Cieśnina Ormuz a handel produktami mleczarskimi
Cieśnina Ormuz jest strategicznym korytarzem transportowym nie tylko dla ropy i gazu, ale również dla produktów rolno-spożywczych, w tym mlecznych, kierowanych do krajów Zatoki Perskiej.
Rynek mleczarski w krajach Zatoki Perskiej
Region ten jest jednym z najbardziej importochłonnych rynków mleczarskich na świecie, o wartości przekraczającej 4,2 mld USD rocznie. Kraje takie jak Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Irak są w dużym stopniu uzależnione od importu mleka w proszku, serów i produktów skondensowanych, które stanowią około 68% całkowitego wolumenu importu mleczarskiego.
Sytuacja cenowa mleka w Unii Europejskiej
Sektor mleczarski wchodzi w fazę podwyższonej niepewności, w której czynniki pozaekonomiczne zaczynają odgrywać rolę równie istotną jak klasyczne determinanty podaży i popytu.
W Unii Europejskiej obserwujemy obecnie względną stabilizację cen mleka surowego na poziomie około 40 eurocentów za litr, co odzwierciedla równowagę pomiędzy utrzymującą się wysoką podażą a umiarkowanym popytem. Jednocześnie dane z Niemiec wskazują na wcześniejszy spadek cen skupu, wynikający z nadprodukcji, przy czym pojawiają się pierwsze sygnały odbicia kosztów produkcji oraz cen produktów przetworzonych, w szczególności mleka w proszku. Wzrost indeksu Global Dairy Trade do poziomów zbliżonych do września 2025 r. sugeruje, że globalny rynek zaczyna stopniowo absorbować nadwyżki, choć pełne odwrócenie trendu spodziewane jest dopiero w drugiej połowie roku.
Rynek mleka w Polsce – ceny i eksport
Na tle tej stabilizacji szczególnie interesujące są dane cenowe dla Polski. Jak wynika z zestawienia SPARKS Polska z 13 marca 2026 r. odtłuszczone mleko w proszku osiąga poziom 11,1–11,5 zł/kg, natomiast pełne mleko w proszku 15,8–16,2 zł/kg, co potwierdza utrzymującą się silną pozycję eksportową Polski w tym segmencie. Jednocześnie widoczna jest rosnąca rola importu jako czynnika stabilizującego rynek, przy cenach importowych SMP na poziomie 2,6–2,7 €/kg oraz WMP około 3,35–3,45 €/kg. Dane te wskazują na coraz większą integrację rynku krajowego z rynkiem europejskim oraz globalnym, co zwiększa jego wrażliwość na czynniki zewnętrzne. Rynek mleka w Polsce znajduje się w relatywnie dobrej pozycji, ale jednocześnie jest silnie uzależniony od sytuacji międzynarodowej. Wysokie ceny produktów przetworzonych oraz konkurencyjność eksportowa stanowią atut, jednak rosnące koszty energii, transportu i finansowania mogą w krótkim czasie osłabić rentowność sektora. Szczególnie narażone są gospodarstwa o wysokiej intensywności produkcji, które są bardziej wrażliwe na zmiany kosztów pasz i energii.
Koszty produkcji i ryzyka dla branży
Dla uczestników rynku w Polsce i Unii Europejskiej kluczowe znaczenie ma obecnie dywersyfikacja rynków zbytu oraz optymalizacja kosztów produkcji. W warunkach rosnącego ryzyka logistycznego szczególnie istotne staje się zabezpieczenie łańcuchów dostaw oraz rozwój alternatywnych kierunków eksportu, w tym w Azji i Afryce.
Perspektywy rynku mleczarskiego 2026
Perspektywy dla rynku mleczarskiego w najbliższych miesiącach pozostają umiarkowanie pozytywne, ale obarczone wysokim ryzykiem. Oczekiwane jest stopniowe ograniczenie podaży mleka w drugiej połowie 2026 r., co powinno wspierać wzrost cen, jednak skala tego wzrostu będzie uzależniona od sytuacji geopolitycznej oraz kosztów energii.
Jarosław Malczewski
