3,5 proc.,
• żyto – -4 proc.,
• owies – -9,3 proc.,
• pszenżyto – umiarkowany spadek.

Susza i upały nadal zagrażają plonom

Copa-Cogeca zwraca uwagę, że sytuacja jest bardzo zróżnicowana pomiędzy państwami członkowskimi. Część regionów korzystała z dobrych warunków wegetacji, jednak w wielu krajach producenci nadal zmagają się z suszą, falami upałów i niedoborami wody, które ograniczają potencjał plonowania. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy Hiszpanii i Węgier.

Organizacja przypomina również, że wpływ na produkcję zaczyna mieć kryzys na rynku nawozów. Jego skutki dla tegorocznych zbiorów mają być jeszcze ograniczone, ale w kolejnych latach mogą być znacznie bardziej odczuwalne.

- To po raz kolejny pokazuje rosnącą podatność europejskiej produkcji zbóż na zmienność klimatu oraz podkreśla znaczenie utrzymania konkurencyjności rolników i dostępu do skutecznych narzędzi produkcji - zaznacza organizacja. 

Rzepak i słonecznik z lepszymi prognozami

Znacznie lepiej wyglądają prognozy dla roślin oleistych. Łączna produkcja ma wynieść 33,3 mln ton, czyli o 6,8 proc. więcej niż przed rokiem.

Największy wzrost prognozowany jest dla:

• słonecznika – +11,2 proc.,
• rzepaku – +6,4 proc..

Jedynie soja ma zanotować spadek produkcji (-4,3 proc.) z powodu niższych plonów, mimo niewielkiego zwiększenia areału.

Eksperci zaznaczają jednak, że czerwcowa fala upałów oraz ulewne deszcze i grad z ostatnich dni mogły już pogorszyć sytuację w części krajów, szczególnie w Niemczech.

Rośliny białkowe nadal na plusie

Pozytywne prognozy dotyczą także roślin białkowych. Ich produkcja w UE ma wzrosnąć do 4 mln ton, czyli o 5 proc. względem ubiegłego roku.

Wzrosty mają objąć:

• groch – +4,3 proc.,
• bobik – +7,2 proc..

Spadku produkcji można natomiast spodziewać się w przypadku łubinu (-7 proc.), głównie z powodu niższych plonów.

Żniwa jeszcze nie są przesądzone

Autorzy raportu podkreślają, że obecne prognozy mogą się jeszcze zmienić. Jak wskazuje Copa-Cogeca, dalsze fale upałów, przedłużająca się susza lub niekorzystna pogoda podczas nalewania ziarna i żniw mogą jeszcze wpłynąć na ostateczne wyniki produkcji.

Dlatego – jak podkreślają eksperci – najbliższe tygodnie będą decydujące dla ostatecznego obrazu tegorocznych zbiorów w Unii Europejskiej.

Kamila Szałaj